İnsanlardan nefret eden Kızıl Ejderha bir insanla karşılaşıp onu küle çevirmeyi beklerken Şövalye neyi bekliyor dersiniz?
Hikâyeler, geçmişten bugüne dek kendilerini her koşulda anlattırmış. Hem geçen zamanı anlamlı kılmışlar hem keyifli anlar yaratmışlar. Öteden beri olan biten her şey için bazen bir hikaye uydurulmuş, bazen gerçekten öyle olmuş ve sonrasında anlatılan, gerçeğin ta kendisi olmuş. Ama yaşanan her neyse, hep açıklanmaya muhtaç kalmış. İnsan, hayal gücünün sonsuz derinliğiyle hem gerçeği hikayelemiş hem gerçeği eğip bükerek yeniden yeniden yeniden yarattığının farkında olmadan anlatmaya devam etmiş çünkü anlam arayışımız, açıklama çabamız asla bitmiyor. Zihnimizde türlü türlü sıralamalar, sebepler ve sonuçlar, açıklamalarla bir sonraki hikâyeye geçelim istiyoruz. Ama soru işaretlerinden arınarak, berrak bir zihinle. Yanlış da olsa doğru da olsa anlatılanlar, inanmak istediğimizde inanıyoruz işte.
Dinledikleri hikâyeler değişince duyduklarına bir türlü inanmak istemeyen bir şövalye ve bir ejderhanın inadıyla duygudan duyguya salındığımız Şövalye ile Ejderha, Sevde Tuba Okçu'nun kaleminden Timaş Çocuk etiketiyle raflarda. Ayrıca Çizer Shima Zarei'nin görsellerinden bahsetmeden geçmem imkansız. Çocuk ve gençlik kitaplarındaki çizimleri çok önemsiyorum. Onların hayal gücünü besleyen, onları bambaşka dünyalara götüren, belki de resme ilgi duymalarını sağlayan görsellerin varlığı, anlatılan dünyayı yaratmak için çaba harcanmış olması çok kıymetli. Yetişkinler bu görsellerle karşılaştığında çocukluk kaslarını yeniden çalıştırmaya niyetleniyorlar, eminim. Kendimden biliyorum. Öyle hemen olmuyor ama eğlenmek garanti.
Birçok temayı bir arada işleyen Okçu'nun ana temasının "ön yargılarımız" olduğunu düşünüyorum. Ön yargının gizli gücü ne heybetliymiş! Şövalye Ejderha ile, Ejderha Şövalye ile hiç karşılaşmadığı halde birbirinden nefret ediyor. Ejderha'nın kendi kütüphanesindeki kitaplardan defalarca okudukları, hep aynı şeyi anlatıyor: İnsanın iyisi olmaz! İyi insan diye bir şey yoktur!
Kızıl Ejderha ne mağarasından çıkmış ne de yaşadığı yerden uzaklaşmış bunca zaman. Karşısına yeni bilgiler çıkaracak bir yolculuk yapmamış, karşısına yeni bilgiler sunacak herhangi biriyle karşılaşmamış. Rastlantılara alan açtığı bir hayatı yok. Ailesinden ne öğrendiyse onunla; sorgulamak için okumuyor, ona anlatılanları tekrar tekrar onaylamak için okuyor. Tam bu noktada kitap okuma eylemi üzerine epey düşünmemi sağladı Kızıl Ejderha'nın okuma serüveni. Önce bir ejderhanın sıkı bir okur oluşuna çok sevindim, sonra bu okurluğun sorgulama becerisini geliştirmediğini fark ettim. Kızıl Ejderha hep aynı kitapları okuyor. Defalarca! Hayattan gelecek yeni bilgilere o kadar kapalı ki bu yüzden, tek doğru var ve o doğru da sadece o kitaplarda sanıyor. Buna yürekten inanıyor. Ancak hayat böyle ilerlemez. Gerçek hayatta çelişkiler, kararsızlıklar, hatalar vardır. Hatalarımızdan ders çıkarır doğruya yöneliriz, yanlışların farkına vara vara gerçeği buluruz. Çoğu zaman yakın çevremizden biri tutar elimizden, hep böyle olur diyemem ama Kızıl Ejderha için böyle oluyor. Buraya sonra yeniden değineceğim.
İnsanlardan nefret eden Kızıl Ejderha bir insanla karşılaşıp onu küle çevirmeyi beklerken Şövalye neyi bekliyor dersiniz? Şövalye'nin de tek dileği bir ejderha ile karşılaşıp onu yere sermek. Atalarından duyduğu ejderha hikayelerinde ejderhalar hep yakıp yıkan, zarar veren yaratıklar. Hep duyduğu ama hiç görmediği ejderhaları yok etmek için hırsından, heyecanından yerinde duramıyor. Ona defalarca anlatılan düşmanlarını yenmek için çıktığı yolda duyduğu her duman kokusunu bir ejderhanın nefesi sanıyor. İnsanlar şaşkınlıkla, yaşadıkları olayların ejderhalarla alakası olmadığını anlatsa da Şövalye buna inanmamak için direniyor resmen. Ancak onu da inandırmak için çabalayan biri var. Şövalye'yi iyiye, şiddetsizliğe inandırmak için çabalayan kişi yaşlı kadın Nana. İyi hikayelere giden yolda Kızıl Ejderha'nın elinden tutan kişi de dostu Kısa Kuyruk. Kısa Kuyruk bir ejderha, Nana bir insan ve onlar zaten arkadaş bu hikayede. Burası bana çok çok çok değerli geldi. Yani yazar şöyle diyor çocuklara: Hepimiz farklıyız; bu en doğal şeylerden biri; farklılıklar bize garip gelebilir, bu da doğal; birbirimiz hakkında bir sürü efsane dolaşabilir ortalıkta, bu da doğal ama burada yanlış bir şeyler var; önünü arkasını sorgulamadan yoluna devam etme; ne olursa olsun, neye inanırsan inan, şiddet hiçbir durumda geçerli bir sebep olamaz zaten; farklılıklar çoğu zaman zenginliktir, zenginliğin içindeki hazineyi bul.
Kızıl Ejderha ve Şövalye'nin atalarından dinledikleri hikâyeleri dönüştüren, değiştiren hatta o hikâyeleri rafa kaldıran Kısa Kuyruk ve Nana'nın, fikirlerini cesurca dile getirmeleri de ayrı bir hikaye. Arkadaşlarının direncine ve inadına rağmen yılmadan inandıklarını söylemeye devam ediyorlar. Kısa Kuyruk bunu bir kitapla yapmayı tercih ediyor. Kısa Kuyruk, dostunu tanıyor ve bu yoldaki yöntemini kitapla seçiyor. Yaşlı kadın Nana ise Şövalye'ye gerçekleri anlatmayı tercih ediyor. Yaşadıklarını bir bir anlatıyor tüm gerçekliğiyle. Şövalye önce çok sinirlense de yavaş yavaş düşünmeye, daha çok düşünmeye başlıyor. Ya söyledikleri doğruysa? Ya gerçekten ejderhalar kötü yaratıklar değilse? Hele bir de insanlara yardım eden varlıklarsa? Kızıl Ejderha da içinde iyi insanların geçtiği kitabı okumayı önce reddediyor. Sinirleniyor da sinirleniyor. Ama sonra Kısa Kuyruk'un bu değişik kitabı getirdiği kütüphaneyi çok merak ediyor ve o kütüphaneye ulaşmaya çalışıyor.
Şövalye ile Kızıl Ejderha karşılaşacak mı? Karşılaşacaklarsa nerede olacak bu karşılaşma? Karşılaşacakları mekanın böyle bir rastlantı için bir anlamı var mı? Etkileşimli okuma yapıyorsanız kitabın sonuna geldiğinizde okumayı bırakıp bu soruları sorarak çocuklarla fikir yürütebilirsiniz. Ben, yazımı burada noktalarken soruların yanıtlarını size bırakacağım. Yazar Sevde Tuba Okçu da kitaba bir son yazmamış, kitabın sonunu çizerle birlikte getirmiş. Sona doğru resimli kitaba dönüşen Şövalye ile Ejderha iyiyi, şiddetsizliği, değişime inancı yüceltmek için okurlarını bekliyor.
