İran kültür bakanı Ali Jannati’nin, daha önce sansüre uğrayan ya da basımına izin verilmeyen kitapların yeniden gözden geçirileceğini duyurmasıyla birlikte, İran’daki kitapçılar arşivlerini genişletme konusunda heyecanlı bir bekleyişe girdi.
Jannati’nin sözleri, 1979’daki devrimden bu yana ilk kez Amerika’yla başkanlık konuşması yaparak değişimin sinyallerini veren yeni cumhurbaşkanı Hassan Ruhani’nin döneminde yayıncılık sektörünün biraz daha rahatlayacağı izlenimini verdi.
Aralarında Tracy Chevalier’in İnci Küpeli Kız kitabının ve Dan Brown’un Da Vinci Şifresi’nin de bulunduğu birçok edebiyat klasiği ve çoksatan kitap, önceki cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad’ın 2006 yılında göreve gelmesinden kısa bir süre sonra yasaklanmıştı.
Mısır’daki Ahramonline’ın haberine göre Jannati, “Sansüre uğrayan ya da basımına izin verilmeyen kitaplar tekrar gözden geçirilecek ve yeni kararlar verilecek. Bizim basın ve yayın özgürlüğüne ve özellikle de yazarlar ve düşünürler için mevcut atmosferi rahatlatmaya karşı tutumumuz, önceki hükümetten farklı ve bunun sonuçları da pek yakında görülecektir,” biçiminde konuştu.
Arman adlı reformist gazete ise, Jannati’nin sansürle ilgili, “Üzülerek öğrendim ki bu kitapların birçoğu tamamen kişisel görüşlere göre yasaklanmış. Öyle düşünüyorum ki eğer Kuran ilahi bir vahiy olmasa ve kitap denetim kuruluna verilseydi, içindeki bazı kelimelerin toplum ahlakına uygun olmadığını söyleyip yayımlanmasını yasaklarlardı,” sözlerine yer verdi.
Jannati’nin açıklamasından sonra Ortadoğu üzerine kitaplar konusunda uzmanlaşmış, Londra merkezli Westbourne yayınevinden Mitch Albert, şu yorumlarda bulundu: “Şeytan Ayetleri’nin yeni bir İran baskısını göreceğimizden şüpheliyim, ancak Sadık Hidayet, Shahrnush Parsipur ve Houshang Golshiri gibi önemli İranlı yazarların kitapları üzerindeki yasağın kalkmasını bekleyebiliriz. Kültür bakanının, mevcut sansür yasalarına göre Kuran’ın bile basılamayacağını söylemesi oldukça güçlü bir ifade, özellikle de bu sözleri İran çerçevesinde düşünürsek. Umarız ki bu durum, ifade özgürlüğünde daha büyük gelişmelere öncülük eder.”
Geçen ay CNN’de yaptığı bir röportajda Ruhani, en büyük önceliğinin, İran’daki insanların küresel bilgiye rahatça ulaşabilmesi ve onu kullanabilmesi olduğunu belirtmişti.