Bugüne dek yanlış sunulmuş Lolita’ya yeni kapaklar

Bugüne dek kapakları bu ölçüde yanlış yapılmış bir kitap varsa o da Lolita’dır.

16 Ağustos’ta ABD’de yayımlanacak olan Lolita-The Story of a Cover Girl: Vladimir Nabokov’s Novel in Art and Design isimli kitap, seksen tasarımcının Nabokov’un başyapıtı Lolita için yaptıkları kapak tasarımlarını içeriyor.

Bunun yanında kitapta, Nabokov uzmanları tarafından yazılmış, klasiklerin temalarının görsel ifadelerinin zorluğunu anlatan yazılar da yer alıyor. Kitaptan kısa bir alıntıyı ve yedi ünlü tasarımcının Lolita için hazırladığı alternatif kapakları aşağıda bulabilirsiniz.

“Lolita’nın yayımlanmasından elli sekiz yıl sonra, Vladimir Nabokov’un eseri hâlâ net bir biçimde toplumun bilincinde; ancak usta ve baş döndürücü diliyle değil, yanlış anlaşılmış konusuyla. Lolita karakteri, popüler kültürdeki sayısız yansımasıyla (Stanley Kubrick’in film uyarlaması bunların en başında geliyor, fakat bunun dışında 1971’deki başarısız bir müzikal, 1992’de Rusça bir opera, 1997’de ikinci bir film, 1999’da Lolita’nın bakış açısından yeni bir anlatım ve en son da tek kişilik bir gösteri de var) muhtemelen Nabokov’un en başta kastettiğinden çok daha farklı bir şeyi belirtmeye başladı. Lolita, böylece yanlış bir önyargı altında kalsa da, roman her zamanki gibi, güçlü bir biçimde duruyor. Lolita oldukça zengin bir okuma deneyimi. Yine de, bugüne dek kapakları bu ölçüde yanlış yapılmış bir kitap varsa o da Lolita’dır. Bu kitap, bunun niçin böyle olduğunu inceliyor.

Lolita-The Story of a Cover Girl’ün temelleri, kitabın neredeyse altmış yıllık uluslararası yayın tarihini kapsayan 200 kapağı içeren Dieter E. Zimmer’in online galerisine uzanıyor. Bu kapakları bir araya getirilmiş biçimde görmek her ne kadar fazlasıyla ilginç olsa ve tasarımcıların, illüstratörlerin ve yayıncıların seçimlerini takip etmek ne kadar keyif verse de, şurası açık ki, bunlardan pek azı, kitabın derinliğini ve karmaşıklığını yansıtma konusunda tam anlamıyla başarılı olmuş.

Bir kapak, kitabı temsil etmekle yükümlü müdür? Bunu bir adım ileriye götürürsek, kitabın bir kurgusal karaktere karşı, hele ki o karakter Lolita kadar kullanılmış ve sömürülmüşse, bir yükümlülüğünün olduğu söylenebilir mi? Bir kapak, metin tarafından desteklenmeyen resimler içerdiğinde bu durum nelere yol açabilir?

Bu sorular karmaşık, çünkü bizler Lolita’yı Humbert’ın bakış açısından biliyoruz; ustaca dalaveresi olan ‘itiraflarındaki’ çekici ve aldatıcı, güvenilmez anlatıcının bir örneği olan Humbert.”

37 ülkede, 56 yıl içinde yapılmış 185 ayrı Lolita kapağı

lolitanabokov1