Kostümün sembolizmi
Darth Vader’ın kostümü onun bilimkurgu evreninin en ikonik kötü kahramanlarından biri olduğuna dair izlenim yaratıyor. Uzun boyu, etkileyici ve ifadesiz dış görünüşüyle daha konuşmadan ya da hareket etmeden bile seyirciyi etkilemeyi başarıyor. Peki bu kostümün sembolizmi ve anlamı ne?
Kötü bir kahramanı siyah giysilerle giydirmek en temel sembollerden biri, çünkü Batı edebiyatında açık-koyu, beyaz-siyah zıtlığı hep kullanılmış. Fakat Darth Vader örneğindeki sembolizm, “kötüler siyah giyer” düşüncesinin ötesine geçiyor. Vader’ın karakteri ve karanlık tarafla olan ilişkisi hakkında önemli noktaları ortaya çıkarıyor.
İnsana karşı makine
“Jedi’ın Dönüşü” filminde Obi-Wan Kenobi, Darth Vader’ı şöyle anlatıyor: “Artık o bir insandan çok bir makine. Sapmış ve şeytanileşmiş.” Vader’ın kostümü sadece onun yaşamıyla paralel değil aynı zamanda onun insanlığına dair tüm özelliklerini de götürüyor. Yüzünün gözükmemesi ve tepkisiz davranışları da bunu destekliyor. Gösterdiği tek yaşam belirtisi kostümünde yanıp sönen ışıklar ve nefes aldığı paneldeki ses. “İmparator” filminde kafasının arkadan çok kısa bir süreliğine gözükmesi ise onun bir robot olmadığına dair verilen ilk ipucu.
İnsan ve makine arasındaki mücadele, bilimkurguda sıkça işlenen bir temadır. Darth Vader örneğinde ise birinin kötüleştikçe nasıl daha az insan olup robota yaklaştığı temsil edilir. Fakat bu kötü karakterin bize anlatmaya çalıştığı şey yalnızca bu değildir. Legacy of Force serisinde Lumya, vücudundaki bazı kısımları kaybetmenin Güç’le olan bağlantıyı da azalttığını açıklar. Vader hâlâ güçlü bir Sith Lordu’dur fakat aslında ulaşabileceği tüm güce sahip değildir.
Evrenden uzaklaşma
Sith kendini evrenin merkezi olarak görür. Herkes ve her şey sadece Sith’in bencilce isteklerini yerine getirdiği sürece işe yarar. Kişinin etrafındakilerden uzaklaşması ise sadece kendinin önemli olduğu düşüncesini güçlendirir. Kişi, etrafındaki her şeyin yukarısındadır.
Vader ilk defa döndüğünde kendini duygusal açıdan yalnız hisseder. Onun yeteneğini ve isteğini anlamayan Jedi grubu tarafından reddedilmiştir. Kostümü de onu evrenin geri kalanından gerçek anlamda ayırmaktadır. Hiçbir şeye dokunamaz, kimseyle etkileşimde bulunamaz haldedir. Bu durumda kostüm onun reddedilme ve kendine yönelme hislerinin bir dışavurumu olur.
Kötülükte hapsolmak
Birçok Sith siya giysiler giyer. Fakat bu giysiler, ömür boyu Sith olan birisi için bile geçici bir kostümden öte bir anlam taşımaz. Örneğin Darth Sidious (Palpatine) kimliğini gizlemek için siyah giysilerini çıkarır. Başka bir Sith, aydınlık tarafa geçmek için giysilerinden vazgeçer. Siyah giysiler karanlığın sembolüdür fakat istenildiği zaman vazgeçilebilir.
Vader’ın kötümü ise sıradan bir Sith kostümünden daha karmaşıktır. Bir giysiden öte yaşam-destek sistemi gibidir. Vader kendini öldürmeden bu giysiyi çıkaramaz. Luke, Darth Vader’la ikinci defa yüzleştiğinde Vader’ın içinde iyilik olduğundan ve onun haklı olduğundan emindir. Fakat Vader kötülüğün içinde öylesine hapsolmuştur ki ölene kadar özgür kalamaz. Nihayetinde ölümlülüğünü kabul eder ve aydınlık tarafa geri döner. Kostümünden vazgeçmesi, onun daha başında karanlık tarafa geçmesine sebep olan ölüm korkusundan vazgeçtiğini sembolize eder.
Çeviren: Deniz Saldıran
(Amelia Hill, ThoughtCo.)
