Ev-ofis çalışma düzeni beyaz yakalıların yüzde 70’i tarafından sürekli hale gelsin talebi görürken, bu sistemle ulaşım, servis, kira ve yemek masrafından kurtulan şirketlerin yıllık kârı milyon TL’yi geçiyor.

Aynı zamanda sadece İstanbul’da işyeri servisleri için 40 bin şoför çalışırken, yine on binlerce mutfak işçisi ve dağıtımcı da işyeri yemek sektöründe faaliyet gösteriyor. Ev-ofis çalışması para kazandırdığı için patronları, zamandan kazandırdığı için çalışanları sevindirirken yeni bir işsizlik dalgası yaratmasından korkuluyor.

Yeni tip Koronvirüs (Covid-19) nedeniyle başta İstanbul olmak üzere Türkiye’deki beyaz yakalı ofis çalışanlarının hemen hepsi evde faaliyetlerini devam ettirmek zorunda kaldı. Bu mecburiyet ise uzun yıllardır özellikle İstanbul’daki ulaşım çilesi nedeniyle özlemi çekilen ev-ofis kavramını hayli büyük şekilde iş hayatına sokarken, araştırmalar ve yapılan hesaplamalara göre ev-ofis çalışma hayatı uzun süre devam edecek. Çalışanların yüzde 70’e yakın oranının Covid-19 bitse bile evden çalışma arzusunun olmasının yanında, Twitter gibi küresel bir şirketin de ofisini tamamen kapatmaya hazırlanması Türkiye’deki çalışma hayatına şekil vermeye hazırlanıyor.

Patrona 34 Bin Servisten 500 Milyon Kâr

İstanbul’daki bir işletmenin ofis kirası, servis-ulaşım araçları ve ofis yemeği giderleri en büyük işletme maliyetleri olarak önünde duruyordu. Evden çalışma ile beraber şekillenen yeni iş hayatına göre, işverenler bu büyük gider kalemlerinden de kurtulmuş olacak.

Buna göre bir işveren İstanbul’da çalışanlarını ofise taşımak için İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin belirlediği fiyatlara göre şöyle bir ödeme tablosu ile karşı karşıya:

TAŞIT KAPASİTESİ KOLTUK   İLK KALKIŞ BEDELİ     KM BAŞI ÜCRET

10-17                                                   114.00 TL                    1.17 TL

18-25                                                   158.00 TL                    1.82 TL

26-35                                                  196.00 TL                     2.30 TL

36-45                                                   209.00 TL                    2.44 TL

Bu belirlenen servis ücreti bedellerine ise Köprü ve Avrasya Tüneli kullanım ücretleri dahil değil. Ortalama bir hesaba göre Pendik’ten kalkıp Küçükçekmece’ye giden 18-25 kişilik standart bir servis aracının bir işletmeye aylık maliyeti 12 bin TL’den fazla. Evden çalışma süreci ile beraber işletmelerin cebinde ortalama 5 ile 12 bin TL’lik bir servis ücreti kalıyor. Öte yandan İstanbul’da işyeri servis işi ile uğraşan kişi sayısı İBB verilerine göre 66bin 269. Bu sayının yarısının okul servisi olduğu düşünüldüğünde ise 34 bin servis aracının iş yerlerine personel taşıdığı düşünüldüğünde ortalama 500 milyon TL’ye yakın aylık bir servis ücreti kârı şirketlerin hanesine yazılırken, servisçi esnafına ise eksi olarak geçiyor. Bu rakama ise 34 bin aracın aylık yakıt, bakım, onarım ve temizlik masrafları da eklendiğinde yaklaşık 500 TL’lik bir kayıp da yakıt, bakım, onarım ve temizlik sektörlerinin hanesine yazılıyor.

Çalışanan 3 Saati Cepte

Bununla beraber Tomtom Trafik Listesi’ne göre trafik sıkışıklığı konusunda Avrupa’da 2., dünyada ise 9. sırada yer alan Türkiye’de servis ile Anadolu-Avrupa Yakası arasında ortalama 3 saatini yolda geçiren çalışanlar ise bu işten sosyal olarak kârlı çıkıyor.

En Ucuz Kiralık Araç 3.000 TL

Öte yandan şirketler için bir başka kâr kapısı da, özel ulaşım araçlarından sağlanıyor. Servis saati dışındaki personelini ve yöneticilerini özel kiralık araçlarla ulaştıran şirketler, evde çalışma dönemi ile beraber bu noktada da artıya geçecekler. Buna göre en ucuz kiralık araç olan Renault Clio’nun aylık kullanım bedeli 2.500 TL + yüzde 18 KDV olarak 3.000 TL’yi buluyor. Makam aracı olarak kullanılan ve yöneticilere tahsis edilen Volkswagen Passat’ın da aylık kiralama bedeli 4.500 TL + KDV ile 5.300 TL’yi buluyor. Evden çalışma ile iş yerleri aylık ortalama 20 bin TL’den başlayıp 250 bin TL’ye kadar yükselen araç kiralama masrafından da kurtulacak. Yine çalışanların özel araçlarla ev ile işyeri arasında harcadıkları saatler de onlara kalacak.

1 Milyonluk Kira Cepte Kalıyor

İş yerlerinin bir başka kâr kalemini ise ofis kiraları oluşturuyor. İstanbul’da ofislerin yoğunlukla bulunduğu Beşiktaş, Levent, Maslak, Mecidiyeköy, Kozyatağı gibi semtlerde kiralar döviz kuru karşılığında TL ile ödeniyor. Çalışanlar için ayrı, yönetim için ayrı ofis katları kiralayan şirketler ise evde kal dönemlerinde kiradan ciddi kâr elde edecekler. Eğer bir şirket çalışanlarının tamamını ev-ofis sistemine geçirirse Beşiktaş’taki 1.000 m2’lik bir ofis için ayda ödediği yaklaşık 50 bin TL kiradan yılda 600 bin TL, aynı ofis için Maslak’ta yıllık 800 bin TL, Levent’te 1 milyon TL, Kozyatağı’nda ise 1.1 milyon TL’den kurtulmuş olacak.

Yemek Kartı Talebi

Şirketlerin bir başka kâr edecekleri konu ise işyeri yemekleri. Türkiye’de tabldot yemek olarak işyerlerine giden yemekler için kişi başı 15 ile 25 TL arası ödeme gerçekleştiriliyor. Bir çalışanın aylık yemek gideri ise haftanın 6 günü çalıştığı zaman 390 ile 650 TL arasında değişiyor. 100 kişi çalışan bir işyerinde aylık 40 ile 65 bin TL arasında bir yemek kârı yine evde çalışma döneminde söz konusu. Öte yandan çalışanların evde kalma döneminde itiraz ettikleri konunun başında evde yemek geliyor. Çalışırken yemek yapamamaktan şikâyetçi olan işçiler ya eve yemek getirilmesini ya da marketlerde de alışveriş imkânı tanıyan yemek kartı uygulamasının yaygınlaşmasını istiyor.