“Anneannesini bu kadar içselleştirmiş başka bir torun var mıdır bilmem…”
Beş kız kardeşin telefon ekranına aynı anda düştü bu mesaj. Üstte de benim mesajım duruyordu, annem ve teyzelerime annelerini ne kadar özlediğimden dem vurmuştum yine. Pamuk anneannem burnumun ucunda bir sızı ile hatırlatmıştı kendini.
Onunla öyle haftalar, aylar süren anılarım yok, senede bir, yaz tatili zamanında büyük aile koşturmacasında ne yaşadıysak o kadar işte. Beni o büyütmedi, hep yazları görüştüğümüzden, kışlık elbiselerini pek bilmem mesela. Benim için senede bir mevsim yuvasını ziyaret ettiğimiz, öyle pamuk, öyle çocuk hallerini izlediğim tropikal bir kuş gibiydi. Ama şundan eminim, yanında hep evimde gibi hissettim.
Bennane, isim olarak da bana “anneanne”yi çağrıştırdığı için Leyla Ruhan Okyay’ın Günışığı Kitaplığı’ndan çıkan Bennane’nin Uçan Koltuğu kitabı, daha ne anlattığını bile bilmeden çekiverdi beni kendine. Ağaç tepesinde keman çalan bir tatlı hanım, aşağıda onu dinleyen çocuklar… Ah, dedim, bu hikâyede iyi insanlar var.
Elbette yanılmadım, gelin sizi de tanıştırayım. Herkesin Bennane adıyla bildiği bir kız çocuğunun mücadele ve heyecan dolu yaşamından sahnelere bakalım birlikte. Kız çocuklarının okula gönderilmesinin “münasip” olmayacağı bir dönemden değişimin mümkün ve hatta zaruri olduğu dönemlere uzanalım. Bennane’nin kelimelerine atlayıp bir toplumun dünden bugüne geçtiği yollardan yürüyelim. Bildiğimizi zannettiğimiz ne varsa unutalım mesela, bugünün aklıyla geçmişin hikâyelerine bakıp yeniden öğrenelim. Bence değişim bu “yeniden bakmak”larla gelir. Hem, eminim ağaç tepelerinde keman çalan bir tatlı Bennane’nin varlığı, anneanne özlemi içinde olup olmadığınız fark etmez, hepimize iyi gelir.
Köy Enstitüleri’ne, bir çocuğun imkân verildiğinde potansiyelini ve sevdiği şeyleri keşfetmesine alan açan gerçek bir “hayat okulu” gözüyle bakıyorum. Bir Köy Enstitüsü mezunu olan Bennane’nin torunu İnci’ye anlattığı hikâyeleri de sanki orada onlarlaymışım gibi keyifle, merakla dinledim. Tüm o heyecanlı, korkulu, çalışmakla geçen günler; Cumhuriyet’in coşkuyla kutlanan, çocuk, gençlik, tüm bayramları…
Anılar, insanın kafasında durdukça form değiştiriyor, hatırladıklarımız birbirine, dün bugüne ulanıyor ve yepyeni fikirlere dönüşüyor. Bence, bu fikirleri canlı tutan geçmişten gelen sağlam kaynaklar. Hatırladıklarımız bize oyun oynayabilir ama dünün şahitlerinin anlattıkları, gelecek için sağlıklı fikirler üretecek yolu gösterir. Bu muzip, çocuksu hikâye de bize hatırlattıklarıyla yolumuza ışık tutuyor.
Bu hikâye, yazarının da not düştüğü gibi, hayallerinin peşinden koşanlara, geçmişten bugüne, sevgilerle. İyi okumalar herkese.
Yaşasın çocuk kitapları.
