Romanda yine baba-kız ilişkisi ve devam eden anne özleminin beraberinde ekolojik meseleler, iklim krizi ve insanın doğaya verdiği zararlar üzerinde duruluyor.
Hannah Gold ile tanışmamızı 2022 yılında Son Ayı adlı ilk romanı sağladı. Genç Timaş Yayınları sayesinde tanıştığımız romanın ana kahramanı April, on yedi ay önce babasının görevi nedeniyle Kuzey Kutbu’na gitmek durumunda kalmıştır. Annesinin kaybını henüz tam olarak atlatamamışken üzerine bu olağan dışı durum çıkagelmiştir. April'ın artık bu macerayı güzelleştirmekten başka yolu yoktur ve öyle de olur. Son Ayı, kayıplar ve yas tutmanın yanında aslında temelinde doğanın dengesi, iklim krizi, türü yok olma tehlikesinde olan hayvanların yaşadıklarını da barındıran bir roman. İki yıl aradan sonra, geçtiğimiz günlerde ise Hannah Gold, romanın devam kitabı Ayı Dönüyor ile okurlarının karşısına çıktı. Yine Genç Timaş Yayınları tarafından yayımlanan bu romanın da illüstrasyonları öncekindeki gibi Levi Pinfold’a ait. Tuğçe Nida Gökırmak’ın çevirdiği Ayı Dönüyor’un orijinal ismi Finding Bear. Metnin içeriğini göz önünde bulundurunca orijinal isminin nispeten daha uygun kaldığını düşündüm yer yer. Ancak roman boyunca Ayı'nın da April'ın da birbirlerine dönmesi asıl mevzu olduğundan bu ismi de yerinde buldum.
Ayı Adası’ndan döneli on yedi ay olmuşken ve April hâlâ aklından Ayı’yı atamamışken Svalbard ile ilgili gördüğü bir haber aklını karıştırır: “LONGYEARBYEN’DE KUTUP AYISI VURULDU” Bu haber, “normal” dünyaya adapte olmaya çalışan bu küçük kızın tüm dengesinin alt üst olmasına yeter. Uzun uğraşlar sonucu babasını yeniden Kuzey Kutbu’na gitmeye ikna eder ancak babası tarafından öne sürülen bir şartla! Bu defa kendini tehlikeye atacak hiçbir şey yapmayacaktır. Karşılıklı verilen sözlerin ardından kendilerini yeniden babasıyla bir maceranın içinde bulurlar. Ancak bu kez işler biraz daha zordur çünkü aylardan şubattır ve kış mevsiminde kutuplar hiç görmedikleri hâliyle karşılar onları. April’in aklında bir tek önceki macerasından unutamadığı Ayı vardır. Yaklaşık bir buçuk yıl önce vedalaşırlarken attığı bakışını unutamaz hayvanın. Vurulan ayı haberinin üzerine Ayı’nın ona ihtiyacı olduğu düşüncesini de aklından bir türlü atamaz. Nitekim öyle de olur; April bu defa çok daha büyük tercihlerin içinde bulur kendini. Her şey vurulan kutup ayısının ve diğerlerinin canlarını kurtarmak içindir ve April bunun için her türlü maceraya atılmaya hazırdır.
Romanda yine baba-kız ilişkisi ve devam eden anne özleminin beraberinde ekolojik meseleler, iklim krizi ve insanın doğaya verdiği zararlar üzerinde duruluyor. Dünyanın kötüye gidişine dair bireysel anlamda yapabileceklerini devamlı araştıran bu baba-kız, örnek davranışlar sergiliyor elbette romanda. Hayvansal besinleri yemeyen yani vegan yaşam tarzını benimseyen April ve babası sadece düşüncede kalmayıp bu konuda eyleme de geçenlerden anlayacağınız. Bu ikili mümkün olduğunca uçak seyahatini bile tercih etmiyorlar ve iklimi daha kötüye götürecek her tür hareketten uzak yaşıyorlar. Yeniden Kuzey Kutbu’na gittiklerinde de mevsimlerin değişmesi ve bunun etkilerini hem hayvanlar hem de doğa şekilleri üzerinde detaylı olarak görürler. Bu konulara oldukça hakim olan Hedda da detaylı olarak anlatır Kuzey Kutbu'ndaki iklimsel değişiklikleri: “‘İlk diyebileceğim yağmur. Ben daha gençken yılda bir ya da bilemediniz iki kere yağmur görürdük. Ama şimdi öyle mi? Her sonbahar daha fazla yağmur yağıyor. Longyearbyen’deki toprak kaymalarının sebebi de bu. Yaşamak için hep tehlikeli bir yer olmuştu. Fakat bambaşka sebeplerle tehlikeliydi.” Hedda suratını astı. ‘Ve donmuş toprakların erimesinin getireceği ek sorunları düşünmek bile istemiyorum’”(s.101)
Büyük kısmı henüz somut olarak görülemeyen, bu yüzden de yok sayılan iklim değişikliklerini anlatmaya devam eder Hedda uzun uzun: “‘Fiyortlar her kış tamamen donardı,” dedi Hedda. “Ama şimdi çoğu donmuyor bile. Buzullar eriyor. Kazlar daha erken geliyor, daha geç gidiyorlar. Eskiden hiç görmezdik ama şimdilerde morina balıkları var bu sularda. Tabii bir de kutup ayıları...’”(s.101) Durumun farkında olan insanlardır neticede April ve babası ama bu kadarını beklemez ikisi de. Duydukları karşısında afallayıp kalan bu çocuk, bireysel olarak yapabileceği daha fazla şey olmamasına çok üzülür. Ancak durum budur; bireysel anlamda yapılacak çok şey var iklim kriziyle ilgili elbette ve bu, çok şeyi değiştiriyor. Ancak her şeyi düzeltmeye yetmiyor. İklim krizinin en kesin çözümü –yazarın kitabın sonundaki notunda da belirttiği gibi– küresel hükümet reformları ya da büyük şirketlerin yaptıkları değişimlere bağlı maalesef. Kendi adınıza en büyük adımlardan biri farkındalık. Hannah Gold da serinin iki kitabında da minik okurlar üzerinde ekolojik meselelerle ilgili farkındalık yaratmayı hedefliyor. Bu sebeple Ayı Dönüyor’u ve özellikle de öncesinde serinin ilk romanı Son Ayı'yı herkese tavsiye ediyorum.
