Milyonlar Satan Yazarlar
26 Kasım 2018 Edebiyat Kültür Sanat Kitap

Milyonlar Satan Yazarlar


Twitter'da Paylaş
1

Nasıl gişe rekorları kıran bir yazar olabilirsiniz? Okunması için kâfi olsa da yazmak tabii ki yeterli değil. Yazım üsluplarının ve hikâye anlatıcılığının binlerce çeşidi mevcut. Ancak bu gözde yazarların bazı benzerlikleri var.

Birtakım raporlar her ne kadar aksini savunsa da insanların okuma alışkanlığı ölmedi, hatta ölmekten çok çok uzak. Eğlence anlayışında önemli değişimlerin yaşandığı bir çağda yaşıyoruz. Genç kuşaklar artık sinemaya gitmiyor ya da DVD almıyor, hatta televizyonu televizyonda bile izlemiyor, eğlenceyi daha çok telefonlarında arıyorlar. Yine de hâlâ kitap satın alan fazlasıyla insan bulmak mümkün.

paulo coelhoPaulo Coelho

Brezilyalı yazar büyük bir okur kitlesine sahip. En bilinen romanı, Endülüslü bir çobanın arayışını anlattığı Simyacı çok satanlar listesinde tam sekiz yıl kaldı ve 81 dile çevrildi. Ancak Simyacı Coelho’nun otuz kitabından yalnızca biri. Yazarın toplamda yaklaşık 350 milyon kitabı satılmış. Evet, kitap. Hani ağaçlardan yapılan, çok sayfalı, insanların ekranlar nedeniyle çoktan bırakmış olması gereken şeyler. Elliden fazla romanı bulunan korku ustası Stephen King’in de yaklaşık 350 milyon kitabı satılmış. Milyonlarca okuru olan bir başka yazarsa Dan Brown. Da Vinci’nin Şifresi tek başına 80 milyondan fazla sattı. John Grisham’ın romanları da oldukça tutuluyor.

stepheine meyerStepheine Meyer

Çok satan yazarların yanı sıra bir de aşırı satan yazarlar var. Sözgelimi Ken Follett, Nora Roberts, James Patterson, Stepheine Meyer gibi yazarların kitapları yüz milyondan çok satmış durumda.

nicholas sparksNicholas Sparks

Aşırı satan yazarların yalnızca okur kitlesi yok, âdeta rock yıldızlarınınki gibi “fan”ları var. Okurları birer koleksiyoncu azmiyle yazarın her kitabına sahip olmak istiyor, imza günlerine akın ediyorlar. Sinemaya da uyarlanan Defter romanının yazarı ’ın imza gününe yüzlerce hayranının gelmesi ve Sparks’ın gözyaşlarına boğulması gibi. Bu yazarların kitapları her yerde satılıyor. İndirimli satış mağazalarında, eczanelerde, süpermarketlerde... Havalimanı tezgâhlarında klasik boyun yastıkları kadar temel birer ürünler. Dudak uçuklatan satış rakamlarını büyük oranda teknolojinin hızlı gelişimine borçluyuz. E-kitaplar, baskı ve dağıtım hızının artışı kitap satışını doğrudan etkiliyor. Yıllar önce değil, oldukça yakın tarihlerde ânında tükenen çoksatar romanların yeni baskıları için kitabevlerinin de okurların da uzun süre beklemesi gerekiyordu. Şimdi herhangi bir kitabevinde aradığınız popüler bir romanı bulamasanız bile birkaç dakika içinde e-kitabını indirebiliyor ya da Amazon gibi alışveriş sitelerinden sipariş ederek kapınıza gelmesini sağlayabiliyorsunuz. Uluslararası pazarın gücü de giderek katlanıyor. Çünkü kitaplar eşzamanlı yabancı baskıların yanı sıra ciltli, karton kapaklı, e-kitap gibi farklı biçimlerde satışa sunuluyor ve bir kitabın dünya çapında ne kadar hasılat yaptığı hesaplanabiliyor.

john grishamJohn Grisham

Aşırı satan kitapların içinde romantik romanlar (Roberts, Danielle Steel, Debbie Macomber), çocuklar için tüyler ürpertici öyküler (R.L. Stine), tescilli aşk hikâyeleri (Sparks romantik kategorisinden sıyrıldı), muggle’larla dolu İngiliz büyücülüğü (J.K. Rowling 450 milyonun üstünde sattı), garipliğin kışkırtıcı tonları (E.L. James) ve daha birçok tür var. Elbette merak ve heyecan tutkunlarını da unutmamak gerek (Grisham, King, Brown, Dean Koontz, Jeffrey Archer, David Baldacci, Mary Higgins Clark). Elit okurlar istikrarla çok satan yazarlardan herhangi birinin ne gıpta edilecek bir ödül kazanabileceğini ne de yılın en iyileri listesinde yer alabileceğini düşünerek alay ediyor olabilir. Ancak bu yazarlar yayınevlerine kâr ettiren güçlü lokomotifler. Bu sayede övgü alan ancak büyük satış rakamlarına ulaşamayan diğer yazarların su yüzünde kalmasını sağlıyorlar. Peki, nasıl gişe rekorları kıran bir yazar olabilirsiniz? Okunması için kâfi olsa da yazmak tabii ki yeterli değil. Yazım üsluplarının ve hikâye anlatıcılığının binlerce çeşidi mevcut. Ancak bu gözde yazarların bazı benzerlikleri var. En başta, alışılmadık düzeyde üretkenler. Oldukça sık, yılda bir ya da iki yeni kitap yayımlıyorlar. Hatta kendisi için çalışan yazarlarıyla başlı başına bir endüstri olan James Patterson söz konusuysa ayda bir kitap.

dan brownDan Brown

Sparks’ın Defter romanının Amerikalı yayıncısı Jamie Raab, “Yalnızca bir iki kitap sürecek bir merak yaratmamalısınız,” diyor ve ekliyor, “Sparks gibi yazarlar başta çok fazla okura hitap etme eğilimde olur, sonrasında onları ellerinde tutmaya çalışırlar.” Aynı zamanda Amerika’nın çok satan bir başka yazarı David Baldacci’nin de romanlarını yayımlayan Raab, “Okura istediklerini veriyorlar,” diye belirtiyor. “Sparks oldukça stratejik. Çekirdek hayran kitlesini nasıl koruyacağını biliyor. Daha genç karakterler yazacak, ki bu da daha genç okurları getirecek.” Stephen King çocuklar için Kara Kule serisindeki Makinist Bob ve en iyi arkadaşı Tren Charlie’yi anlattığı Charlie the Choo-Choo’yu, John Grisham Küçük Avukat Theodore Boone’u, James Patterson ise Middle School ve Treasure Hunters serilerini hazırlamıştı. Bunlar da aynı stratejinin ürünü olarak, büyüdüklerinde yetişkin okurları olmaya yatkın genç okurlara yönelik kitaplar. Aşırı satan yazarlar okurlar neredeyse oraya gider, varlıklı birer yıldız haline geldikten çok sonra da göz önünde olmaya devam ederler. Stephen King’in Son Nöbet’in turnesi kapmasında edebiyat yazarlarının pek uğramadığı Ohio, Tulsa ve Salt Lake City’ye gitmesi gibi. Aynı zamanda giderek büyüyen internet siteleri yürütüyorlar ve sosyal medyada fazlasıyla göz önündeler. Ama her şeyden öte, olağanüstü hikâyeler sunuyorlar. Romanlarında, özellikle polisiye ve bilimkurgu romanlarında konu büyük önem taşıyor. Kahramanlar genelde utangaç, sakar, kaygılı, miyop, tedavi gören, asabi, orta sınıftan ya da yoksul oluyor ancak hikâyeler fantastik, abartılı ve çılgın olay örgüleriyle okura gündelik hayattan sıyrılabileceği bir kaçış sağlıyor. Romantik romanlardaysa aşk yıllar sürüyor, sanki kaderlerinde bu varmış gibi anlatılıyor ve gündelik hayatta olanların zıddı yaşanıyor: Hikâyeler mutfaktaki kirli bulaşıklar ya da o ayın vergi borcu nedeniyle çıkmaza girmiyor. Dan Brown ve John Grisham’ın kitaplarını basan Amerikalı yayıncısı Suzanne Herz konuyla ilgili, “Bu yazarların sunduğu eğlencenin değerini küçümseyemezsiniz,” diyor ve ekliyor, “genellikle ‘David versus Goliath’ teması kullanılır. Kahramanın üstün gelmesini istersiniz.” Okur kahramanın üstün gelmesini istiyor, çünkü onu desteklenmeye değer görüyor. Stephen King’in editörlüğünü yapan Nan Graham, “Steve’i bu denli ayrıcalıklı yapan sıradan ile sıra dışı arasındaki çizgide gidiyor olması, ancak her zaman sıradan bir adamla başlıyor,” diyor. “Başkarakterlerinin çoğu işçi sınıfından. Yani tam olarak Amerika’nın kalbinin attığı yerden.” James Patterson, Stephenie Meyer ve Michael Connelly gibi yazarların yayın haklarına sahip Amerikalı yayınevi Little, Brown editörü Reagan Arthur bu fikre katılıyor ve konuyla ilgili şöyle diyor: “Gerçeklerden kaçmayı sağlayan bir hikâye sunuyorlar, bir yandan da karakterleri okurun geri dönebileceği bir güvenilirliğe sahip. Ayrıca okurun nefret edeceği ve gerçekten başarısız olmasını isteyeceği kadar iyi yazılmış bir ‘kötü adam’ karakterinin gücünü de hiçbir zaman küçümseyemeyiz.” Öte yandan, başarı her zaman ilk kitapla beraber gelmiyor elbette. Örneğin Gillian Flynn 15 milyondan fazla satan gözde romanı Kayıp Kız’dan önce iki gerilim romanı daha yayımlamıştı. Üstelik Kayıp Kız’ın başarısının tekrarlanacağının da garantisi yok. Dan Brown’ın editörü Jason Kaufman, “Bir yazarın zaman içindeki belli bir ânı yeniden yaratmasını beklemek bence gerçekçi değil.” diyor. Yine de bunu başaranlar var. Stephen King gibi. Editörü Graham onun için, “Hayal kırıklığına uğratmayacağı belli,” diyor ve ekliyor, “onunla yirmi yıllık çalışma hayatım boyunca hiçbir zaman listeye girememiş bir Stephen King kitabımız olmadı.” King altmış yaşında ve yazmaya hiç durmadan devam ediyor. 350 milyon kitabı Sadist’in ya da Yeşil Yol’un başarısına bel bağlayarak satmadı. Herhangi bir yazarın on yılını alacak bir üretkenlikle bir yılda farklı türlerde birkaç eser verebiliyor. King’in okurların “kral”ı olacağından herkes emin ve nerede olursa olsun çok satanlar listesinin tepesinde dans ediyor olacağı kesin.

Yukarıdaki fotoğraf: James Patterson


Twitter'da Paylaş
1

YORUMLAR


Nihat Kopuz
Bu yazarların çok satmasının nedeni iyi yazmaları değil, dünya okurunun entelektüel bir dert içinde olmaması. Roman sanatı asla, salt bir eğlence değildir.
6:31 PM

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR