Klara ile Güneş, Kazuo Ishiguro
"Güneş her zaman bize ulaşmanın yolunu bulur."
Günümüzün en büyük yazarlarından Kazuo Ishiguro, Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandıktan sonra yayımlanan ilk romanı Klara ile Güneş'te, yeni teknolojilerin etkisiyle köklü değişimler geçirmiş bir toplumda yaşanan, sevgi, umut ve fedakârlığa dair unutulmaz bir hikâye anlatıyor.
Sıra dışı gözlem yeteneğine sahip bir yapay zekâ olan Klara, kendisi gibi "Yapay Arkadaş"ların satıldığı mağazadaki yerinden insanları izleyip dış dünyayı öğrenmeye çalışır, onu yeni evine götürecek o özel çocuğu sabırla bekler. O çocuk nihayet çıkageldiğinde, Klara kendini ezici kaygılar ve kırılgan umutlarla dolu bir dünyada bulacak, sarsılmaz bir adanmışlıkla bağlandığı Güneş'in yardımıyla bir mucizeyi gerçek kılmaya çalışırken insan denen canlıyı bütün zaafları ve çelişkileriyle tanıma fırsatı bulacaktır.
Çeviren: Lale Akalın, YKY, 2021
Platon Besedin
Günah Kitabı, Platon Besedin
Knijnoe Obozreniye adlı gazetede kitap için şöyle yazılır: "Genç yazar Platon Besedin'in ilk romanı önce kasıtlı bir meydan okuma, provokasyon dolu bir başlangıç gibi görünüyor ancak metin oldukça iyi kurgulanmıştır ve hatta ustaca yazılmıştır diyebiliriz. Günah Kitabı ismi aslında iki anlamlıdır. Burada "Günah" kelimesi sadece aklımıza ilk gelen anlamında değil, aynı zamanda milliyetçi bir grubun ve totaliter tarikatın üyesi olan, postdostoyevski karakter olarak tanımlanan ana karakterin takma adıdır. Bu kitap, üslup olarak bir günah çıkarmadır; post apokaliptik dönemdeki bir yeraltı insanın yani postyeraltı insanın monologudur." Kontrabanda Dergisi'nde ise şöyle yazılır: "Günah Kitabı, sevgi, ölüm ve Tanrı üzerine yazılmış Çağdaş Rus Edebiyatı'nda nadiren karşılaşılan gerçekçiliğin ötesinde bir romandır, Dostoyevski ve Chuck Palahniuk'un vahşi bir karışımıdır."
Çeviren: Emine Karabacak Kündem, Altıkırkbeş Basın Yayın, 2021
Rezil İnsanların Yaşamı, Michel Foucault
Foucault’nun tamamlamaya fırsat bulamayacağı yeni bir araştırma projesini takdim etmek için yazdığı 1977 tarihli bu metin bir yandan Foucault’nun henüz formüle ettiği iktidar kavrayışının sıklıkla gözden kaçan bir yönünü vurgular: İktidar, hükümran iktidar örneğinde dahi, zorunlu olarak tepeden inip bireylere boyun eğdiren bir kuvvet değil, bireylerin farklı şekillerde davet ettiği, önünü açtığı, istediği, yerine göre ittifak kurduğu bir etkileşim olarak işler. Öbür yandan, Foucault’nun bu çalışmasında mercek tutmayı amaçladığı silik yaşamlar, daha sonraki eserlerinde bilgi-iktidar düzeneklerine asimile edilemeyecek ayrı bir boyut olarak üzerinde duracağı özneleşme süreçlerinin nasıl işlediğinin ipuçlarını verir. Bu kısa fakat yoğun metin sırf vaat ettikleriyle bile, Gilles Deleuze’ün her fırsatta vurguladığı üzere, müstakil olarak ele alınması gereken bir başyapıttır.
Norgunk Yayıncılık, 2021
Maxim Gorki
Artamonovlar, Maksim Gorki
Keskin gözlemciliği, capcanlı karakterler yaratma yeteneği ve Rus toplumunun alt sınıflarına ilişkin bizzat deneyime dayanan eşsiz bilgisiyle döneminin en önemli edebi kişiliklerinden biri olan Gorki, devrimden sonra da 1917 öncesi döneme ilgisini kaybetmeyen Sovyet yazarlarındandır. Gorki 1925 yılında yayımlanan, en etkileyici ve en dramatik romanı olarak nitelenen Artamonovlar’da devrim öncesi Rus kapitalizminin yükseliş ve çöküşünü işler.
Toprak köleliğinin kalkmasından sonra özgürlüğüne kavuşan İlya Artamonov kendi işini kurar ve oğullarına çok çalışma ve alçak gönüllülük gibi değerleri aktarmaya çalışır. Gorki bu aile destanında Artamonovların küçük bir fabrikayla başlayıp işini büyüten eğitimsiz ama güçlü ve girişimci büyükbabadan entelektüel ve devrimci toruna uzanan üç kuşaklık öyküsünü anlatır.
Çeviren: Ayşe Hacıhasanoğlu, T. İş Bankası Kültür Yayınları, Mayıs 2021
Emanet Çocuk, Claire Keegan
"Artık yana devrilmekte olan güneşin ışıkları, suya yansıyan bizi eğri büğrü gösteriyor. Bir an korkuyorum. Buraya ilk geldiğimdeki o çingene çocuğu gibi değil de şimdiki gibi temiz, başka giysiler içinde ve arkamdaki kadınla beraber olduğumu kabullenene kadar bekliyorum. Tası suya daldırıp dudaklarıma götürüyorum. Su daha önce hiç içmediğim kadar soğuk ve temiz: Babamın bırakıp gidişinin tadı var suda; hiç orada olmayışının, gittikten sonra bana ait hiçbir şeyin olmayışının tadı. Tası yeniden daldırıp güneşin suda yansıdığı yere kadar kaldırıyorum. Altı yudum içip, utancın ve sırların barınmadığı bu yerin, şimdilik, yuvam olmasını diliyorum."
1980’lerin başında, İrlanda kırsalındayız. Küçük, isimsiz bir kız çocuğu, kendi ailesi tarafından daha önce hiç tanışmadığı çocuksuz Kinsella çiftine bırakılır. “Emanet çocuk”, yeni ve geçici evindeki ilk günlerinden itibaren kendi iç dünyası ve duygularını tanımanın yanı sıra, “aile” ve “ev” denilen şeylerin daha önce hiç tecrübe etmediği olanaklarını, özellikle de dalgalı yaşam denizindeki yol göstericiliğini ve iyileştirici yanlarını da keşfetmeye başlar.
Çağdaş İrlanda edebiyatının en parlak isimlerinden Claire Keegan Emanet Çocuk’ta, bir kız çocuğunun gözünden İrlanda’nın yemyeşil vadileri ve parlak gökyüzüyle bezeli pastoral yaşamını, hırçın rüzgâr ve dalgalarla falezler misali yontulmuş taşra insanlarını son derece dokunaklı ve yalın bir dille anlatıyor.
Çeviren: Behlül Dündar, Jaguar Kitap, 2021
Murathan Mungan
Aile Albümü, Murathan Mungan’ın Seçtikleriyle
Aile Albümü’nde eski kuşaklardan ve günümüzden 80 şairin 127 şiiri yer alıyor. Bu şiirlerin ortak özelliği kişiyi eksen alan, bir anlamda vesikalık denebilecek şiirler olmaları. Kimisi çok bilinen kimisi ise biraz karanlıkta kalmış bu şiirler kendi dönemsel özellikleri ve temsil kabiliyetleriyle başka bir ışık altında yan yana getirilmiş bir edebi portreler galerisi oluşturuyorlar. Mungan’a kulak verelim:
“Bu seçki sizde kucağınıza aldığınız bir ‘aile albümü’ hissi uyandırsın istedim; kendi hayatınızdan, yaşadığınız kentlerden, oturduğunuz mahallelerden, büyüdüğünüz sokaklardan tanıdık gelecek yüzlerin, hayatların, açık ya da örtülü varlığını sezdiren hikâyelerin içinde yer aldığı, ‘tasvir edilen’ kişileri gözünüzde canlandırabileceğiniz şiirlerden oluşan ‘aile boyu’ bir albüm yapmak istedim. Farklı bir prizmayla geçmişten günümüze, dedelerden, ninelerden torunlara iz düşüren bir soy ağacı, simli bir şiir tarihi… Ömrü yıllara, zamanlara dağılmış şairler ailesinin bir albümü.”
Metis, Mayıs 2021
Sen ve Evren: Uzay yolcusu Kalmasın, Dara O Briain
Dünyanın en eğlenceli uzay yolculuğu başlıyor.
Güneş sistemimizden galaksimize ve ötesine uzanan bu inanılmaz yolculukta, kafayı uzayla bozmuş Dara Ó Briain'a eşlik etmeye hazırlanın!
Siz de bu soruların yanıtlarını merak edenlerden misiniz?
Nasıl astronot olunur? (Çocuk oyuncağı! Ama abartıyor da olabilirim.)
Venüs’ü ziyaret etmek nasıl fikir? (Berbat.)
Evrenin sonu nasıl gelecek? (Dert etmeyin, gelmeyecek. Gerçekten!)
Tüm bunları ve çok ama çok daha fazlasını keşfetmek için evdeki Rahat koltuğunuzu bırakmaya kararlıysanız, çantalar toplansın, uzay yolcusu kalmasın!
Dikkat! Elinizdeki kitap, bildiğiniz uzay kitaplarına hiç benzemiyor!
Çeviren: Barış Emre Alkım, Domingo Yayınevi, 2021
Eşyanın Resimli Tarihi, Frederick Litchfield
Frederick Litchfield'in ilk kez 1892 yılında yayımlanan ikonik kitabı nihayet Türkçede.
Eşyanın Resimli Tarihi kutsal kitaplardan, medeniyetin en eski zamanlarından Roma'ya, oradan Asya ve Uzak Doğu'ya, Rönesans'a ve Fransız Devrimi'ne kadar uzanan baş döndürücü bir "tarih boyunca mobilyalar" yolculuğuna çıkarıyor. Yeni başlayanlar ve meraklıları için bugün evlerimizde kullandığımız ev eşyalarının; koltuğun, yemek ya da çalışma masasının, döşemelerin ve süslemelerin tarih içindeki değişimine dair tatmin edici bir panorama sunuyor.
İçindeki 400'den fazla çizimle Eşyanın Resimli Tarihi, konuyla ilgisi olsun olmasın her iyi okurun kitaplığında bulundurmaktan büyük keyif alacağı bir kaynak kitap. Mobilyanın tarih içindeki değişimi ve her dönemin hâkim trendleri, dekorasyon modasına yön veren isimler ve akımlar, Litchfield'in kendine özgü üslubuyla bir asırdan fazla bir zaman sonra günümüze Seda Ateş'in özenli çevirisiyle ulaşıyor. Yazarın didaktik olmaktan uzak üslubu ve söz konusu dönemlerin politik, kültürel ve sosyal hayatındaki değişimleri aktarmaktaki yetkinliği Eşyanın Resimli Tarihi'nin bugün de konunun meraklıları için bir başucu kitabı olmasının en önemli nedeni.
Çeviren: Seda Ateş, Kara Karga Yayınları, Haziran 2021
Yatak Odasındaki Kalabalık: Türkiye’de Kadınların Vajinismus Deneyimleri, Yeliz Turan Yunusoğlu
Vajinismus, yani kadının bedenindeki kimi tepkiler nedeniyle cinsel ilişkinin "tamamlanamaması", genellikle tıp alanında ele alınır. Ülkemizde sıklıkla kadının "evlilik kurumu içindeki görevini yerine getirememesi üzerinden tanımlanır ve beden parçalarına odaklanmış tedavilerle, kadının ihtiyaç ve taleplerine pek de kulak verilmeksizin, acilen çözülmeye çalışılır. Oysa cinsel ilişkinin verilmiş roller uyarınca kolayca gerçekleştirilmesi gereken "doğal" bir şey olduğu ön kabulü toplumun cinsellik üzerindeki yoğun etkisini göz ardı eder.
Cinselliği çevreleyen kültürel, kişilerarası ve içsel senaryolara odaklanan Yatak Odasındaki Kalabalık, sözü vajinismus deneyimi yaşamış kadınlara veriyor ilk kez. Katılımcıların aile hayatları, partnerleriyle ilişkileri ve tıbbi çözüm ararken karşılaştıkları sorunlar üzerine anlatılarını aktarırken "Her biri benzer deneyimleri kendi kabuklarında yaşamış, kendilerini yalnız hissetmişlerdi," diyor Yeliz Turan Yunusoğlu. "Bu çalışmayı yapmaktaki hedefim, kadınların yaşadıkları güçlükleri sadece tasvir etmek değil, aynı zamanda içinde bulundukları durumu değiştirmelerine yardımcı olmaktı. Kadınları cinsel olarak sağlıklı kılmak için cinsel arzularını daha iyi yönetme, karar sürecine aktif katılımlarını sağlama ve cinselliği kendi kontrollerinde yaşama konusunda cesaretlendirmeye ihtiyaç olduğunu düşünüyorum."
Metis, Haziran 2021
Paul Auster
Duvar Yazısı, Paul Auster
Duvar Yazısı, okurların New York Üçlemesi, Cam Kent, Yazı Odasında Yolculuklar, Ay Sarayı gibi düzyazı yapıtlarıyla tanıdıkları Paul Auster'ın şair kimliğiyle de tanışmaları için iyi bir fırsat. Auster'ın usta işi romanlarını biçimlendiren incelikli metafiziğin kaynağını, 1960'lardan 1980'lere uzanan dönemde yazılmış bu şiirlerde bulmak olası. O yüzden, Auster'ın şiirleri, tüm yapıtlarının onsuz edilemez bir parçası. Onun romanlarındaki temel izleklerin izdüşümlerini dizelerinde yakalayabilirsiniz.
Bir dönem Mallarmé, Breton, Soupault, Char, Desnos, Tzara, Eluard gibi Fransız şairlerden derinden etkilenmiş olan Auster, şiirlerinde, bilinç ile madde, dil ile yaşantı arasındaki ilişkilerin gizlerini arıyor, giderek varoluşun karmaşalarına, benlik ve aşkın gizemlerine uzanıyor; Amerikan şiirinde benzeri olmayan bir şiir evreni kuruyor, postmodern bilince dizeleriyle bir pencere açıyor.
Çeviren: Gökçenur Ç., Can Yayınları, Mayıs 2021
