İnsan yaratacılığını ve ifadesini besleyen rüyalar sanatın belki de uzun zamandır vazgeçilmez parçalarından birini oluşturuyor.

Özellikle görsel sanatlar alanında büyüleyici imgelerin yaratımının en büyük ilham kaynakları. Din ve mitlerin de beslendiği kaynaklar olan rüyalar, Romantik akımla beraber daha bireysel, kişinin kendi içsel ve simgesel yolculuğuna dair işaretler haline geldi. Uyanık zihnin arzu, pişmanlık, korku ve hırslarına dair işaretlerin bilinç altında belirdiği ve aralarındaki bağlantıların çözülmeye çalışıldığı ikinci bir dünya olarak yorumlanmaya başladılar. 

Uzun metraj hikâyeler, bölük pörçük sahnelerden oluşan, bazense hiçbir şekilde görsel element taşımayan elle tutulmaz rüyaları bir şekilde ifade etmeye, sanat yoluyla aktarmaya çalışmak pek çok sanatçı için kendi içsel dünyalarına yaptıkları cezbedici ve ürkütücü yolculuklar olarak hayatlarında çok önemli bir yer tuttu.

Farklı coğrafyalardan ve farklı çağlardan birçok sanatçının rüyalarını derleyen Public Domain Review'ın koleksiyonunu aşağıda bulabilirsiniz.  

The Nightmare, Henry Fuseli (1781) Fuseli'nin muhtemelen en meşhur eseri, Thomas Burke de dahil olmak üzere pek çok sanatçı tarafından kopyalanmış ve yeniden üretilmiş.

Dream-land, S.J Ferris'in (1883) C.D Weldon'ın resmi üzerinden yaptığı gravür.

El sueño del caballero, or The Knight’s Dream, Antonio de Pereda (1655)

The Jockey’s Dream, Currier & Ives (1880) 

A Nightmare, E. Vavasseur (19. yüzyıl)

Nightmare, Jean Pierre Simon (1810)

Job's Evil Dreams, William Blake (1805) Thomas Butts'ın Book of Job isimli kitabı için yaptığı sulu boya illüstrasyonlardan biri.

A Child Dreams of the Passing of Time, Boetius (17. yüzyıl)

The Soldiers Dream of Home, bilinmeyen sanatçı (1861)

A Dream of Crime & Punishment, J.J. Grandville (1847) Dostoyevski'nin aynı isimli (Suç ve Ceza) romanından 20 yıl önce çizildi. Bir suikastçinin pişmanlıklarla dolu rüyasını gösteriyor.

Dream Vision; A Nightmare, Albrecht Dürer (1525) Dürer'in kıyametvari rüyasını sulu boyayla resmettiğini aşağısına not olarak yazıyla şunları kaydettiğini görüyoruz: Çarşamba'yı Perşembe'ye bağlayan gece uykumda cennetten dünyaya fışkıran su kümeleri gördüm. İlk devasa küme benden yaklaşık 6 km öteye çok kuvvetli bir şekilde düştü. Yeryüzüne ulaşma anı bir yandan çok şiddetli bir sarsıntı ve ses yarattı öte yandan tüm arazi suda boğuldu. Şok içerisindeydim. Daha başka kümeler de geliyordu, çok yukardan geliyor olmalılardı ki hepsi aynı yavaşlıkta iniyordu. Ancak ilk devasa su kümesi öyle değildi. Yere ani çakılışı rüzgar ve kükremeyle birleşen bu ilk su kümesinin şiddeti beni uyandırmaya yetmişti. Ve uyandığımda kendimi tüm bedenim titrerken buldum, uzun süre kendime gelemedim. Sonra da gördüklerimi resmettim. 

Yume no ukihashi, or The Bridge of Dreams, Utagawa Toyokuni (1854)

The Artist’s Dream, George H. Comegys (1840) Başını masaya dayayan yılmış sanatçı bir ihtimal ilhamını bekliyor. Arkasında Michelengelo'dan tutun Rembrandt'a ve Rubens'e tarihteki büyük ustalar beliriyor.

Legend of St Francis: Dream of the Palace, Giotto (1297 – 1299)

The Orangerie;—or—the Dutch Cupid Reposing After the Fatigues of Planting, depicting William V, Prince of Orange, as a fat, naked Cupid, James Gillray (1796)

Tatiana Larina’s dream, Ivan Volkov (1891)

The Orphan’s Dream, by James Elliott (19. yüzyıl)

Dreaming of Santa Claus, William H. Rau (1897)

A Verger's Dream: Saints Cosmas and Damian Performing a Miraculous Cure by Transplantation of a Leg (1495), Masterof Los Balbases

Tako to ama, or The Dream of the Fisherman’s Wife, Hokusai (1814) 3 ciltten oluşan shunga erotik kitabı Kimoe no Komatsu'da bulunan illüstrasyonlardan biri.

Jacob’s Dream, Adam Elsheimer (16. yüzyıl sonları)

The Dream of King Nebuchadnezzar (10. yüzyıl)

The Dream of Pilate’s Wife, Gustave Doré (1879) Matthew 27:19'da geçen olaya göre Pilate'in yargılanma gününde karısı haber yollar: Kocamı bağışlayın, o masumdur ve ben dün gece rüyamda onun yerine çok acı çektim.

'Emperor Godaigo, dreaming of ghosts in his palace, by Ogata Gekkō (1890)

Dream, Odilon Redon (1878 - 1882)

Little Nemo, Winsor McCay (1906) karikatür

 

Çeviren: Alper Güngör
(Public Domain Review)