Çalışmanın ortaya çıkardığı en heyecan verici sonuçlardan biri de robotların günün birinde sanat eleştirmeni olabileceği fikri.

Salvador Dali’nin özgün resimleri, onun ilginç kişiliğinin bir yansıması olarak görülebilir ya da Vasiliy Kandinski’nin renkleri kullanmadaki başarısı sinesteziyle açıklanabilir. Sanatçılarla ilgili tüm bu mitleri biliyoruz, çünkü yaratıcı bir dehanın var olması fikri bize çok çekici geliyor. Peki ya yaratıcılık dediğimiz şey, bizim hayal ettiğimizden çok daha hesaplanabilir bir şeyse? Ya yaratıcılığı formüllere dökmek mümkünse? Rutgers Üniversitesi’nin bilgisayar bölümünde doçent doktor olarak çalışan Ahmed Elgammal’ın amacı tam da bu. Elgammal, yaptığı çalışmalar sonucunda yaratıcılığı ölçebilecek bir denklem yarattı. Bu sayede sanat tarihinde kendine yer edinmiş kült yapıtlar, özgünlüklerine ve etkileyiciliklerine göre sıralanabiliyor. Ortaya çıkan sonuçlarsa hiç de şaşırtıcı değil. Mondrian ve Maleviç gibi ressamların geometrik çizimleri, yaratıcılık açısından Cézanne ve hatta geleneksel figür ve objelerin dışına çıkan Picasso’nun bile üzerinde bir konuma yerleşiyor. Elgammal’ın hesaplamalarına göre en yaratıcı resimleri ortaya çıkaran ressamlar, Edward Munch, Chuck Close ve M.C. Escher. Ne olursa olsun, yaratıcılığı ölçen denklem tamamıyla kusursuz değil. Yaratıcılığı ölçmek için kullanılan algoritma, değerlendirilecek çalışmaları tanımlayan bir sözcüğe ihtiyaç duyuyor. Dolayısıyla da denklem aslında psikolojik ya da bireysel yaratıcılığı değil, hangi resmin ne kadar önemli olduğunu ölçüyor. Temel alınan kıstas, çalışmaların “özgün” ve “etkileyici” olup olmaması. Yani Çığlık tablosunun tarihsel açıdan Yıldızlı Gece’den daha önemli olması, Van Gogh’un Munch’ten daha az yaratıcı olduğunu göstermez. Elgammal’a göre çalışmanın amacı, sanat eserlerinin bir makine tarafından “tıpkı eğitimli bir insanın yapacağı gibi” değerlendirilebilmesini sağlamak: “Bu çalışmanın asıl odağı, bir makineye, aynı insanlarınki gibi algısal, kavramsal ve zihinsel yetenekler kazandırabilmekti. Şuna inanıyoruz ki bir sanat eserini yorumlamak ya da yaratıcılığı değerlendirmek, bu üç yeteneğin bir arada kullanılmasını gerektiren, hayli zor bir iş.” Elgammal’ın yaptığı analiz, yaratıcılığı ölçme sürecinde alan, yapı, biçim, şekil, renk, ton ve çizgi gibi resim sanatının temel öğelerini kullanıyor. Çalışmanın ortaya çıkardığı en heyecan verici sonuçlardan biri de robotların günün birinde sanat eleştirmeni olabileceği fikri. Yine de Elgammal, bu teknolojinin amacının eleştirmenlerin yerini almak değil, onlara destek olmak olduğunu söylüyor.