Gizli anlamları keşfetmek, yenilerine kapı aralamak gibi sevimli bir bilgiçliği vardır yazmanın. Sesin yetmediği yerde dile devadır yazı.
Hasan Parlak
Başlayan her yeni günde, yaşanacak zaman ve olayları anlamlandıran bir cümlelik söylem, aklımın bir köşesinden varlığını hep hissettirir. “Her sabah dünya yeniden kurulur, her sabah taze bir başlangıçtır.” Her ne kadar geceler akan sürekliliğin ayrılmaz bir parçası olsa da, gün doğumuyla büyük bir hareketliliğin başlama işareti verilir. Yaşam; birçok yanıyla sorumluluklarımız, umutlarımız, sevinç ve kırgınlıklarımız gibi insanlık hallerimizle düzenli işleyişine devam eder.
İnsanın alışılmış ve meşguliyetiyle zorunlu olduğu hayat uğraşılarının yanında, kendine ayırması gereken bir zaman diliminin ibresi, kişilerde ayrı amaçların yönünü işaret eder. Kiminde eğlence ile hayatın tadını çıkarma tercihi görülürken, sayıları çok da fazla olmayan bir kesimde de edebiyat ve okuma tutkusu ön planda yerini almaktadır. Yazarın yetkinliğini üslubu, düşünce derinliği, anlatım titizliği gibi ölçütler çerçevesinde değerlendirenler olduğu gibi, daha yüzeysel okuma kolaylığının çekiciliğine kapılanlar da var elbet.
Yazının yaşama kazandırdığı ivmeyi, kendimizi ifadeye olanak sağlaması, bilgi, fikir ve duygu aktarımını mümkün kılması açılarından düşünüldüğünde: Yazmak dediğimiz, zamanı durdurup, her okunuşta içindeki dinamizmi yeniden harekete geçiren büyülü bir eylemdir. Gizli anlamları keşfetmek, yenilerine kapı aralamak gibi sevimli bir bilgiçliği vardır yazmanın. Sesin yetmediği yerde dile devadır yazı. Kelimelerin cümleye bağlılıkları noktasında, fikir ve duygu ifadelerinin kalıcılığını sağlayan vefadır. Hafızaların zamana yeniliş zaafının aksine, unutmayış gücünü her daim bilgimiz dahilinde tutma yetkinliğini insana bahşeden bir sadakat ehlidir. Kaydedilenlerin bütün değişmezliğiyle muhafazasında tam bir güvenilirliğe sahip erdemli bir tanıktır. Geçmişi şimdiki zamana tanış kılan, bilge benlikleri, bilgi ve sanat mirası olarak geleceğe armağan eden bir kültür köprüsüdür. Bazen duygular sırdaşlığını sayfalar içerisinde okuru için bekletmekte, bazen de akıl ve mantık önceliğiyle kaleme alınmış makale ve ders notları olarak karşımıza çıkmaktadır yazılar. Dile getirilen bu türden gereklilik ve zamanın hükmüne boyun eğmeyen kalıcı güzellik gibi özellikleriyle bizlere kazandırılan bu yazıları, okur ilgisi açısından konu edinmek dileğindeyiz.
İyi bir okur, yazarın metnini oluşturma serüvenindeki dinamizmini ve anlamla buluştuğu önemli durakların tespitini öncelikli olarak değerlendirir. Yazarın özgür bir üslup oluşturma çabası ve anlatım akışındaki nitelikli yoğunluğu cümle cümle işleme titizliğine dikkat eder. Kaleme alınan yazının emek izi taşıyan özgün bir ifadeyle sunulabilme yeterliliğini ve içeriğin, gerektiği ölçütte bir temele oturtulabilme başarısını takip eder. Yazma ve okuma eyleminin en kalıcı etkileşimi sağlaması, birbirlerini tamamlama özelliklerinden doğmaktadır. Bu gerçekten hareketle, yazarın düşüncelerini ve yazma eyleminin gerekçelerini merak etme noktasından başlar bilinçli okuyucu.
İyi bir okur, yazarın anlatımdaki başarısını sadece yetenek ölçütüyle değerlendirmeye almaz. Cümlelerin temellendiği kavramların varlığına dikkat eder. Süslü bir üslubun içi boş yaldızlanmasına değil, yazarın fikir ve düşüncelerinin ne derece yetkinlik ve özgünlükle dile getirildiğine bakar. Anlatımda araç olarak kullanılan kelimeler kadim ve değişmez bir nitelik göstermelerine karşın, iyi bir yazarın kaleminde yeni ve derinlikli ifadelere hayat verirler. Buradan hareketle de edebi kişilikleriyle aynı pencereden değişik manzaralar gösterebilme yetisine sahip yazar olma özelliği kazanılır.
İyi bir yazar, birikim ve duyarlılıklarını işlediği bir temaya okurunu ortak eden, yetenekli olma noktasından sanatçılığa yükselme başarısını gösterebilendir. İyi bir okur da yazar ve eser ilişkisindeki bilinci, emek, yetenek ve hedef arasında kurulabilen bağların başarısıyla değerlendirir. Sıradanlığa karşı çıkış özeninin yanı sıra, rastlantısal olma fikrinin tarafında durmayıştır ortak düşünce. Hayatın nehrine kapılış değil, o akışın içinde bulunan ayrıntılara eğiliş ve yönlendiriş bilincine sahiptir iyi yazar.
İyi bir metnin etkisi, sadece yazılıştaki ustalıkla sınırlı değildir. Edebiyat tarihinde yerini alan bir eser, kendine özgü bir kadere de kavuşmuş demektir.
Suç ve Ceza romanının Dostoyevski olmadan hayat bulamayacağı, bu vesileyle de birinin diğerini hatırlatan önemli bir varoluş gerçeği sergilediği belirtilebilir.
