Kuyrukluyıldız Kitabı aslında birbirine çok benzeyen iki incelemeden biri. İkinci versiyon (şu anda Londra'daki Warburg Kütüphanesi'nde bulunuyor) büyük olasılıkla aynı yazar ve sanatçının eseri; temel fark, Warburg kopyasının ek bir bölüme ve kuyrukluyıldızların farklı bir düzene sahip olmasıdır.
Kapaktaki görsel, 16. yüzyıldan kalma kuyrukluyıldızlarla ilgili bir inceleme kitabından alındı. Yazarı bilinmeyen kitap, Flanders'da (Kuzey Fransa) yazıldı ve şimdi Universitätsbibliothek Kassel'de bulunuyor. Yaygın olarak The Comet Book (Almancası Kometenbuch) olarak bilinen kitabın tam adı "Ptolomeé, Albumasar, Haly, Aliquind ve Diğer Astronomlara Göre Kuyrukluyıldızlar – Genel ve Özel Anlamları" olarak çevrilebilir. Başlığın (ve aslında kitabın Orta Çağ’da yazılmasının) işaret ettiği üzere, bilimsel bir bakış açısıyla yapılan bir araştırmanın aksine (teleskop henüz icat edilmemişti), kuyrukluyıldızların anlamı, ilgili folklor ve batıl inançlar üzerine kurulmuştu. O zamanlar kuyrukluyıldızlar felaketlerin – doğal felaketler, salgın hastalıklar, kıtlık ve daha birçok sıkıntının bir göstergesi sayılıyordu. Latince “felaket” kelimesinin anlamı “kötü yıldız”dır.
Kuyrukluyıldızlar ve meteorların bazı felaketlerin merkezinde bulunması şüphe içermeyen bir durumdur. Kitapta “Veru” adı verilen (günümüzde Swift-Tuttle diye bilinen) bir kuyrukluyıldız “insanlık için en tehlikeli nesne” olarak tasvir edilir.
Jean-Michel Massing'in 1977 tarihli bir makalesine göre Kuyrukluyıldız Kitabı’nın kökenleri, 1238 civarında İspanya'da yazılmış olan Liber de significatione cometarum [Kuyruklu yıldızların anlamı üzerine bir kitap] başlıklı bir incelemeye dayanmaktadır. 15. yüzyılda bu kitap Fransızcaya çevrildi ve daha birçok versiyon bu dönemde ortaya çıktı. Bu kısaltılmış versiyonlardan biri, bir asır sonra, Kuyrukluyıldız Kitabı için hem görselleri hem de içeriğiyle temel oluşturacaktı. Ancak kitabın aslı değil, bu versiyonu ünlü oldu.
Kuyrukluyıldızların detaylı tasvirleri, metnin fantastik yüzünü yansıtıyor – bir mızrak olarak resmedilen "Veru", yanan tekerlek "Domina capillorum", ışıldayan yüze sahip olan "Rosa" ve bir tür göksel asa "Scutella". Kuyrukluyıldızın akışının altında bulunduğu manzaralarda, yıldızların hayal edilen etkilerine dair bazı kanıtlar da görüyoruz – örneğin, yaklaşan yangınların alâmeti olduğu düşünülen "Aurora"nın altında bir şehir ateşler içinde tasvir ediliyor. Başka birinde sosyal normları bozan "Miles"ın etkisindeki insanlar sokakta dışkılıyor.
Kuyrukluyıldız Kitabı aslında birbirine çok benzeyen iki incelemeden biri. İkinci versiyon (şu anda Londra'daki Warburg Kütüphanesi'nde bulunuyor) büyük olasılıkla aynı yazar ve sanatçının eseri; temel fark, Warburg kopyasının ek bir bölüme ve kuyrukluyıldızların farklı bir düzene sahip olmasıdır.
Kitabın günümüze ufak hasarlarla ulaştığını söylemek doğru olacaktır. 1941 yılının eylül ayında Kassel’e düzenlenen bir saldırıda Devlet Kütüphanesi'nin kitaplarının ve basılı materyallerinin 350 bin kadarı (neredeyse yüzde 90'ı) imha edildi. Neyse ki Kuyrukluyıldız Kitabı hayatta kaldı.
Çeviren: Aslı İdil Kaynar
(Public Domain Review)
