Romanda komiser Suat’ın hayat hikâyesini de okuyoruz bir yandan. Suat’ın dedesi ile olan sevgi dolu ilişkilerine, okul yıllarına ve nasıl polis olduğuna bakıyoruz. Suat, bir taraftan da teşkilatın cinsiyetçi baskılarını her daim üzerinde hissediyor. Polis teşkilatında başarılı olmak için kadınlığından nasıl vazgeçtiğine şahit oluyoruz. Teşkilatın aslında cinsiyetçiliğin kurumsallaşmış hâli olduğunu anlıyoruz. Suat’ın kadınlık ve polislik arasında yaşadığı çatışma bu anlamda etkileyici.
Elçin Poyrazlar’ın yeni polisiye romanı Ecel Çiçekleri Doğan Kitap etiketiyle okurla buluştu. Ecel Çiçekleri, kadın merkezli karakter kadrosu, kadınlarla ilgili temaları içerdiği için polisiye türünün alt kategorilerinden domestik noir’a dahil ediliyor.
Vahşice hadım edilerek öldürülen erkekler ve cesetlerin yanına bırakılan beyaz kasımpatılar. Seri katilin peşine düşen cinayet masa komiseri Suat Zamir küçük yaşta anne ve babasını bir yangında kaybettikten sonra dede ve babaannesi tarafından büyütülmüş. Babaanne kısa bir süre sonra vefat ediyor, dede kızın bakımıyla ilgileniyor. Sevgiyle büyütülüyor. Okullarından hep birincilikle mezun oluyor. Suat, olaylara bilimsel açıdan yaklaşan okullu polislerden. Aslında güzel bir kadın ama erkeksi olmayı seçiyor. Çünkü erkek olsaydı hem dedesi tarafından daha çok sevilirdi hem de teşkilatta daha saygın olurdu. İsmini dedesi kazara kız olursa sıkıntı çıkmasın diye koymuş. Adil ve kanunlara uyan bir polis olmaya çalışıyor. Romanda komiser Suat’ın hayat hikâyesini de okuyoruz bir yandan. Suat’ın dedesi ile olan sevgi dolu ilişkilerine, okul yıllarına ve nasıl polis olduğuna bakıyoruz. Suat, bir taraftan da teşkilatın cinsiyetçi baskılarını her daim üzerinde hissediyor. Polis teşkilatında başarılı olmak için kadınlığından nasıl vazgeçtiğine şahit oluyoruz. Teşkilatın aslında cinsiyetçiliğin kurumsallaşmış hâli olduğunu anlıyoruz. Suat’ın kadınlık ve polislik arasında yaşadığı çatışma bu anlamda etkileyici.
Ecel Çiçekleri, aynı zamanda güncel bir mesele olan kadın cinayetlerine dikkat çeken bir roman ve toplumsal adalet kavramını kurmaca üzerinden daha görünür hâle getirip sorgulanır kılıyor. Poyrazlar, romanındaki cinayetleri ve kurbanlarını gerçek hayattan seçmiş. Öldürülme biçimleri de gerçekte olduğu gibi. Hatta romanda başka gerçek kadın cinayetlerinden de bahsediliyor. Gerçek hayatta yaşanan ve manşetlere, üçüncü sayfalara taşınan cinayetler bize bir kere daha anımsatılıyor. Yazar sadece kadınlara ve kız çocuklarına karşı işlenen kan dondurucu suçları ve bu suçları işleyenlerin gördüğü ayrıcalıklı muameleyi açıkça yazmakla kalmamış, aynı zamanda insanların iliklerine kadar işlemiş ataerkilliği de yine hayattan kesitlerle gözler önüne sermiş. Bunu kurmaca aracılığıyla başarılı biçimde yeniden üretmiş, okurları adalet ve intikam temaları üzerine düşünmeye davet etmiş.
Ecel Çiçekleri, kırk sekiz bölümden oluşuyor. Birbirinden bağımsız bölümlerin iki ayrı odak noktası var: Ebru-Burcu ikilisinin bugünü ve geçmişi ile Suat-Selim komiserlerin cinayetleri işleyen katilleri yakalama çabası. Komiser Selim Suat’ın ekip arkadaşı. Tam bir maço. Alaycı ve haris. Suat’a karşı ilgisi var ama hem mesleki hem de özel olarak onu çok kıskanıyor. Alaylı polislerden, biraz sıkıntılı olsa da ekip bilincine sahip. Teşkilatın ataerkilliğini temsil ediyor. Bir kadının ondan daha başarılı olmasını hazmedemiyor. Ebru ve Burcu yaşamları boyunca erkeklerin gazabına uğramış. Sonunda kadınlara zarar veren erkeklerden intikam alan, adaleti kendi elleriyle sağlamaya çalışan suçlulara dönüşmüşler. Ebru ve Burcu’nun işlediği cinayetleri komiserlerin çözme macerasını anlatan roman ikilinin İstanbul’a gelmesiyle başlıyor. Ebru, erkeksi yüz ve fizik hatlarına sahip, bundan memnun. Çöp kutusuna bırakılmış, yetiştirme yurdunda büyümüş. Tıp okumuş, bir süre doktorluk yaptıktan sonra meslekten atılmış. Yıllar sonra Burcu’yu bulur, beraber dolandırıcılık işleri yaparlar. Burcu ise Ebru’nun yetiştirme yurdundan arkadaşı, dostu ve sırdaşı. Çok güzel bir kadın. Ebru ile beraber dolandırıcılık işleri yapıyorlar. Taşralı yaşlı ve zengin erkekleri Burcu’nun güzelliği sayesinde avlayıp banka hesaplarını boşaltıyorlar. Sürekli şehir değiştiriyorlar.
Kadınlara zarar veren erkeklerden intikam almayı seçerken kadın kahramanlar da her türden ve kişiden patriyarkanın aşağılık muamelesine maruz kalıyor. Üstelik bu gündelik hayatın bir parçası hâline gelmiş, herkes tarafından kanıksanmış. Bu düzenden hiçbir kadın ve kız çocuğu yara almadan kurtulamıyor, sadece yaraların derecesi değişiyor. Suat ve Selim komiserlerin cinayetleri çözme macerasında Suat’ın hayatını derinlemesine öğreniyoruz. Romanda bölümler, olay örgüsüne göre sıralandığı gibi her biri ayrı ayrı yazıldığı için kahramanların bugününü şekillendiren geçmişleri ustalıkla aktarılıyor. Amirleri Tilki Kadri’yi, ekip arkadaşı Selim ve olay yeri komiseri Engin’i tanıyoruz. Tilki Kadri, terfi etme konusunda hırslı, öfkeli ve sinirli, gözü kara bir polis. Suat’ın iyi bir polis olduğunu sezip elinde tutabilmek için usullere aykırı olarak aynı ekibe iki kişi daha veriyor. Engin ve Selim’in nasıl bir erkeklik anlayışını temsil ettiklerini görüyoruz. Selim ataerkilliği savunuyor Engin ise daha insancıl. Polis olmak için tıbbı bırakmış. Zeki ve eğitimli. Suat’a karşı saklamadığı bir ilgisi var, ona yardımcı olmak için elinden geleni yapıyor.
Ecel Çiçekleri’nde merkez karakter Suat Zamir üzerinden teşkilatın sadece kadınlara değil her tür göstericiye orantısız güç kullanımı da eleştiriliyor. Bu arada kadın dernekleri de unutulmamış. Kadın hakları mücadelesinde sivil toplum örgütlerinin nasıl önemli roller üstlendiği yan karakterler aracılığıyla yalın biçimde aktarılıyor. Poyrazlar, kadınların etrafını saran her hareketlerinde onları yaralayan, acı veren ve bazen öldüren, görünmeyen çelik ağı iyi hissettiriyor. Tartışmaya açık, zihin açıcı sorular üretiyor. Olay örgüsü, ritim, merak öğesinin kullanımı yerli yerinde. Gerçek bütün çıplaklığıyla ortada, ne fazla ne eksik. Roman, kurmaca metinlerin temel öğelerini özgün bir hikâye üzerinden nitelikli biçimde yeniden üretmesi ve görselliğin güçlü varlığıyla ileride filme uyarlanabileceğini hissi de uyandırıyor. Elçin Poyrazlar, bundan sonraki romanlarında zaman kipleri üzerinden biten, sürmekte olan eylemlere daha detaylı çalışabilir ve polisiyenin temel kalıplarından daha çok metnin dilini ön plana alabilir.
Ecel Çiçekleri, gerilimli biçimde ilerleyen kurgusu, özgün karakterleri, yalın anlatımı, gerçekçi diyalogları ve tabi ki ele aldığı temel soruyla–yasalar adaleti sağlayamazsa çözüm nedir?–nitelikli bir feminist polisiye roman.
