İki gezegenin kavuşması, yalnızca günbatımı ve onu izleyen bir saat boyunca görünür olacak.
Kuzey Yarımküre Kış Gündönümü, 2020 yılında çok özel bir gök olayının başlangıcına sahne olacak. 21 Aralık’a denk gelen Kış Gündönümü, kuzey kutup noktasının güneşten en uzak olacak şekilde eğimlendiği gün. Kış ortası karanlığına yaklaştıkça kısalan günler pek çok kişinin huzurunu kaçırsa da, erken gün batımları bu yıl için heyecan verici bir gök olayına sahne olacak. Aralık ayının 16’sı ile 25’i arasında gaz bulutundan oluşan dev gezegenler Jüpiter ve Satürn, astronomik kavuşma denen bir konjonksiyon oluşturacak; bu ise iki gezegenin bizlere bir dolunay çapından daha yakın görünecekleri anlamına geliyor. Bu iki gök cisminin 800 yıl sonra ilk defa gerçekleşecek “büyük kavuşmasının” zirve yapacağı tarih ise 21 Aralık.
Jüpiter ve Satürn'ün kavuşması batı ufkunda 18:00 gibi görünür olacak
2020 yılı boyunca Jüpiter ve Satürn’ün izlediği yörüngeler iki gezegenin birbirlerine gitgide daha da yaklaştırdı. Rice Üniversitesi’nde görevli gök bilimci Patrick Hartigan, bu iki gezegenin hemen hemen her 20 yılda bir karşılaşmalarının matematiksel olarak öngörülebildiğini belirtiyor, ancak birbirlerine bu denli yaklaşmaları nadir bir olay. 21 Aralık akşamı ise gezegenler o kadar yakın dizilecek ki, aralarındaki uzaklık bizlere dolunayın çapının yalnızca beşte biri kadar görünecek. Gerçekte ise aralarındaki mesafe yine de büyük. Bununla beraber Dünya’dan bakan dikkatli bir izleyici, teleskoplarından gördükleri gezegenlere, iki gezegen kütleli gök cisminin bir araya gelmesiyle oluşan sistemlere verilen “ikiz gezegen” yakıştırmasını yapabilir. Böylesi bir kavuşma modern çağda görülmemiş bir gök olayı. Bir açıklamasında Hartigan, “bu gökcisimlerinin daha yakın dizildiklerini görebilmek için 1226 yılı 4 Mart şafağından hemen önceye gitmemiz gerekirdi,” diyor.
Jüpiter ve Satürn kavuşumu kuzey yarımkürede pek çok yerden gözlemlenebilecek. Bu gök olayının en net izlenebileceği nokta ekvator ve çevresi olsa da, New York ve Londra gibi yerlerden de havanın açık olması halinde teleskop yardımıyla tanık olabileceğiz. Kavuşma, yalnızca günbatımı ve onu izleyen bir saat boyunca görünür olacak. Hartigan’a göre gözlemcilerin konumu kuzeye yaklaştıkça, gezegenlerin ufukta kaybolmadan önce görünür olduğu süre bir o kadar kısalıyor. Dolayısıyla bu ana tanıklık etmek isteyen astronomi meraklılarının teleskoplarını günbatımıyla beraber vakit kaybetmeden kuzeye çevirmesi gerekmekte.
İzleyiciler için en doğru gözlem noktalarını interaktif bir web sitesi olan Stellarium’dan kontrol edebilirsiniz. Kaçıranlar ise bir sonraki kavuşumu gözlemleyebilecekleri bir şans daha yakalamak için Jüpiter ve Satürn’ün tekrar bu kadar yaklaşacağı 15 Mart 2080’i takvimlerinde işaretleyebilir.
Çeviren: Alper Güngör
(My Modern Met)
