Körfez ülkelerinin son yıllarda inşa ettikleri birbirinden yüksek gökdelenleriyle gündeme geldikleri gözden kaçmıyor. Dikilen her yapının komşu ülkedekinden daha uzun, daha köşeli, daha benzersiz, daha parlak, daha devasa olması, projelerin tamamlanıncaya kadar gizli tutulması da ülkelerin siyasal planlarının bir parçası olarak, bir çeşit iktidar gösterisine dönüşmüş durumda. Bölgedeki rekabet Dubai, Sharjah, Abu Dabi, Katar arasında şiddetle süregiderken, yoğun bir hızla dev kütüphaneler yapılıyor, Avrupa ve ABD'deki çağdaş sanat müzelerinin şubeleri açılıyor. Katar'ın başkenti Doha da mimari cennete dönüşen şehirlerden biri. Geçtiğimiz haftalarda Doha Uluslararası Kitap Fuarı'nın yirmi dördüncüsü düzenlendi. Publishing Perspectives'de Roger Tagholm tarafından yazılan makale kitap fuarının nefes kesici atmosferine ve bir yandan da uygulanmakta olan sansürün tuhaflığına dikkat çekiyor. Fuar, Basra Körfezi'nin kıyısındaki Doha'nın The Cornische Area adı verilmiş bölgesinde düzenleniyor. Ancak Tagholm yazısında pırıltılı dünyanın kendisiyle çelişen öbür dünyasını gizleyemediğinden söz ediyor: “Pırıltılı, dev binalar kelimenin tam anlamıyla muazzam bir gelecek vizyonunu temsil ediyor. Bu vizyon gençler arasında okumayı artıracak girişimleri pek çok farklı alana genişletebilir. Dijital ortamlara, arşivlemeye. Ancak bu fikirler aynı ortamda uygulanan bir başka sistemin varlığıyla çelişiyor,” diyor. “Yayıncılar ve kitap satıcıları hep aynı hikâyeyi anlatıyor. Yalnızca sansürden değil, sansürün uygulanma biçiminden şikâyetçiler. Kitapçılar stoklarına giren her kitabın bir kopyasını Kültür Bakanlığı'na göndermek ve onaylatmak zorunda. Aynı başlıklı kitap için başka kitapçılar tarafından onay alınmış olsa bile sistem değişmiyor. Komik tarafını bir yana bıraksanız da, Orwellvari bir durum.” Sevimli çocuk kitabı The Gruffaro'yu örnek olarak gösteriyor. Türkçede Yıldırım Türker'in çevirisiyle Tostoraman olarak çıkan (Popcore Yayınları) Julia Donaldson-Axel Scheffler'in kitabının ellerinde kalan oldukça az sayıdaki baskısını tüketebilmek için hâlâ onay bekliyorlar. Stoklarının yüzde 70'i Kültür Bakanlığı'ndan gelecek onayı beklediği için bağlanmış, satışa kapanmış durumda. Cinsellik, alkol, din karşıtlığı ve eşcinsellikle ilgili konulardaki hassasiyetin oldukça yüksek olduğunu söylemeye gerek yok. Publishing Perspectives'e konuşan Kültür Bakanı Dr. Al Kawari, sorunu çözmek için teknolojik yolları kolaylıkla bulacaklarını söylüyor. Anlaşılan sansürü kaldırmaya kimsenin niyeti yok. Tgholm bu arada standlar arasındaki on dakikalık turu sırasında kadın fantezi dünyasından örnekler içeren Nancy Friday'in kitabıyla (Benim Gizli Bahçem, Arion Yayınevi) karşılaşınca şaşırır, ancak bunun nedeni yasalardaki boşluklar: Fuardaki kitaplar Bakanlık onayından geçmek zorunda değil.