Covid-19 eğitimi de vurdu. 1 milyon 350 bin öğrencinin olduğu 12 bin özel okul, velilerden gelen ödenekle hayatta kalırken gelecek yılın anlaşmaları yapılamayınca 50 bin öğretmen işsizlik tehlikesiyle karşı karşıya.
Ortalama 3.700 TL maaş alan öğretmenler, soruna çözüm bulunmazsa işsiz kalırken 3 bin dolayında özel okul kapısına kilit vuracak. Öğrenciler açıkta kalacak.
Yeni tip Koronavirüs (Covid-19) hayatın her alanını yoğun şekilde etkilerken en büyük darbeyi milyonlarca öğrenci ve eğitim sektörü aldı. Okullarından ayrılmak zorunda kalan öğrenci ve öğretmenler, 16 Mart tarihinden beri online eğitime geçerken 1 milyon 350 bin öğrencinin eğitim gördüğü Türkiye’deki 12 bin özel okul da batma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.
Türkiye Özel Okullar Derneği Yüksek İstişare Kurulu Üyesi Cem Gülan, “Önümüzde iki seçenek var: Ya Mayıs ayında okullar açılacak biz de kapalı olduğumuz süre kadar yaz aylarında telafi eğitimi yapacağız. Ya da okullar açılmayacak ve sektörde 20 Doğa Koleji büyüklüğünde okul batacak, 40-50 bin arası öğretmen ile personel işsiz kalacak. Özel okullara zam şu an askıda duruyor,” dedi.
Eğitim Tamamlanacak
Özel okullar her yıl Ocak-Mayıs ayları arasında bir sonraki yılın eğitim ücretini veliler ile anlaşma yaparak temin ediyor. Bu para okulların binalarının kira anlaşmaları, öğretmenlere verilecek zam ile yemek ve ulaşım giderlerini planlamak için kullanılıyor. Veliler de her yılın ücretini peşin ödedikleri için bir sonraki yıl eğitim konusunu düşünmeden rahat ediyorlar. Covid-19 ile beraber ise 1 milyon 350 bin öğrencinin eğitim gördüğü özel okullarda büyük bir sorun başladı. 16 Mart tarihinden itibaren Türkiye’deki tüm devlet okullarında olduğu gibi online eğitime geçen özel okullarda alışılagelen ekonomik düzen bozuldu. Pek çok özel okul velisinin Covid-19 döneminde işini kaybetmesi nedeniyle gelirlerinin kesilmesi, aynı zamanda okulların ne zaman açılacağının belli olmaması nedenleriyle özel okullar 2021-2022 Eğitim Öğretim Yılı’nı planlayamıyor.
Türkiye Özel Okullar Derneği Yüksek İstişare Kurulu Üyesi Cem Gülan, Covid-19 günlerinin başında bazı hukukçuların ‘Özel okullar vermediği eğitimin parasını alamaz’ şeklinde açıklamalar yaptığını hatırlatarak, “Onlar Tüketici Yasası’na göre konuştular. Özel okullar veliler ile bir sözleşme yaparlar ve burada ‘Öğrencinin eğitimi tamamlanır’ maddesi yer alır. Bir takım ödemelerimiz var,” dedi.
Yüz Yüze Dersler Olacak
Gülan şunları söyledi: “Okullar bu sözleşme karşılığında yer kirası, öğretmene göre kanuna göre 12 aylık maaş ve personel ücreti verir. Bunlar normal süreçlerdeki faaliyetler. Süreç anormalleşince ne yapılacağına bakmak lazım. Çocuk 3. sınıfta. ‘Bunun eğitimini tamamlayacağım’ diyorsunuz. 12 aylık sürecin yaklaşık 9 ayı yüz yüze eğitimdir. Eğitim mücbir sebepten durunca (mücbir sebep, hukukta görevin, taahhüdün ve sorumluluğun yerine getirilmesine engel teşkil edebilecek nitelikte bulunan ölüm, iflas, hastalık, tutukluluk ve buna benzer hallerdir) uzaktan eğitim yapmaya başlıyorsunuz. Türkiye Özel Okullar Derneği olarak bir kısım okulumuz bunu yeterli görmeye bilir. Bakanlıktan izin alındı. Okullar açılınca dönemin sonuna telafi eğitimi konacak. Okul ne kadar kapandıysa o kadar süre telafi eğitimi yapılacak. Yüz yüze eğitim olacak. Eğer şartlar el verirse, bu yılın eğitimini yüz yüze tamamlayacağız.”
Turizm Yerine Ders
Şu an teknik olarak devletten özele ya da özelden devlete nakil yapılamadığını da anlatan Gülan, “Öğrencinin de süreci tamamlaması için bir yerde bulunması lazım. Okullar açılmayacaksa diploma ise sınıf geçmesini, notsa notunu almak durumunda. Dileğimiz en geç Mayıs’ın 15’inde okulların açılması ve kalan eğitimin yüz yüze yapılması. Ama buna imkân olmazsa, eğitim tamamlama ile ilgili duruma göre hareket edilecek. Bu yaz aylarına kalırsa, diyelim ki beş hafta okul kapandı ve beş hafta telafi eğitimi yapılacaksa biz yemek ve servis hizmetini vereceğiz. Bence turizm yerine eğitim tercih edilmeli. Veliler de tatile gitmek yerine eğitimi tercih etmeliler” dedi.
20 Doğa Koleji Batar
Özel okulların şu anda öğretmen ve personel olarak 200 bin kişinin maaşını ödediğini anlatan Cem Gülan, “Nisan ayında çoğu okul maaş ödedi. Tabii ödeyemeyen de vardır. Çünkü kayıt yenileme yapılamıyor. Kimse önünü göremiyor. Bir belirsizlik var. Sektörümüzün acil olarak SGK başta olmak üzere diğer vergiler konusunda desteğe ihtiyacı var. Kışın en büyük sorunumuz, ‘Doğa Koleji batarsa sektöre olan güven azalır’ konusuydu. Bugün Doğa Koleji’nin 20 misli okulun batması söz konusu. Eğer bu destek olmazsa sektörde 2-3 bin okul batar. Bu da 40-50 bin öğretmenin işsiz kalması demektir. Zaten devlet okulları dolu, öğretmenler işsiz kalır,” dedi.
Zam Konusu Ertelendi
Özel okullarda öğretmenlerin asgari ücretten başlayarak 14 bin TL’ye kadar maaş aldığını da anlatan Gülan, “Biz fabrikalar gibi, ‘300 kişi çıkaralım, eğitime böyle devam edelim diyemeyiz’, Bir öğretmen genelde 3.700-4.000 TL maaş alır. Ama okulların yüzde 93’ü kira veriyor. Şu anda 10’uncu aya kadar kira ödemeyebiliriz fakat bunu borçlanıyoruz. Bu durumda seneye özel okullara yüzde 25 zam yapıyoruz diyemeyiz. Veli işini kaybetmişse biz zaten yüzde 16’yı aşan zammı yasa gereği yapamıyoruz. Durum biraz netleşince her şey yerine oturacak. Fakat teşvik bekliyoruz. Zam konusu şu an ertelendi. Gelişmeleri bekliyoruz,” dedi.
