Sharon Duggal’ın şehrin ‘görünmezlerine’ odaklandığı dokunaklı romanının merkezinde Covid-19’un yarattığı tahribatla beraber daha da önem kazanan sorular/sorunlar yatıyor.
Ekim ayında, evsizlere yardım eden hayır kurumları Londra’nın sokaklarının sert zeminlerinde yatan genç sayısında ani bir artış bildirdi. Duggal romanını pandemiden önce yazmış olsa da Should We Fall Behind (Geride mi Kalmalıyız) Covid-19’la beraber ciddi derecede artan evsizlik sorununu odağına alarak insanların birlikte yaşamasının anlamına dair çok önemli noktalara parmak basıyor: Toplum olmak ne anlama geliyor? Evi ev yapan şey ne?
Romanın başkahramanlarından aile sorunları sebebiyle evini terk etmiş 20’li yaşlarında kuzeyli Jimmy Noone “güney taraflarında” isimsiz bir şehrin sokaklarını temkinli bir şekilde keşfetmektedir. Yolda, tanıştıkları ilk zamanlarda ilgi duyacağı, Betwa’yla karşılaşır. Ancak daha savunmasız ve ondan yaşça küçük olan Betwa’ya olan ilgisi korumacı abilik dürtüsüyle yer değiştirir. Yine de Betwa kaybolur. Betwa’nın izinde yollara düşen Jimmy kendini Betwa’nın içinde büyüdüğü kalabalık göçmen topluluğuna ev sahipliği yapan büyük bir alanda bulur. Şefkat ve bilgelikle topluluğun yaşanmışlıklarına yavaşça giriş yapan Duggal, birkaç farklı anlatıcıya ve onların kuşaklararası sevgi ve kayıplarla dolu hikâyelerine kitabında geniş bir yer ayırıyor.
İngiltere’de Birmingham’a yerleşmiş kalabalık Hintli bir ailenin üyesi olarak dünyaya gelen Duggal için şüphesiz ki toplum olmanın anlamı hayatını ve şimdiye kadar yazdıklarını son derece etkileyen konulardan. 1981’de Margaret Thatcher dönemi kırılgan Britanya’sında patlak veren ırkçılık karşıtı gösterileri ilk romanı The Handsworth Times’ın merkezine koymasının nedeni de bu. Çoğunluğunu 1950-1960 yılları arasında işçi göçü sebebiyle İngiltere’nin sömürgelerinden gelen insanların oluşturduğu komüniteler, bir yandan insanlık dramına sahne olurken diğer yandan birlikteliğin yarattığı umudun yeşerdiği yerler. Etnik azınlıkların yerleştiği alanların şehrin imkanlarına uzaklığı, alt yapı eksikliği, polise verilen yeni yetkilerle göçmenler üzerinde yaratılan baskı, iş imkalarının azlığı gibi sebepler bir yandan etnik grupların ötekileştirilmesine ve zor şartlar altında yaşamalarına sebep olurken, diğer yandan beraber yaşamanın önemine ve kolektif mücadelenin zorlukları birlikte aşmadaki rolünü fark etmelerini sağladı. Duggal The Handsworth Times’da Birmingham’ın Handsworth kasabası üzerinden dönemin acı ve umut dolu anlarının gerçekçi bir tablosunu çiziyor.
Duggal’ın ilk kitabı The Handsworth Times’a benzer şekilde Should We Fall Behind da sonunda bir çeşit dramatik çözülmeye ulaşıyor. Evsizlik ve toplum olamayışın günümüzdeki anlamlarını araştıran Duggal’ın ikinci romanı özünde melankoli yüklü olan kapsamlı bir roman. Ancak onu çevreleyen kedere rağmen umudu yitirmeyen olay örgüsüyle okuyucuyu içine çekerken evsizlik, toplumsuzluk, eşitsizlik, ırkçılık, adaletsizlik karşısında birlikte durmadan bu sorunları aşamayacağımız fikrini okuyucunun zihnine kazıyor
(The Guardian)
