İbrahim Tekpınar

Hesen Abdullah Zirek, İran'ın Batı Azerbaycan sınırında olan ve Kürt nüfusunun yoğun olarak yaşadığı Bukan/Bokan/ بۆکان  eyaletinin Hermele köyünde 1921 yılında dünyaya geldi. Dokuz yaşında babasını kaybetti ve annesi tekrar evlenmek zorunda kaldı. Annesinin evlenmesinden sonra evden ayrıldı. Köylerde çalışmaya, çobanlık, seyislik yapmaya başladı. On dokuz yaşına kadar çeşitli işlerde çalıştı, kendi köyüne döndü. Köyündeki ağanın yanında çalıştı ama ağanın halka zulüm ettiğini gördü. Halka zulüm eden bir ağanın yanında çalışmam deyip ülkesini terk etti. Bağdat'a gitmeye karar verdi. Bağdat'ta bir meyhanede iş buldu. Meyhanede çalışırken sesinin fark edilmesiyle sahneye çıktı. Ünü gün be gün arttı. Adil İrfan'ın desteğiyle Bağdat Radyosu'nda çalışmaya başladı. Radyoda ilk bestelerini yazarken sesini kaydetti. O sıralarda memleket hasretine yenik düşmeye başlamıştır. Tekrar doğduğu şehre dönmek ister. Bir süre Bokan'a geri döner ama orada yapamaz. Oradan Mahabad'a gider. Mabahat'a gittiği dönem İkinci Dünya Savaşı patlak verir. İngiltere ve Sovyetler Birliği, İran'a saldırır. O sırada Mahabat Kürt Cumhuriyeti Kurulur. Peşmerge'nin kahramanlığını anlatmak için beste yapar: “Ey Niştiman”. “Ey güzel Kürdistan vatanı, Aryen toprağı özgürlüğün için bedenim, ruhumla direniyorum…” Beste kısa sürede ünlenir ve bu bestenin kaydını 1947 yılında alır. Mahabat Kürt Cumhuriyeti 11 ay dayanır ve yıkılır. İran'ın Kürt politikası değişir. Hasan Zirek ise yaklaşık sekiz-on yıl Tahran  Radyosu'nda çalışır. En verimli olduğu ve en çok beste yaptığı dönem de Tahran'da çalıştığı yıllardır. Eserlerinin bir kısmını tescillemek ister. Bu amaçla 1966 yılında içinde eserlerinin de olduğu  Çirîkey Kurdistan adlı bir kitap yazar. (Kimine göre okuma yazma bilmediği için başkasına yazdırmıştır.)  İşi aracılığıyla tanıştığı Mîdya Xanima Zendî ile evlenir ve iki çocukları (kız) olur. 1967 yılında eserlerini bir kısmını daha tescillemek için Bağdat'a gider .Irak hükümeti isteğini reddeder. Kendisine altı ay ceza verir ve daha sonra ise İran hükümetine teslim edlir. Eşi ve çocuklarıyla görüşemez, sonunda boşanır. İran'ın Mahabat Kürt Cumhuriyeti'ni yıkmasıyla gözler doğal olarak Hesen Zirek'e de çevrilmiştir. Müziği bırakmak ve toplumdan uzaklaşmak zorunda kalmıştır. İran'da 1968 yılında evlenip çay ocağı işletir. Besteleri o sırada Türkiye'de, özellikle 70'lerde her yerde çalınırken Hesen Zirek çay ocağı işletiyordu. https://www.youtube.com/watch?v=OsNMJpab69c Ey Niştiman- Ankara'nın Taşına Bak Mahabad Kürt Cumhuriyeti için bestelenen "Ey Niştiman Marşı"na ait ilk kayıtlar 1947 yılında alındı. Yeni  kurulmuş olan Mahabat Kürt Cumhuriyeti'nde oldukça ses getirmiştir. Ruhi Su, 1970'te "Ankara'nın Taşına Bak" eserini seslendirdi. Daha sonra da 1978'de yılında Esin Engin seslendirdi. Ruhi Su'dan sonra ise eser bir nevi "sol marş" olma özelliği kazandı. Hatta bir dönemin ünlü Dev-Genç marşı bile olmuştur. https://www.youtube.com/watch?v=v24Z434-NsY Yallah Şoför 1980 yılında  aslen Irak Türkmeni olan Abdurrahman Kızılay tarafından Türkçeleşitirildi . Daha sonra İbrahim Tatlıses tarafından seslendirildi. Hesen Zirek'in ilk bestelerinden biridir. https://www.youtube.com/watch?v=vMaBjnVYgqU Nesrin Emrem Bahare-Ağlama Yar: Aslen Diyarbakırlı olan Celal Güzelses tarafından Türkçeye çevrilen parça daha sonra Tenekeci Mahmut ve İbrahim Tatlıses tarafından seslendirildi.(Parçanın aslında Süryanice olduğunu söyleyenler de vardır.) https://www.youtube.com/watch?v=It-_winFI7g Chawt Cwanê Leyla-Çavuz Kızı Leyla Özcan Deniz yeni albümünde "Çavuş Kızı Leyla" isimli bir parça söyleyip bilinen programlardan birine çıkıyor. Program sunucusu, bu parça güzel, kime ait deyince Özcan Deniz, "Anonim" demişti. Sunucu –ki sanırım Hülya Avşar– hangi yöreye deyince Özcan Deniz, "İran yöresi" demişti. O İran yöresine ait parça Hesen Zirek'indir. Daha önce Şivan Perver ve Kardeş Türküler de söylemişti. https://www.youtube.com/watch?v=fT9Ouhatxpw   Eman Doxtor-Aman Doktor Candan Erçetin'in 2005 yılında çıkardığı albümde yer aldı. Türkçeleştirmenin kimin tarafından yapıldığı bilinmese de çeşitli isimler besteci olarak görünüyor. Hasan Zirek müzikten uzak pek yaşayamaz. 1972 yılında kanser teşhisi konar. Kimseye hasta olduğunu söylemez. 26 Haziran 1972'de hastalığa yenik düşer. Ardında Irak, İran hükümetlerinin baskılarına rağmen 1500 eser bıraktığı söylenir. Kaynaklar http://qajqajok.blogspot.com.tr/2013/6/hesen-zirek-biyografi.html https://dengbejler.wordpress.com/2017/1/17/hesen-zirek/ http://bianet.org/biamag/toplum/167998-kurt-ankara-nin-tasina-kimlik-kazandirinca