“Öldükten sonra yaşamak istiyorsanız  ya okumaya değer şeyler yazın ya da yazılmaya değer şeyler yaşayın.” 

Şiir yazmaya “Ya Chateaubriand olurum ya kalemimi kırarım!” diyerek başlamış; on dört yaşındayken bir yayınevinden şiirlerini basmalarını istediğinde, yayınevi sahibinin bu talebi reddetmesi üzerine  “Benim yazdıklarım satar, eserlerimi basmayı kabul etseydiniz diğerlerinin de yayın haklarını size verecektim, yazık, bir servet kaybettiniz!’ diyerek kendi kapasitesini görmüş; öngörü, bir o kadar da hırs ve ego sahibi bir sanatçı.

Victor Hugo, 1874’de büyük aşkı Juliette’e yazdığı bir mektupta “26 Şubat 1802’de hayata doğdum, 16 Şubat 1833’te de aşka doğdum. Annem beni dünyaya getirdi, sen ise beni yarattın.” Kaderin garip bir cilvesi mi desek, 1885’in 22 Mayıs’ında St.Julia gününde, yani Juliette’in isim gününde bu dünyadan ayrılır.

Hayatındaki en büyük aşkı Juliette Drouet’tir. Derler ki, Juliette, Victor Hugo’ya  elli yılda on sekiz bin mektup yazmıştır. Ve yine derler ki tarihin en kısa mektuplaşması, Hugo ve yayıncısı Hurst and Blackett arasındadır. Sefiller, 1862’de yayınlandığında Victor Hugo tatildedir. Kitabın aldığı tepkiyi merak ederek yayıncısına sadece “?” yazarak bir telgraf gönderir. Yayıncısı da ona sadece “!” yazarak romanın ne kadar başarılı olduğunu belirtir. Hakkında yapılan birçok olumsuz yoruma rağmen Sefiller, sadece Fransa’da değil tüm dünyada büyük başarı yakalar. Sefiller, yazarın Notre-Dame’ın Kamburu ile “din”, Deniz İşçileri ile “doğa” konularını işlediği roman üçlemesinin “toplum”u ele alan, en görkemli ayağıdır.

Les Misérables yani bizim dilimizdeki adıyla Sefiller, Osmanlıcaya çevrilen ilk romanlardandır. Edebiyatımıza “Mağdurin” ismiyle katılır. Ruznâme-i Ceride-i Havadis gazetesinde yayımlanan ve Münif Paşa tarafından çevrilen bu eser, öncelikle kısaltılarak çevrilir. Eserin Sefiller adıyla Şemsettin Sami’nin başlayıp Hasan Bedrettin’in tamamladığı tam çevirisi, II. Meşrutiyet’ten sonra basılır.

Fransız edebiyatının Proust’a kadar en uzun cümlesi Sefiller’dedir. Romanın Louis Philippe başlığı altındaki bölümde yer alan bu cümle, sekiz yüz yirmi üç sözcükten oluşur ve üç sayfa sürer.

1827’de Cromwell ve 1830’da yayımlanan Hernani oyunları ile Paris’te büyük bir heyecan yaratan yazarın ilk romanı, Notre Dame’ın Kamburu'dur. 1831’de basılan eserin kazandığı başarı sayesinde uzun yıllar boyunca ihmal edilmiş olan Notre Dame Katedrali restore edilir.

Victor Hugo, edebiyat alanındaki büyük başarılarının yanında,  politik hayatta da etkin bir rol üstlenir, bu nedenle sürgün cezasına çarptırılır, cezasını tamamlamasına rağmen İmparatorluk yıkılana dek Fransa’ya dönmez. Channel Adaları’nda  1851’de başlayan ve yirmi yıl süren gönüllü sürgünden Üçüncü Cumhuriyet kurulunca Paris’e bir kahraman olarak döner. Millet meclisine seçilir ama politikadan çok, edebiyatla ilgilenmeyi tercih eden büyük yazar, 1885’te öldüğünde, büyük bir törenle Pantheon’a defnedilir.

Hem okumaya değer şeyler yazıp hem de yazılmaya değer bir hayat yaşamış; sadece Fransız edebiyatını değil dünya edebiyatını da kişiliği ve yapıtlarıyla etkilemiş, toplumun vicdanı olmayı üstlenmiş bu ölümsüz yazarın Paris’te Places des Vosges Meydanı’nda bulunan evini birlikte gezelim.

Victor Hugo, karısı Adèle Foucher ve dört çocuğu ile bu binanın ikinci katına 25 Ekim 1832’de yerleşir. Bu ev, sürekli taşınan Hugo’nun beşinci evi ve burada 1848’e kadar kalır. En uzun süre yaşamış olduğu ev de burası.

Victor Hugo’nun müze olarak hizmet veren evi, Places des Vosges’deki diğer evler gibi 1604’te inşa edilen binanın ikinci katında bulunuyor ve ücretsiz geziliyor.

16 yıl yaşadığı bu ev, Victor Hugo’nun büyük acılarına da tanıklık eder. 1843’te on dokuz yaşındaki kızı Leopoldine’nin eşiyle birlikte Seine nehrinde boğulması Hugo’yu derinden sarsar. 1852’ye kadar yeni bir eser yayımlamaz.

İç içe geçmiş odalardan oluşan evin giriş bölümü

Victor Hugo’nun misafirlerini kabul ettiği kırmızı salon.

Bu Çin tarzı paneller, Victor Hugo tarafından 1863-1864’te tasarlanmış ve halihazırda Hauteville Evi sitesinde çalışan bir zanaatkâr olan Tom Gore’un yardımıyla boyanmış,

Çalışma odası

Yazılarını ayakta yazan Victor Hugo’nun çalışma masası

Küçük oda. Victor Hugo, tam bir İzmir hayranıymış. İzmir’i görmeden yazdığı La Captiva başlıklı bir şiiri var.

Yemek odası.

Ve yatak odası. İç içe geçmiş odaların en sonuncusu. Minicik bir oda.