Dadaizmin temelleri Birinci Dünya Savaşı’nın politik ve kültürel karmaşasında atılmıştır. Dadaistler o döneme kadar görülmemiş bir anlayış ile sanatın içerisinde sanata karşı çıkıyorlardı. Günlük kullanım nesnelerini yeniden yorumlayarak sanat nesnesi haline dönüştürüyorlardı. Bu dönemle beraber hazır nesneler estetik bir zeminde farklı anlamlarla buluşarak değer kazanmaya başladılar. Sanatın pek çok alanında faaliyette bulunuyorlardı. Edebiyat da bunların başında geliyordu. Dadaistlerin arasında edebiyatçılar ve filozoflar çoğunluğu oluşturuyordu.
Pek çoğumuzun bilmediği Jacques Vaché, Dadaizm temellerini oluşturan filozofların başında gelir. Askeri okulda eğitim almıştır. Eğitim aldığı dönemde kaleme aldığı şiirleri vardır. Bir dönem fikirleri ve eylemleri yüzünden okuldan ihraç edilmiş, tekrar dönmüştür. Kendisi savaş döneminde ordu da bulunan bir subay. Birinci Dünya savaşı sırasında yaralanıp tedavi gördüğü dönemde Andre Breton’la tanışır. Breton sürreal manifestoyu kaleme alan, sürrealist yazar ve şair. Akımın en önemli temsilcileri arasında. Akıl ve mantığın tamamen özgür kalmasını savunan Breton, Vaché’nin fikirlerinden çok etkilenmiştir. İkili çok sıkı bir dostluk kurmuş ve Vaché’nin cepheye dönmesinin ardından da mektuplaşmaya devam etmişler. Vaché mektuplarında hep ne için, kim için savaştığını anlamadığından yakınır. Bir şeye tutunması gerektiğinden bahseder, tabii ki bu sanattır! Birkaç kez sahneye çıkar tiyatro oyunlarına. Dayanamayarak ordudaki görevinden ayrılır. Breton’la arada buluşmalarına devam eder. Arada uzun dönemler ortadan kaybolur.
6 Ocak 1919 günü Nantes’ta yalnız kaldığı otel odasına üç yakın arkadaşını davet eder. Kahve içip, sohbet etmek istediğini söyler. Hep depresif olan arkadaşları Vaché’nin davetini kırmayarak gelirler. Her zamankinden daha neşelidir. Kahveleri ikram eder, sohbet başlar. Vaché, arkadaşlarına kahveleri beğendiniz mi? diye sorar çünkü kahveler zehirlidir. Arkadaşları ve kendisinin artık yaşamaya değer göremediği bu dünyadan gitme vakitlerinin geldiğine karar vermiştir. Giderken mutlu olmanızı istedim, madem sizlerde benim gibi düşünüyorsunuz ben giderken sizi bu pis dünyada bırakmak istemedim diye ekler. 1919 yılı 6 Ocak günü dört arkadaş bir otel odasında hayatla hesaplaşmalarını bitirirler.
Bretona’a göre Vaché hareketleri ciddiye alan bu konuda ısrar eden gerçek bir lümpendi. Hayatını bir sanat eserine dönüştürmeye karar vermişti. Dadaistlerinin çoğunun yapamadığı şeyi yapmıştı. Ölümü bile ciddiye almıyordu. Breton kendisine yazdığı mektupları ölümünün ardından yayınladı. Vaché için benim en sevdiğim insanlardan biridir, der.
Vaché bu hareketiyle, Traza’nın sözlerini doğrular: Dada’nın kendisi bir protestodur, yıkıcı bir eylemdir. Mantığın yerle bir edilmesidir. Tüm mantık ilkelerini bir kenara bırakarak yıkıcı bir eylemle yıkıcı bir sonuç doğurmuştur Vaché. Hayatını bir sanat eserine dönüşmüştür. Bütün protest tavrını olağanca gücüyle eklemiştir. Onaylanması mümkün olmayan bu tavır günümüzden bakınca kan dondurucu ve oldukça sarsıcıdır. Dadaların en önemli özelliği, sanat ile yaşam arasındaki sınırları yok etme arzusudur.
Vaché'nin elyazisiyle yazdığı şiiri.
