Oggito Logo

Ne Haber

Bilim Teknoloji

Ekonomi

Liste

Söyleşi

Öykü

Video

16 Temmuz 2025

Sağlık

Verem: Dünyamızı Değiştiren Hastalıklardan

Gökhan Güvener

Paylaş

0

0


Verdi'nin La Traviata operasındaki Violetta ile Puccini'nin La Boheme operasındaki Mimi, genç, uzun boylu, ince, soluk yüzlü, dudakları ve yanakları kiraz kırmızısı güzel kadınlardır. 

Ancak hem Mimi hem de Violetta'da zamanın gizemli hastalığı verem vardır. 

Her iki opera da Alexander Dumas'nın 1848'de yayımlanan yarı otobiyografik Kamelyalı Kadın romanına dayanmaktadır.

Dumas'nın eserinde kadın kahraman (sosyetik fahişe) öksürdüğünde beyaz mendiline kan bulaşır; bu durum kamelya çiçeğinin kırmızı ve beyaz renklerini hatırlatır. 

Metafor Olarak Hastalık adlı eşsiz kitabında Susan Sontag şöyle yazar: (Sontag’ın diğer kitaplarının yanı sıra bu kitabını özellikle hekim arkadaşlarıma öneririm. Tıp eğitimindeki önemli bir eksikliği tamamlama yolunda ilk adım olabilir.)

"Tüberkülozun öfori nöbetlerine neden olduğu, iştahı arttırdığı ve cinsel arzuyu kamçıladığına inanılıyordu ve halen de inanılmaktadır.

... Tüberkülozun afrodizyak olduğu ve olağanüstü baştan çıkarma gücü verdiği düşünülüyordu." 

Enfekte kişiler zayıflıkları, uzun boyunları ve elleri, parlak gözleri, solgun tenleri ve kırmızı yanakları ile güzel ve erotik olarak kabul ediliyorlardı. Ancak bu "güzelliğin" bir bedeli, kişinin acılar içinde ölmesiydi. 

Veba, çiçek, frengi gibi salgınların aksine verem dıştan gözle görülür bir şekil bozukluğuna çoğu kez yol açmamaktaydı. Bunun mutlaka rolü vardır eminim. 

Ayrıca "vereme bağlı çöküş"ün, büyük oranda genetik yatkınlığa veya bohem yaşam, yoksulluk, çok eşlilik gibi belirli yaşam alışkınlıklarına bağlı olduğu düşünülüyordu.

Veremin bu romantik ve marazi çekiciliğinin hiçbir bilimsel temeli yoktur elbette, ancak bu hastalık ile yaratıcılık ve erotizm arasındaki bağlantı olduğu varsayımı halen sürmektedir. 

Tüberküloz kurbanı olan çok sayıda ünlü ismin de bu çekicilik, yaratıcılık mitine katkısı muhtemelen vardır: (Liste uzun, ben daha dikkat çekici olanları filtreledim.)

Baruch Spinoza, Johann Wolfgang Goethe, Friedrich Schiller, Fyodor Dostoyevski, Anton Çehov, D. H. Lawrence, Samuel Johnson, Niccolo Paganini, Igor Stravinski, Robert Louis Stevenson, Edgar Alan Poe, Franz Kafka, Frederic Chopin, George Orwell, Eleanor Roosevelt, Vivien Leigh. 

Bilgiler Irwin W.Sherman’ın Twelwe Diseases That Changed Our World (Dünyamızı Değiştiren On İki Hastalık) adlı harika kitabından. Çok başarılı çeviri Emel Tümbay ve İEL’den lisedaşım, büyüğüm Mine Anğ Küçüker’den. 

YORUMLAR

Henüz hiç yorum yapılmamış. İlk yorum yapan sen ol!

Öne Çıkanlar

Reha Erdem: “Canın acıya acıya gitmek...Çiğdem Öztürk
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Josef Kılçıksız

14 Mayıs 2025

Yürünecek Bir Yol Vardır Her Zaman

Şehrin ve varlığın dağılmış parçalarını bir araya getirerek bir belleğe kaydeden ve bu belleği bir direniş anlatısıyla diri tutan bir hikâye.Doğduğum şehre gittim; her köşe bir duyguyu çağırıyor, her pencere bir utancı. Antakya, 2300’lü yaşlarında oldukça güzel, old..

Devamı..

Sıfırdan Bire, Doğaldan Plastiğe!

Deniz Sessiz

"İnsanları yalnızca bilinmeyen korkutur.
Ama insan bilinmeyenle yüz yüze geldi mi, o korku bilinene dönüşür."

Antoine de Saint-Exupéry

BİZİ SOSYAL MEDYADA TAKİP EDİN

Oggito © 2024