Peter Jackson’ın Yüzüklerin Efendisi uyarlamasından yaklaşık elli yıl önce J.R.R. Tolkien üçlemenin ilk uyarlamasına dahil oldu. Ancak bu uyarlamanın önemi 1950’lerde fark edilmedi. BBC’deki kayıtların kaybolduğuna inanılıyordu. Ta ki Oxford Üniversitesi’nden akademisyen Stuart Lee BBC arşivlerini araştırırken 1955 ve 1956’da yayınlanan on iki radyo bölümünden oluşan iki serinin orijinal senaryolarını keşfedene kadar.
Tolkien’in fantazi başyapıtı yapımcı Terence Tiller tarafından radyo oyununa uyarlanmış. Keşfedilen elyazması üzerindeki karalama işaretleri yazışma ve toplantılarda Tolwkien’in yönetmenle yaptığı ayrıntılı tartışmaları gösteriyor.
Lee keşfedilen metinler için, “Yüzüklerin Efendisi’nin Tolkien’in yaşamı boyunca üretilen tek profesyonel uyarlamanın kaybolduğunu söylediler ama işte elimizde. Bu senaryoların önemini BBC o zaman fark etmedi. 1950’lerdeki küçük kıvılcımın şimdi dünyayı kasıp kavurduğuna tanık oluyoruz. 2022’de yayınlanacak olan dizi uyarlamasına Amazon 1 milyar doların üzerinde yatırım yaptı” dedi.
Lee’nin keşfi yakında yayımlanacak The Great Tales Never End: Essays in Memory of Christopher Tolkien (Büyük Hikâyeler Asla Bitmez: Christopher Tolkien’in Anısına Denemeler) adlı yeni kitabında yer alacak. Bu kitapta akademisyenler babası J.R.R. Tolkien’in işlerinin sıkı takipçisi olan, 2020’de hayatını kaybeden Christopher Tolkien’in çalışmalarını onurlandıracak.
Bodleian Library tarafından Haziran ayında yayımlanacak olan kitap, Oxford Üniversitesi’nden Bodley kütüphanecisi Richard Ovenden ve Bodleian Kütüphaneleri’nden Tolkien arşivcisi Catherine McIIwaine tarafından ortaklaşa hazırlandı.
McIIwaine, “Hayranlar İkinci Orta Dünya Çağı’nı anlatan Amazon Prime dizisini eklerken, burada Tolkien’in kendisi de Yüzüklerin Efendisi’nin ilk uyarlaması üzerinden bizimle iletişim kuruyor. Kitabının yayımlanmasından kısa süre sonra Tolkien kitabın yarlanma projesini kabul etmekle kalmamış; metni uyarlamak, anlatım ve diyalog dengesini ayarlamak için senaryo yazarlarıyla birlikte bu projede çalışmış. Bu çok heyecan verici bir keşif ve zamanlaması mükemmel.”
İlk uyarlama, kitapların orijinalinin üç bölüm halinde yayımlanmasından kısa bir süre sonra yayınlanmış. Bu uyarlamada Yüzük Kardeşliği altı bölümde aktarılırken, ikinci uyarlamada İkiz Kuleler ve Kralın Dönüşü altı bölüme sığdırılmış. Tolkien istemese de BBC patronları bölümlerin uzunluğunun kırk beş dakika yerine otuz dakika olmasına karar vermiş.
Lee keşfedilen metinler için, “Bu senaryolar, 1950’lerde bu metnin ne kadar önemli olacağına dair herhangi bir düşüncelerinin olmadığını ortaya koyuyor. Kitaplar daha uzun süre piyasada olsaydı ve popülerlik kazansaydı, belki de BBC’nin üst düzey yöneticileri bölümlerin kırk beş dakika sürmesini kabul eder ve üçüncü uyarlama için onay verirdi” diyor.
1973’te ölen Tolkien, özellikle 1812 tarihli Grimm Masalları’ndan uyarlanan Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler gibi Walt Disney filmlerini izledikten sonra bu tür uyarlamalara karşı içgüdüsel olarak temkinliydi, hatta “derin nefret” duyuyordu.
