1 Oulipo’nun sözcük anlamı nedir? Albert-Marie Schmid’in önerisiyle, Potansiyel Edebiyat İşliği anlamına gelen Fransızca “Ouvroir de littérature potentielle” sözcüklerinin ilk iki harflerinden türetilmiştir. [caption id="attachment_23829" align="alignright" width="400"] Raymond Queneau[/caption] 2 Nasıl doğdu? Raymond Queneau ve François Le Lionnais kurucu, Georges Perec, Italo Calvino, Oskar Pastior, Jean Lescure, Jacques Roubaud grup üyeleridir. College de Pataphysique’in alt komitesi olarak 1960’da kuruldu. Grup üst komiteye resmi rapor hazırlamayı sürdürse de, asıl etkinlikler yazarların bireysel üretimleriyle oldu. La Lipo ile Le Second Manfeste adlı iki manifesto yayımladılar. 3 Öteki yazınsal metinlerden farkı? Yeni olanakları zorlamayı, dilin sınırlarını genişletmeyi amaçlayan bu akım, matematik ve mantığa dayanan biçimsel sınırlamaları önceden belirleyerek oulipiyen bir teknik kurar. Matematiğin kurallarından yararlanarak gerçeküstücülüğe giden bir edebiyata yol alan deneysel çalışmalardır. Dil oyunları, dilbilgisi sınırlamaları, bulmacalar, harf düşmeleri, terminoloji, ses oyunları, iç içe geçmiş hikâyeler, karışık tümce düzenleri gibi. 4 Oulipiyen teknikle yazılmış en bilinen yapıt? Georges Perec Kayboluş adlı romanını, Fransızcanın en çok kullanılan harfi “e”den vazgeçerek yazdı. İkinci Dünya Savaşı’nda anne babasının kayboluşuna tanık olan çocuğun içindeki boşluğu yansıtmak için bir harfi yok ederek kaleme aldığı Kayboluş Celal Yardımcı’nın üç yıllık çalışmasıyla Türkçeyede “e” harfi olmaksızın çevrildi. 5 Türkçe yazılmış bir Oulipo metni var mı? Ferit Edgü, Queneau’nun Biçem Alıştırmaları’nı çevirdiği sıralarda, bazı ayrıntıların kaybolacağı endişesiyle çalışmasını yarım bırakır ve benzer oulipiyen tekniği kullanarak Yazmak Eylemi’ni Türk edebiyatına kazandırır. 14 Şubat 1980’de, İstanbul’da yaşanan kepenk kapatma eylemini yüz bir farklı teknik kullanarak yazar Edgü. (Queneau’nun Biçem Alıştırmaları da daha sonra Armağan Ekici tarafından çevrildi.) 6 Oulipo yazarları kendilerini nasıl tanımlar? “Kaçmayı istedikleri labirenti bizzat kuran fareler.” [caption id="attachment_23830" align="alignleft" width="400"] Georges Perec[/caption] 7 Potansiyel Edebiyat İşliği çalışmalarına hâlâ devam ediyor mu? Üyeler Fransa’nın Rennes şehrinde ayda bir, halka açık yaptıkları toplantılarda çalışmalarını sunuyorlar. Fransız edebiyatındaki en uzun süreli akımdır Oulipo. Yalnızca Fransızca olan www.oulipo.net sitesinden program takip edilebilir. 8 Italo Calvino ve oulipo? Queneau, 1968 yılında Italo Calvino’yu gruba davet eder. Roland Barthes, Georges Perec, Claude Lévi-Strauss ile karşılaşması, sonraki yıllardaki üretimlerini etkiler. Kesişen Yazgılar Şatosu, Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu oulipiyen araçlarla yazılmıştır. 9 “Yüz Bin Milyar Şiir” ve kombinasyonları? Queneau’nun 1961’de yayımladığı Cent Mille Milliards de Poèmes adlı şiiri on soneden oluşur. Her satırın şeritlerde yazılı olduğu kartlara basılmıştır. Herhangi bir satır öteki dokuz soneden birine uygun kafiyededir. 1014 (=100.000.000.000.000) farklı şiir elde edilebilir. Günde yirmi dört saat okunsa 200.000.000 yılda ancak biter. 10 S+7 (bazen N+7 de denir) nedir? Oulipiyen tekniklerden yalnızca biridir. Metnin içinde geçen her sözcük, sözlükte kendisinden sonra gelen yedinci sözcükle yer değiştirir.