Gitgide hızlanan çağ alışkanlıklarımızı çoktan değiştirdi. Facebook, Twitter gibi sosyal ağlarla iç içeyken ya da gündelik olayları takip ediş biçimimizle her şeye şöyle bir gözatıp siteden siteye geçiyorken hatırlamakta yarar var diyen HuffPost, iyi okur olmanın yollarından sözediyor. Yavaş okuma, iyi okumanın birinci adımı. Bugünlerde güçlükle bulunan zamanı gerektirse de, dikkatli okumayı sağlayacak on dört kuralı uygulamakta yarar var.

1. Sabırlı olmak

Kitabı dinleyebilmek, kendimizi sunulana açabilmek, keşfedebilmek için önkoşuldur. Nabokov, okurun ayrıntıları farketmesi ve bağrına basması gerektiğinden söz eder.

2. Doğru soruları sormak

Okur bir dedektif gibi eline geçirdiği ipucu veren satırları birbirine bağlamalıdır.

3. Sesi tanımlamak

Yazar okura nasıl sesleniyor? Jane Austen'ın sesi hem saygılı hem muzip hem de sinsidir. Geleneksel inançlarla alay eder, karşı da çıkar. Çekişen karakterlerin sesleri birbiriyle yarışır.

4. Üslubu hissetmek

Yazarın sesi sayfadan sayfaya değişebilir, ancak üslûp derinlere aittir.

5. Başlangıçlara ve sonlara dikkat etmek

Okumayı bitirdikten sonra tekrar başa dönmelisiniz. Kitabın yapısı düşünme yolunu anlatır. Başlangıçlar ve sonlar yapının omurgasıdır.

6. Yol gösterici levhaları tanımlamak

Kitabın yol gösterici levhaları anahtar sözcükler, cümleler, pasajlar ve imgelerdir. Tıpkı seyahat ederken izlenen işaretler gibi. Virginia Woolf'un Güvenin Ölümü (The Death of the Moth) ya da Conrad'ın Karanlığın Yüreği (Heart of Darkness) gibi çalışmalar da yol gösterici olacaktır.

7. Sözlük kullanmak

Anlamlarını bilseniz de, ilginizi çeken sözcüklerin anlamlarını araştırmak dağarcığınızı zenginleştirecektir.

8. Anahtar sözcükleri izlemek

Anahtar sözcükler kitabın savunduğu ana fikirleri izlemeye yararlı olacaktır. Platon'da adalet, Stendhal'de aşk ve tutku gibi. Ya da Jane Austen'ın kitap isimleri, Aşk ve Gurur, İkna'da olduğu gibi.

9. Yazarın temel düşüncesini yakalamak

Kuralların en zorlusu bu olsa gerek. Okuduğunuz kitap size ne söylüyor? Elinizden gelenin en iyisi olacak, en ilginç cevap aranmalı.

10. Kuşkucu olmak

Çoğunlukla henüz okumanın başlarında kararımızı verir, kimi karakterleri sever, korur, kimilerinin karşısına geçeriz. İyiler ve şeytanlar olarak ayırıveririz. Ancak gerçek çok daha karmaşıktır. İyi yazarlar sizi hayalkırıklığına uğratmayı sever, ilk akla gelen, basit izlenimlerinizden kuşkulanmalı ve alt anlamların peşinde koşmalısınız.

11. Kitabın yapısını keşfetmek

Henüz birkaç sayfa okumuş olsanız da, kaç bölüme ayrıldığının, bölüm adlarının, nasıl ilerlediğinin kabaca, zihinsel bir haritasını çıkarın.

12. Not almak

Etkilendiğiniz fikirleri, çelişkileri kitap kenarlarına ya da ayrı bir deftere not almak oldukça yararlıdır. Bu arada yazarla konuşabilir, biriktirdiğiniz soruları sorabilirsiniz.

13. Yeni yollar keşfetmek

Yazarların çok kullandığı bu yöntem, okurlar için de yararlıdır. Okuduğunuz kitap farklı bitebilir miydi? Olay örgüsündeki kritik adımlardan birisi değişseydi, neler olurdu? Kurguyu değiştirdikçe, yazarın görüşü hakkında ipuçları yakalayabilirsiniz.

14. Daha çok kitap okumak

Her nitelikli kitap kışkırtıcıdır. Homeros'un İlyada'sı savaş alanındaki kahramanları göklere çıkarırken, Tolstoy Savaş ve Barış'ında karanlık, kuşkulu resimlerini çıkarır onların. Büyük bir yazarı, bir başkasıyla karşılaştırmak her iki okumayı da geliştirecektir.