Deliliğin Dairesi: Oleg Mitasov’un Gizemli Hayatı
30 Mart 2018 Hayat İnsan

Deliliğin Dairesi: Oleg Mitasov’un Gizemli Hayatı


Twitter'da Paylaş
0

Yerel bir efsaneye göre Oleg Mitasov’un trende kaybettiği tek şey doktora tezi değildi, aklını da kaybetmişti.
[caption id="attachment_60203" align="aligncenter" width="800"] Oleg Mitasov’un Harkov’daki apartman dairesinin içi.[/caption]   Oleg Mitasov o gün ekonomi alanında yaptığı doktora tezini jüriye sunacaktı. Tezini eline almış, üniversiteye doğru giderken tramvaya bindi. Ne olduysa bundan sonra gerçekleşti. Kendisi üniversiteye vardı ama tezi kaybolmuştu. Mitasov tezini tramvayda bıraktığını fark ettiğinde artık çok geçti. “Doktor” unvanına sahip olma onuruna erişemeyecekti. Anlatılanlara göre o sırada sinir krizi geçirdi ve bu da ilerleyen zamanlarda apartman dairesinde yaratacağı tuhaf çizim ve yazıların nedeni oldu. [caption id="attachment_60204" align="aligncenter" width="400"] Oleg Mitasov.[/caption] 1980’lerde Harkov’un merkezinde yedi odalı, ortak kullanılan bir apartmanda yaşayan Mitasov, yazılarına küçük bir not defterinde başladı. Her sayfayı, her satırı yazılarıyla doldurunca bu sefer odanın duvarlarına hatta tavana geçti ve yazmaya devam etti. Hayali tuvali mutfağa, buzdolabına, banyoya kadar genişledi. Dairenin girişindeki merdiven boşluğuna, merdivenlere yazılar yazdı. Nihayetine mülkünün sınırlarına ulaştı ve bu sefer de komşu evlerin duvarlarına yazmaya başladı. [caption id="attachment_60205" align="aligncenter" width="400"] Evinin yakınındaki duvarlara yazdığı yazılar.[/caption] “KADINLAR TARAFINDAN GERİ ÇEVRİLDİM. BU DÜNYADAKİ İLK HEDEF ÇALIŞMAKTIR. ÇALIŞMALARIMDA, İŞİMDE, DÜNYADAKİ HER ŞEY MÜKEMMEL. BABAM VE ANNEM KENDİ ÇALIŞMALARINDA, KENDİ İŞLERİNDE, DÜNYADAKİ HER ŞEY MÜKEMMEL. TEK GELİŞME, DÜNYAYA GERİ ADIM ATMA.” Mitasov rengârenk boyaları kullanarak çevresindeki her şeyi anlaşılmayan cümlelerle, aklında uçuşan düşünceleri ifade eden gravürlerle doldurdu. Kardeşi Olga bu davranışı şöyle açıklıyor: “Aydınlanma (teskin) anlarında ellerini o kadar meşgul tuttu ki aklıyla düşünmek zorunda kalmadı.” Zihinsel hastalığı ve sanatçı yetenekleri sonucunda yerli halk onu modern Van Gogh olarak tanımaya başladı. [caption id="attachment_60206" align="aligncenter" width="800"] ilinmeyen bir adamın binanın girişinde çekilmiş portresi. Kapının üstünde “MITASOV – NEREDE – DÜNYADA” yazıyor. Solda, “SAÇMA SAPAN” ya da “HEZEYAN” olarak çevrilebilecek bir sözcük yazıyor. Bunun komşulara bir tepki olduğu düşünülüyor.[/caption]   [caption id="attachment_60207" align="aligncenter" width="800"] Mitasov’un garajındaki yazılar.[/caption]   [caption id="attachment_60209" align="aligncenter" width="800"] Mitasov’un dairesinde bir yer.[/caption] Yazılarının dışında Oleg’in hayatının hakkında pek fazla şey bilinmiyor. Fakat kabaca bir biyografi çıkarmak mümkün. Mitasov 1953 yılında Çekoslovakya’da doğdu. Babası maden mühendisi, annesi Sovyet elçiliğinde doktordu. Aile Harkov’a döndüğünde, haklarında kapitalist ülkelerin ajanlarıyla bağlantıları olduğu ve vatana karşı casusluk yaptıkları konusunda şüpheler doğdu ve ifadeleri alındı. [caption id="attachment_60210" align="aligncenter" width="800"] Oleg, anne babası ve kız kardeşi Olga[/caption] Olga’nın anlattığına göre, polisler ailenin izini sürdü ve bu da Mitasov’u rahatsız etti. Strese maruz kalan Mitasov nihayetinde polisle kavga etti, polisin omzundan apoletleri söktü. Bu onu hapse kolayca sokabilecek bir eylemdi. Olga, kendisiyle yapılan röportajlarda kardeşinin kırılgan yapısında polisin ısrarcı gözetimin payı olduğunu söylüyor. 1999 yılında 46 yaşındaki Mitasov (o yıllarda şizofreni tanısı koyulmuştu) akıl hastanesinde tüberküloz nedeniyle öldü. Dairesinde ve çevrede kalan yazıların dışında, Mitasov’un hayatından birçok anı zaman içinde kayboldu. Yaşadığı karanlık ve travmayla çizdiği, yazdığı her şeyi ailesi dairenin içinden sildi ve hayata devam etme amacıyla burayı sattı. Sadece buzdolabı ve piyanoyu yanlarına aldılar. [caption id="attachment_60211" align="aligncenter" width="800"] Oturma odasındaki piyano.[/caption] Dairede yapılan yenilikler Mitasov’un karanlık anısını binanın dışına çıkardı. Bugün o dairede bir ofis bulunuyor. Dışında ise varlığı hâlâ direniyor çünkü şehir halkı duvarlardaki yazıların silinmesini istemedi. Bu yazıların daha ne kadar kalacağı belli değil ama zamanın, havanın silici etkileri Mitasov’un yazılarını silmeye başladı. Bu da onun sorunlu hayatını daha efsanevi bir duruma getiriyor. [caption id="attachment_60212" align="aligncenter" width="400"] Binanın değişiklikler yapıldıktan sonraki hali.[/caption] [caption id="attachment_60213" align="aligncenter" width="800"] İNSANLAR VE SONRA BİRDEN LENİN ‘VAK’, BİRDEN DÜNYADAKİ AKLI DARALTIYOR.”[/caption]   Yerel sanatçılar Mitasov’un eşsiz el yazısını taklit eden yazı karakterleri oluşturdular. Hatta bazıları Mitasov’un eserleri hakkında ustalık dersleri veriyor. Fakat gazeteci Elena Grigoreva, Olga’yla kardeşinin takıntılı yazılarından konuştuktan sonra Mitasov’un yazı tarzını daha farklı görmeye başlıyor. “Bu sanat değil, bu gerçek hayatın bir günlüğü.” Hiç kimse Mitasov’un sözcüklerinin ardında yatan gerçek anlamı bilmiyor ama bu onları denemekten de alı koymuyor. Örneğin Ukraynalı gazeteci Dima Silich yazıları inceledikten sonra, Mitasov’un zihinsel çöküşünün yazılarındaki dilbilgisi detaylarından anlaşılabileceğine karar veriyor. Silich şöyle diyor: “Mitasov’un ilerleyen zamanlarda yazdıkları daha depresif. Görünen o ki beynin çöküşünden dolayı mantıksız hayatlar yapmış.” [caption id="attachment_60214" align="aligncenter" width="800"] “YIKILAMAZ BİRLİK… DÜNYADA ÖZGÜR CUMHURİYETLER YOK.”[/caption]   [caption id="attachment_60215" align="aligncenter" width="800"] Merdivenlerdeki yazılar. “VAK – DEĞİL – ÇALIŞMAK.”[/caption]   [caption id="attachment_60216" align="aligncenter" width="800"] “MİTASOV MİTASOV MİTASOV MİTASOV VAK.”[/caption]   [caption id="attachment_60217" align="aligncenter" width="800"] Dairenin içindeki kazımalar.[/caption]   [caption id="attachment_60218" align="aligncenter" width="800"] Bunlar şizofreni tedavisi gördüğü hastanenin duvarlarına yazıldı. “MITASOV-VAK-DÜNYADAKİ BİRİNCİ HEDEF ÇALIŞMAK-VAK-SADECE İLERİ, GERİYE ADIM ATMA.”[/caption]

Çeviren: Deniz Saldıran

(All that is interesting)


Twitter'da Paylaş
0

YORUMLAR


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR