Bir metni okurken önünüzden akıp giden sözcükler zihninizde hangi renklere karşılık geliyor?
Bahar aylarına gökkuşağı renkleriyle girdik. Şehirler sarılara, mavilere, turunculara sarıldı. Her gün yeni bir boyama haberiyle uyandık. Belli ki, okul duvarlarından hastane koridorlarına çocukluk çağımızdan beri dayatılan grilerden hepimize fenalık gelmişti. Bir yandan bu renklerin neyi simgelediği tartışılırken bir yandan da fırçasını alan sokağa koştu. Tam da çoğunluğun gri, lacivert ve toprak tonlarına büründüğü sonbahar arifesinde gökkuşağından basamaklar içimizi ısıttı.
Algıda seçicilik mi bilmem, renklere alışan gözüm edebiyat haberleri arasında gezerken Jaz Parkinson adlı İngiliz sanatçının yarattığı rengârenk kitap kapaklarına takıldı. Yatay biçimde sıralanan renkli şeritlerin aslında roman metinleri olduğunu öğrenince merakım daha da arttı. Bir metni okurken önünüzden akıp giden sözcükler zihninizde hangi renklere karşılık geliyor? Bunu şimdiye dek düşündünüz mü bilmem ama anlaşılan o ki Parkinson düşünmüş. Sanatçı için okumak, görsel ve oldukça renkli bir eylem.
Kendisini “tuhaf şeylerin koleksiyoncusu” olarak tanımlayan Jaz Parkinson, genellikle işlevsiz bir durumda olan ve yalnızca kişinin bakış açısıyla heyecan verici hale dönüşebilecek obje ve görselleri topluyor. Estetik öğeleri, renkleri ve belki de en önemlisi, kişisel perspektifini bu nesneleri dönüştürmek için kullanıyor.
“Colour Signatures” adlı son çalışmasında, nesnelere uyguladığı farklı perspektifleri metinler üstünde deneyen sanatçı, Page Views isimli blogda yer alan söyleşisinde yaratım sürecini şöyle açıklıyor: “Kitapları baştan sona tararken zihnimde bir rengin canlandığı her ânı kaydediyorum.” Bazen metin, zihnimizi doğrudan bir renge yönlendirebilir. Örneğin
Otomatik Portakal’da gayet canlı biçimde tasvir edilen kanlı sahnelerin sanatçının renk seçimini kan kırmızısından yana yapmasında etkili olduğunu tahmin edebiliriz. Metnin zihinde oluşturduğu renk çağrışımları her seferinde veri haline getirilerek grafiğe dökülüyor ve çizim gerçekleşiyor. Çizim bitinceye kadar nasıl bir görüntü ortaya çıkacağı ise tam bir bilmece. Her kitap kapağının son hali, metinde “söylenen” tüm renkleri kapsadığı için ortaya çıkan her grafik de eşsiz bir nitelik taşıyor.
“İnsan zihninin metindeki bir sözcüğü nasıl somut bir renge dönüştürdüğü”yle ilgilenen Parkinson,
Romeo ve Juliet’ten
Alice Harikalar Diyarında’ya,
Fareler ve İnsanlar’dan
Renklerden Moru’na onu aşkın kitabı bu şekilde yeniden ifade etmiş. Kullanılan bütün renkler, ilişkili oldukları kitap metinlerinin doğrudan temsillerini içeriyor. Sanatçının çalışmalarını jazparkinson.com adresinden inceleyebilirsiniz.
