27 Temmuz 2018 Doğa Kitap

Selborne Doğa Tarihi Niçin Önemli?


Twitter'da Paylaş
0

Gilbert White’ın 1789’da yayımlanan eseri en çok basılmış ve okunmuş İngilizce kitaplar listesinde dördüncü sırada.

Bir din adamı olan Gilbert White, 1789’da The Natural History of Selborne’u (Selborne Doğa Tarihi) yazdı. Bu kitap Charles Darwin olmak üzere doğa üstüne çalışan çoğu biliminsanını etkiledi. Gilbert White’ın Hampshire’da gördüğü flora ve faunanın ayrıntılı betimlemelerini eklediği kitabın durmaksızın yeni basımları yapıldı. Günümüze kadar 300’den fazla kez basılmış kitabın elyazma nüshası oldukça değerli, üstelik kolaylıkla ulaşılabilir: White’ın evinde bulunan elyazması bu yıl dijital ortama aktarıldı, elektronik kitap Mayıs ayından beri ücretsiz olarak erişime açık.

Selborne Doğa Tarihi niçin bu kadar önemli? White’ın eseri en çok basılmış ve okunmuş İngilizce kitaplar listesinde dördüncü sırada. Laboratuvarda ölü hayvanlarla çalışan zamane çevrebilimcilerin aksine White hayvanları habitatlarında gözlemlemeye önem vermiş. Yine de kitabın yazıldığı 1789 yılından bu yana doğa hakkında çok şey öğrendik. On sekizinci yüzyılda bilinenler ile şu an internetten kolayca ulaşabildiğimiz bilgiler kıyaslanamaz. Kitabı yirmi birinci yüzyıl okuru için çekici kılansa içerdiği bilimsel bilgilerin ötesinde bir şey olmalı. 

Doğa fotoğrafçısı Chris Packham’ın yorumu White’ın eserinin yüzyıllar sonra etkileyiciliğini hâlâ korumasını açıklayabilir. Packham kitabın eline on iki yaşındayken şans eseri geçtiğini ve okuduktan sonra White’ın yaptığı gibi bir doğa günlüğünü tutmaya başladığını anlatıyor. Packham, White’a özenerek başladığı günlüğüne devam etmiş ve doğayla her karşılaşmasında ayrıntılara dikkat etmeyi öğrenmiş. 

Selborne Doğa Tarihi kitap doğa bilim

Kitabın etkisini itiraf eden tek kişi Chris Packham ya da Charles Darwin değil. Edebiyat dünyasından Samuel Taylor Coleridge, Virginia Woolf, Edward Thomas, John Ruskin ve Roald Dahl kitabın uyandırdığı doğaya kaçma istediğinden söz ediyor. Çevrebilimci White’ı edebiyat gözlükleriyle okuyan okurda merakın sürükleyiciliğine hayranlık, doğaya hasret, huzura özlem uyanıyor. White, Latince terimlerden ve bilimsel açıklamalardan öte okuruna yeni görme biçimleri öğretiyor, merakın gücünü hatırlatıyor.

Selborne Doğa Tarihi’ne doğaya karışan insanın sesi hâkim. Okuru ister fotoğrafçı, ister edebiyatçı, ister Charles Darwin olsun, ona heves ve merak aşılıyor. Gözlem yapma ve üretme arzusu uyandırıyor. White’ın elyazısını ve sayfa kenarlarına eklediği notları görmek çok daha etkileyici ve büyülü olsa gerek. Bu sebeple elyazması nüshanın müzede camdan bir kafeste sergilenmesindense Gilbert White House’un internet sitesinde herkes tarafından ulaşılabilir olması doğasına çok daha uygun görünüyor. White’ın dünyasını merak ediyorsanız www.gilbertwhiteshouse.org.uk adresini mutlaka ziyaret edin.


Twitter'da Paylaş
0

YORUMLAR


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR