Tek Bir Formülle Çok Satan Bir Kitap Yazabilir misiniz?
11 Mayıs 2018 Edebiyat Kültür Sanat Kitap

Tek Bir Formülle Çok Satan Bir Kitap Yazabilir misiniz?


Twitter'da Paylaş
0

Bu romanların olay örgüsü ana karakterin başına ardı ardına gelen zorlu şartlarla hızla ilerler.

Peter Winkler

Yaratıcı yazarlık profesörü ve yazar James W. Hall’un çok satan bir kitap yaratmak için büyülü bir tarif sunduğu kitabı Hit Lit,* Hall'un yıllar önce üniversitesinin kütüphanesinde yıllara göre en çok satan kitap listelerinin yer aldığı bir koleksiyondan esinlenerek başladığı popüler kurgu hakkında verdiği derslerden sonra oluşmuş. "İlk ders için on yıllık dönemdeki en çok satan on kitabı seçtim" diye yazmış. "Bu kitaplar büyüktü. Büyükten de büyük." Hall, bunları "mega çok satanlar" diye adlandırmış – milyonlarca satmış ve yıllardır satılmaya devam eden kitaplar. Hall kitabı için Rüzgar Gibi Geçti, Peyton Âşıkları, Bülbülü Öldürmek, Bebekler Vadisi, Baba, Şeytan, Jaws, Çağrı, Kızıl Ekim, Şirket, Yasak İlişki, Da Vinci Kodu kitaplarını analiz etti. Hall, "Bu on iki kitabın radikal bir şekilde farklı atmosfer, farklı karakter ve çok farklı temaları olduğunu" kabul etmesine rağmen yine de hepsinin 12 ortak özelliği olduğunu söylüyor ve aslında bunların tek bir kitabın permutasyonları olduğunu ve yeni nesil için tekrar tekrar yazıldığını belirtiyor. Yüksek başarı kazanmış kitapların karakteristik özelliklerini mercek altına alan ilk yazar tabii ki Hall değil. Google araştırmam sonucu 1953 yılında John Harvey'in yayınlandığı akademik makale “The Content Characteristics of Best-Selling Novels” ile karşılaştım. “Bu yazının konusu edebi başarının bilmecesidir,” diye başlıyor. “Yazar, burada açıklanan araştırmada, az satan kitaplardan farklılaşan içerik özelliklerini ayırmaya çalışmış. Her ne kadar kitap satışlarının mükemmel bir şekilde öngörülmesi farklı etkenlerin devamlılığını gerektirse de, bazı değişkenlerinin satış rakamlarıyla direkt ilgisi var.” Peki bu “değişken içerikler” nelerdir? James Hall’e göre tüm disiplinlerindeki romanların kahramanları, “cesur ve şaşırtıcı işler” ile sonuçlanan yüksek bir duygusal yoğunluğa sahipler. Sadece izleyici olmak yerine, kararlı bir şekilde hareket ediyorlar. Bu romanların olay örgüsü ana karakterin başına ardı ardına gelen zorlu şartlarla hızla ilerler. Hall, Hit Lit'i okuyan yazarlara kesinlikle çok satan bir kitap yazacaklarının garantisini asla vermiyor. Hall'den farklı olarak Donald Mass 2001’de yazdığı Writing the Breakout Novel kitabında "Romanınızı bir üst seviyeye yükseltmek için içerden tavsiye" diye belirtiyor. "Satabilen bir kitap yazan her yazar kendini geliştirebilir ve fiilen tüm yazarlar müthiş bir kitap yazabilir" diye belirtiyor Mass. "Bir yazarın müthiş bir kitap yazması için gerekli olan mekanizmayı anlayacaklarını ve yazılarına bunu yansıtacaklarını düşünüyorum.” 90'larda, 53 yaşındaki marangoz ve yazar olmaya çabalayan John Baldwin çok satan bir tıbbi gerilim kitabı yazmaya karar verdi. Birkaç yılını bu türün en iyi örneklerini inceleyerek, bazı Hollywood yazarları ve ajanlarıyla istişare ederek geçirdi ve bir hit gerilim filmi oluşturmak için 10 adımlık bir formül geliştirdi.

1. Kahraman bir uzman.

2. Kötü adam bir uzman.

3 .Tüm kötüleri kötü adamın omzu üzerinden izlemelisin.

4. Kahramanın arkasında çeşitli alanlarda uzman olan bir ekip var.

5 .Ekipteki iki veya daha fazla kişi âşık olmalı.

6 .Ekipteki iki veya daha fazla kişi ölmeli.

7. Kötü adam dikkatini ilk hedefinden ekibe doğru yöneltmeli.

8. Kötü adam ve kahraman daha sonra savaşmak için yaşamalı.

9. Tüm ölümler bireyden gruba doğru yönelmeli: yani, bombanın patladığını ve 15.000 kişinin öldüğünü asla söylemeyin.” Jamie ve Suzy yer yarıldığında parkta yürüyorlardı” ile başlayın.

10. Eğer batıyorsan, birini öldürmelisin.

Baldwin daha sonra epidemiyolog John Marr ile birlikte çalıştı. Gerilim filmleri, The Eleventh Plague: Bir Tıbbi Terör Romanı onlara HarperCollins'den yaklaşık 2 milyon dolarlık bir avans ve bir film hakları satış antlaşması sağladı. HarperCollins, The Eleventh Plague'i tanıtmak için 200.000 dolar harcamasına rağmen kitap New York Times'ın en çok satanlar listesinde ilk 10'a asla giremedi. Öngörüleceği üzere, yazı yazma formülleri günümüz astrolojisi köşesindeki tavsiyeler kadar faydalı olabilir. Bu formüller, en çok satan romanı yazmaya çalıştığınızda ne kadar yararlı olur? Baldwin and Marr çıldırdı. James Hall on yedi gerilim yazdı. Biyografi notları, “Bazı eserleri film için seçildi ve Hall bu projeler için senaryo yazdı. Romanları Ayın Kitabı seçildi ve Edebiyat Lonca seçkilerinde yer aldı. Maas’ın resmi biyografisinde on dört takma adla roman yazdığını ancak hiçbirinin çok satan olmadığını belirtildi. “Sizi çok satan listesine taşıyacak olan taktikler veya teknikler öğretilir mi?” diye yazmış Mass. “Pek sayılmaz. Gerçek büyük roman ilham verici söz, yüksek bahisli hikâye, derinden hissedilen temalar, canlı ortam ve çok daha fazlasının mükemmel bir karışımıdır.” Hall çalıştığı romanları “geleneksel tarzların kendine has ve yaratıcı kombini” olarak değerlendiriyor. Benzersizlik ise formüle edilmesi imkânsız bir özellik. Yaratıcılık da öyle. Tıpkı ilham gibi. W. Somerset Maugham’ın bu konuyla ilgili alaycı tavsiyesini seviyorum : “Roman yazmak için üç kural vardır. Ne yazık ki kimse bunların ne olduğunu bilmiyor.”

* Hit Lit: Cracking the Code of the Twentieth Century’s Biggest Bestsellers (Yirminci Yüzyılın En Büyük En Çok Satanlarının Kodunu Kırmak)

(Huffingtonpost)

Çeviren: Seda Aksoy Evren


Twitter'da Paylaş
0

YORUMLAR


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR