Kaos ve Yaşam

Evrenin bir belirsizlik olduğuna ve bunun da dünyaları besleyip duracağına inanıyorum.Evren ve yaşam hakkında her edebiyatçı gibi ben de düşünmeyi severim. Gerek 19. yüzyılın büyük Rus edebiyatı gerekse 20. yüzyılın varoluşçu yazarları (Başta Albert Camus olmak üzere) bu konuda beni der..

Başroldeki Ortam

Sabah uyanınca perdeleri açtık, gördüğümüz şey devasa bir kar yığınıydı. Dünkü uçak yolculuğum sırasında tanıştığım Helen “Aman Tanrım,” dedi, “Dün gece buraya yerleştiğimizde gökte yıldızlar vardı.” Hayretle yüzüme baktı bir süre ve heyecanla mutfağa koşup içecek bir şeyler aramaya ..

XVII. Asır Osmanlı Sarayında Garip Vakalar

Kösem SultanKösem Sultan tarihin en ilginç şahsiyetlerinden biridir. Oğlu 1. İbrahim'i önce penceresi dahi olmayan karanlık bir odaya kapattırmış sonra da Cellatbaşı Kara Ali'ye boğdurtmuştur. Mehmet Paşa ile diğer vezirlerin de izlediği bu sahne, Osmanlı ta..

Olup Bitenin Öyküsü

Ben, uzaktan büyülü bütünlüğü izlemeyi severim. İçine girdiğimdeyse o bütünün ancak parçalarıyla muhatap olabildiğimden her bir şeyin büyüsü kaçmaya başlar ve böylece ben de kaybettiğim büyünün etrafında kaybolmaya, küçülmeye başlarım. Tam da bu nedenle, İstanbul’da en sevdiğim şe..

Modern Soslu Postmodern Makarna

Modern Soslu Postmodern Makarna, Turhan Yıldırım’ın yazdığı ikinci kitap olup Mayıs 2023’te İthaki Yayınları tarafından yayımlanmış. Dergilerde adı sıkça duyulan yazar 1983 İstanbul doğumlu. Kapağı ile de oldukça dikkat çeken kitapta oldukça güzel, bir hayli şaşırtıcı ..

Bay Y'yi Anlatmaya Başlamadan Önce

Korkut’la zannederim 2020 yılının girişlerinde tanıştık. O güne dek, onlarca yıl, Dante’den Shakespeare’e, Dostoyevski’den Flaubert’e, bizde, Tanpınar’dan Orhan Pamuk’a dek okuyup duruyor, bazen de, yazdığım birkaç öyküyü veya bu büyük yazarlar hakkında yaptığım bir..

Kaos

Bütün olup biteni varoluşsal felsefe etrafında açıklama eğilimim doğumumdan gelir. Doğumumdan bu yana bana öğretilenler veya -elbette ki ilk gençlik yıllarımdan itibaren- kendi çabamla ve ilgimle öğrendiklerim de sadece bir kaosu işaret ettiklerinden her şeyin saçma ve gereksiz olduğuna dair alg..

Hayyam Rubaileri Üzerine

Toplumsal baskı yüzünden aşkını söyleyemeyen nice sıradan insan ölüp gitmiştir dünyadan. Ya da Sokrates’in başına gelenin benzerini yaşamamak için nice bilgin sessiz kalmıştır. Hayyam, renk renk düşüncelerin saklı kalmasından yakınıyor ve bunu bilgisizlerin sersemliğine bağlı..

Okuma Deneyimi

Çoğu büyük yazar bir tarafı ile “düşünceli”yken diğer bir tarafı ile de “saf”tır. Yazardan yazara -bu, okur için de geçerli- değişen şey miktardır. Safığın ve düşünceliliğin miktarı.Bu yazımda okuma deneyimleri üzerine, Çehov’un "Değirmende" adlı öyküsünün giriş cümlesinden faydalanara..

Büyük Yazarlar, Angaje Olmak ve Orhan Pamuk

Körü körüne bir şeylere tapmanın anlamsızlığı, sürekli kendimize kahramanlar yaratıp durmanın yersizliği, evrende her düşüncenin bir parça da olsa hakka sahip olduğu ve önemli olanın farklılığı peşinen yerden yere vurmak değil olgun bir ruhla onu anlamaya ç..

Nilgün Emre, Solo

... pencerenin hemen dışında gürültüyle akıp duran trafiğin, gökte hızlıca süzülen bulutların, uzaklardan belli belirsiz odama dolan insan seslerinin daha bir anlam kazandığını keşfettim. Bu yaşadığım şey, tam da Borges’in şiir tarifinde olan şeydi: Şiirin "tadını çıkarmak" şiir hak..

Edebiyatın Bize Söyledikleri

Güçlü bir edebi metni okurken orada yaratılan âlem içinde güçlü, temel, daha önce işitmediğimiz güçte bir hayat görüşüyle karşılaşırız.Bu bazen o âlemdeki bir karakterin zihninden bazen de bizzat yazarın sesinden aktarılır bize. Bazen bu derin görüş sayfalarca uzanırken b..

Sokağa Bakmak

ISokağa bakıyorum. Karşımda bir kahvehane, önünde sandalyeler… Saat sabahın dokuzu, hava hafif sert. Sandalyelerin birinde paltosuna sarılı ihtiyar bir adam. Sabah güneşi bedenini ısıtmaya başlamış. Yanağı avucunun içinde, dirseği sandalye kolunda, gözleri yumulu. Uyumuş mu, hayatı mı d..

Edebiyata Dair

Yeterli olan şey binlerce kitap okumak değil, okunan binlerce kitaptan kendi tarafına ayırdıklarını seçebilmektir. Ustalık gerektiren şey budur.Okumak ve Yazmak ÜzerineM. Proust'a, Thomas Mann'a, Joyce'a, Borges'a, Calvino'ya, İshiguro'ya ve daha pek çok büyük yazara etkilendikleri yaz..

Fotoğrafa Bakmak

IFotoğrafa bakıyorum. Hiç tanımadığım yüzler. Çoktan ölmüş olduklarını tahmin etmek zor değil; eski, siyah beyaz bir fotoğraf. Çarşaflı bir kadın, kucağında bir çocuk, çocuğun iri siyah gözleri bana bakıyor. Kadın bir direğe yaslanmış, direkte okunması zor kur’an yazıları, direğin ar..

Yazarlar, Kitaplar ve Okurlar

Türkiye’de kitlesel okur hangi yazarları tanıyor?1. Çok ama çok iyi yazan yazarları.2.Yeni kitabı basıldığında milyonlarca kişi tarafından izlenen bir kanalın ana haber bültenine çıkabilen yazarları.3. Kitabına aşağı yukarı bütün şehirlerin aşağı yukarı büyük küçük bütün..

Yaşantının Değişimi Ekseninde Edebiyata Dair Üç Soru

"Bugünün iyileri her zaman yarının dâhileridir."1) Metinleri ve yazarları Kutsamak Tehlikeli mi? İnsanlar eski olana saygı duymaya eğilimlidir. Bu eğilim de insanın eski olanı kutsamasını kolaylaştırır. Mesela sıradan okur yazarlara, hatta bu aland..

Minimal Öyküler

KorkuBir dostuma kendisi hakkında notlar aldığımı söyleyince önce endişeye kapıldı, sonra konuyu kapatmaya çalışmama rağmen öfkelendi ve benle arkadaşlığını sonlandırmakla da yetinmeyip bir gece gizlice evime girip hakkında yazılı bütün kağıtları ortadan kaldırdı. Ertesi gün, onu tele..

Cinnet

Evden her sabah çıkmak zorundayım. Hayatın kuralları var. Hayatın insanlarının binlerce yıldır yığdığı kurallar bunlar. Bir işe gidip para kazanmalısın. Bir kadın bulup evlenmelisin. Çocuk falan etmelisin sonra. Onları büyütmeli, iyi okullarda okutup, “Bak ben çocuk da getirdim dünyaya, sonra ..

Balo

Onlara balodan bahsedince her birini telaş aldı. Özellikle ortanca kuzenim daha da çok ilgilenmişti benim balo işiyle. “Oraya bu pantolonla gitmeyi düşünmüyorsun herhalde,” dedi. Ben bir cevap hazırlarken büyük kuzenim araya girip, “Senin geçen ay aldığın desenli mavi pantolon üzerinde çok iyi d..

Yazarlar, Kitaplar ve Şeyler

Borges’e göre iyi bir öykü için kaçınılmaz ilk kural öykünün sonunun belirsizlik taşımasıdır. Bu Borges tespiti Cortazar veya Poe gibi pek çok büyük öykücü için bir çelişki anlamına gelmez çünkü onların öykülerinin sadece sonu değil hemen hemen tamamı, çoğu zaman belirsiz..

Kurgunun, Gerçeğin ve Öfkenin Sınırında: “Bu kitabı çalın.”

“Yani uyduruyorsun! Yalan söylüyorsun. Yalan, olmamış, olmayacak şeyler yazıyorsun. Bunu yapma! Dünyada yeterince yalan var zaten! Yalanları çoğaltmak için uğraşma.”Voltaire ünlü eseri Candide’i – benim için Voltaire bu eserinde en az Don Ki..

Bir Tomar Kâğıt

Çocuklar İnsandır.Yaşar Kemalİlkokul dördüncü sınıfta olmalıydık. Okulun bahçesine cüssesini çocukluğun büyüttüğü bir otobüs girdi. Çocukluğun büyüttüğü devasa pencerelerden tombul ve kel adamlar kâğıt parçaları fırlatıyor, biz küçükler de bu kâğıtları kapmaya çalışıyorduk. Bu kâğıtla..

Ölümsüz Eserler Listesi 2

Etkisinden uzun süre sıyrılamadığım büyük eserler hakkında konuşmak benim için derin bir tutkudur. Sayfaları arasında kaybolmayı sevdiğim eserlerin bir kısmını, aşağıda, birer cümle ile konuşmak istedim.Anayurt Oteli: Yusuf Atılgan ölüme bile saygıyla yürütür Zebercet’i. Anl..

Ölümsüz Eserler Listesi

Etkisinden uzun süre sıyrılamadığım büyük eserler hakkında konuşmak benim için derin bir tutkudur. Sayfaları arasında kaybolmayı sevdiğim eserlerin bir kısmını, aşağıda, birer cümle ile konuşmak istedim.Anna Karenina: Bir ressam olsaydım, bütün ömrümü Anna Karenina’nın sayfala..

Edebi Gerçeklik Kendi İçimize Yaptığımız Yolculuktur

Dünya ve insan bir şekilde var oldukça edebiyat da varlığını değişimlerle sürdürecek. Aslolan hikâyedir, yaşantıdır ve bunu bir hafızanın kodlara dönüştürmesidir. Bu kodların gerçekliğini sorgulamaksa edebiyatın tarifinde yoktur.  Ta çocukluğumdan ..

Edebiyatta Hazlar, Değişimler ve Tatlar

İyice hızlanacağımız geleceğin dünyasında gezegenden gezegene seyahat ederken şu an içinde bulunduğum an ve bütün mutlu okumalarım, o eserlerle birlikte bir müze duygusu uyandıracak. Edebiyatsa insanla olan ilişkisini, kardeşliğini, onun gizil gücü olma özelliğ..

Tuhaf Bir Yazar: Haruki Murakami

“Kanımca roman yazmak zeki insanlara hitap eden bir iş değildir. Kuşkusuz biraz zekâ, eğitim ve bilgi roman yazmak için gereklidir.”Japon yazar Haruki Murakami, tanınmayı rahatsız olma biçimi olarak yorumluyor. Onu kimsenin tanıyamayacağı yerlerde yaşamaya gayret göst..

Edebiyat Üzerine Düşünce Yolculuğu: Borges, Bloy, Dostoyevski, Balzac

Tolstoy'un kalın romanlarının kalabalık mekânlarında dolanmanın, Dostoyevski'nin çılgınlıklarına ortak olmanın, Faulkner'ın parçalanmış zamanını ya da Joyce'un nesneleşen anlatısını derinlemesine anlamanın tek yolu bitimsizlik duyg..

Sevgili İnsanlık

Evden her sabah çıkmak zorundayım. Bunun başka türlü olmasına yaşamın kuralları izin vermiyor. Oysa, eski zaman ceviz bir masada, eski zaman hasır bir koltukta, eski zaman bir abajurun sarı ışığı altında soluksuz okumak istiyorum. Okumaktan yorulduğumda düşünmek, düşünmekten yorulduğ..

Geçmiş Vaktin Saati

Saat altı, altı buçuktu, hava da kararmak üzere. Bir viski bir de şarap alınmıştı. "Kalemi sürtmeye başlıyorum kâğıda. Başlıyorum ya, düşüncelerim bir tarafa kalem başka tarafa gitmeye başlıyor," dedim. Sorusuna cevap vermiştim. Kıştı. Kar sulu sepken atıştırıyor, gece yarısı arta..

Huzur: Doğa ve Yaşam Üzerine Bir Betimleme

Yüksek dağın şehre inen eteklerinde martılar döner. Çığlık çığlığa, döne döne, etekten denize, denizden eteğe gidip gelirler. Yükseklerinde kartallar mağara ağızlarını tutar. İn cin yokun içinde, baharda kayaları yararak patlayan, bizim ancak tahayyül edebil..