1. Poe’nun “Tümleme Felsefesi” başlklı yazısı neler anlatır?
“Philosophy of Composition” (“Tümleme Felsefesi”) iyi yazmanın gereklerini üç kural altında toplar. Metnin kısalığı, tek bir etki teorisi ve mantıksal bir metot. Poe yazınsal metinlerin bir oturuşta yazılabilecek kadar kısa olması gerektiğine inanır. Tek etki teorisine göreyse, okurda belli bir etkiyi, duyguyu yaratmak için soğukkanlı hesaplar yapmalı ve yazar eserini kendi duygularından bağımsız olarak tasarlamalıdır. Üçüncü kuralsa yazının mantıksal bir metotla yazılması gerektiğidir. Yazı onu araçsallaştıran her türlü kişisel önyargı, ahlak ve ideolojiden bağımsız olmalı ve bizi tamamen zihnin ürünü başka bir dünyaya taşımalıdır.
2. En ünlü şiiri hangisidir?
“Kuzgun” (“The Raven”). 1945 yılında
New York Evening Mirror dergisinde yayımlanan şiiri biyografisinde önemli yer tutar. Şiirde kuzgunun ağzından çıkan tek sözcük “Nevermore”, Poe ile birlikte anılır.
3. Yarattığı kahramanlarda karşılaştığımız belirgin özellik nedir?
Kahramanların saplantı eğilimleri ve aşırı keskin duyuları vardır. “Geveze Yürek”te kahraman ihtiyar adamı sevdiği halde, onun perde inmiş soluk mavi gözüne takıntılıdır ve onu öldürmek istemesi için bu yeterlidir. “Usher Konağı’nın Çöküşü”nde Roderick demir kapıların ardındaki mahzende diri diri gömülmüş kardeşinin tıkırtılarını üst katlardan duyar.
[caption id="attachment_9380" align="aligncenter" width="600"]
Escher'in Poe portresi.[/caption]
4. Poe’nun müzik dünyasına etkileri?
Alan Parson’s Project grubunun 1976’taki çıkış albümü
Tales of Mystery and Imagination, Poe’nun aynı adlı öykü kitabı üstüne kuruludur. Şarkıların adları öykü adlarıyla bire bir aynıdır. Joan Baez’in söylediği “Annabel Lee” ile Iron Maiden’ın “Murders In The Rue Morgue” şarkıları da bilinen Poe etkilerinden.
5. Hangi kitabı nasıl bir rekora imza attı?
2009’un Aralık ayında New York’da yapılan bir açık artırmada Poe’nun 1827 yılında 50 kopya yayımlanmış ilk kitabı
Tamerlane and Other Poems, rekor bir fiyattan, tam 662.500 dolardan alıcı buldu.
6. Baltimore’daki mezarının gizli ziyaretçisi kim?
1949 yılından bu yana karalar içinde bir adam her yıl Poe’nun doğum günü olan 19 Ocak’ta mezarına üç gül ve bir şişe kanyak bırakıyordu. “Mezarın gizli ziyaretçisi benim” diye ortaya çıkanlara ve her 19 Ocak’ta pusu kuran hayranlarına karşın bilmece şekil değiştirerek gündemde kalıyor. Esrarengiz kişi ilk defa bu yıl Poe’nun mezarını ziyaret etmedi.
7. Sherlock Holmes’a esin kaynağı olan kahramanı kimdir?
İlk kez 1841’de yayımlanan “Morgue Sokağı Cinayeti”nde C. Auguste Dupin, Sherlock Holmes’a rehber olduğu söylenen akılcı çözümleme tekniklerini ince ince anlatır. Dünyaca tanınan dedektif ise 1887 yılında ilk yayımlanan hikâyesiyle Sherlock Holmes olur.
8. Birçok bölümünde Poe’yu işaret eden çizgi dizi hangisidir?
Simpsonlar adlı çizgi dizi birçok bölümde Poe’ya atıfta bulunur. Bir bölümde Poe’nun mezarını temizleyen Marge’ı, öteki bölümde Poe’nun doğduğu evi kamyonda taşıyan Homer’i görürüz. “Korkunun Ağaç Evi” bölümünde “Kuzgun” şiirine kelimesi kelimesine yer verilir.
[caption id="attachment_9383" align="aligncenter" width="700"]
Richmond'daki Poe Müzesi.[/caption]
9. Çağdaşları, hakkında neler söylemiştir?
Fransız sembolist şairleri Mallarme, Baudelaire, Valery onu yere göğe koyamazken, W.B. Yeats, T.S. Eliot, A. Huxley onun şiirini beğenmemiştir. D.H. Lawrence, Poe’yu insani değil, mekanik bir bakışa sahip olmakla eleştirir.
10. Kuşkulu ölümü hakkında ne biliyoruz?
Poe’nun ölümü üstüne pek çok teori geliştirilmiştir. Alkol bağımlısı Poe’nun karaciğer rahatsızlığından mı, yoksa seçim günü karışıklığında aldığı bir darbe sonucu mu öldüğünü hâlâ bilmiyoruz. Bu da dedektiflik öykülerinin ilk örneğini veren Poe’nun geride bıraktığı küçük bir oyun olsa gerek.
