Yargılamalar yerine ucu açık, ihtimallere dayalı bir kapanış yapılabilir.
Bazı yazılar neden anlaşılmaz? Kullanılan bazı kavramlar yeni olabilir. Bu kavramların köklerinin nasıl geliştirildiğine bakmak, üzerlerine düşünmek, kime hitap ettiklerini ve o alanda açımlama yapıp yapmadıklarını değerlendirmek gerekir. Eleştirel deneme metinlerinde dille ilgili belki de en temel nitelik yalınlıktır, yalın yazmaya çalışmaktır. Büyük laflar etmek yerine, özlü yazmaya çalışmak gerekir. Bu durumda yazı atölyelerinin belli bir ihtiyaçtan kaynaklandığını kabul etmek gerekir. Üretilen metinle okur arasında bağ kurmak, sanat eserinin gerçeklikle ilişkisini sorgulamasını amaçlamak elzemdir.
Eleştirel deneme metni için taslak oluşturmak yazarın işini kolaylaştırır. Taslak hazırlamak bir tekniktir, yazara sistem ve disiplin sağlar. Yazarın taslak için şu başlıklar üzerine düşünmesi gerekir: 1. Yazıda ne anlatacağım? Amacım nedir? Malzeme-dil- ve kurgu-forma yönelik seçimlere yoğunlaşılabilir. 2. Başlığım nasıl olacak? 3. Girişte sunacağım argümanım nedir? 4. Örneğin bir öykü kitabı ya da bir sergi hakkında yazacaksam yazımı kurgulamak için seçeceğim iki veya üç örnek ne olacak? Seçtiklerim üzerine yoğunlaşmam gerekir. Aralarındaki diyaloglar, başlangıç ve son nasıl, yapılan düzenlemelerin anlamı ne, ne hedeflenmiş olabilir? 5. Sonuç bölümünde hangi soruları soracağım? Okuyucuya alan bırakarak, başka okumalara yönelmesini sağlayarak, sorular sorarak yalın bir dille özetleme yapmak gerekir. Yargılamalar yerine ucu açık, ihtimallere dayalı bir kapanış yapılabilir.
Eleştirel deneme metni yazımında şu yöntemler üzerine düşünmek gerekir: 1. Açıklama: Objektif değildir, yazarın baktığı yer önemlidir. Yazar neye odaklandıysa odaklandığı şey ön plana çıkacaktır. Sonuçta her yazar eserin başka bir boyutuna dikkat çeker. 2. Yorumlama: Kaynağı açıklamadır aslında. Yargılama olmaz, son nokta konmaz. Düzlem değiştikçe yorum da değişir. Sanatçının aklından geçmeyenler yazar tarafından üretilebilir. Burada alan açıcı yorumların önemli olduğunu vurgulamak gerekir. 3. Kelime Seçimi: İncelenen sanat eseri hangi kelimeleri, cümleleri, düşünceleri çağırıyor? Tarihsel sürece dikkat ettiğimde hangi kelimeleri kullanabilirim? 4. Teori: Çok sayıda teori olduğu için, pragmatist düşünmek, seçim yapmak gerekir. Her esere aynı teoriyle yaklaşmak sınırlamalar getirebilir. Bu durumda yapıtın ideolojik alt yapısının ne olduğu, bu yapıt için hangi teorik çerçevenin kullanılması gerektiği soruları ön plana çıkar. Yapıtın ideolojik çerçevesini belirlerken bir yazar olarak kendi ideolojimi sorgulamam; her ikisinin nasıl çakıştığı ve nerede ayrıldığı meselesi üzerine düşünmem de ufuk açıcı bir deneyim olabilir.
Okunan edebi metin, gidilen bir sergi ya da tiyatro hakkında yazmaya değer mi? Kitap, sergi ya da oyun bana hitap ediyor mu? Kararım olumluysa yazıya güçlü bir düşünceyle giriş yapmam gerekir. Özlü, kısa ve ilginç başlık dikkat çekmeli, okuyucuyu yazıya çekmeli, giriş bölümü okuyucuyu yazıda tutmalı ve sonrasında devam etme duygusu uyandırması gerekir. Yazı geliştikçe açılmalı, her satırda güçlenmelidir. Özellikleri ve okuyucu kitlesinin kim olduğu bilinen bir yayına gönderilmesi gerektiği için, çok sayıda metni değerlendiren biri olarak editörüne güvenmek, onunla güven ilişkisi kurmak ve yayına giden süreçte yazarlık egosundan sıyrılmak önemlidir.
