Çay neredeyse herkesin favori içeceklerinden biri. Genelde günlük hayatımızda bir çeşit güzel kokulu siyah çay çeşidi olan oolong çayı, yeşil çay ve normal siyah çay olmak üzere en çok bilinen 3 çay çeşidiyle karşılaşırız. Yeşil çayın aksine oolong çayı ve siyah çay hasat edildikten hemen sonra kendi kendine fermentasyona uğruyor.
Çin'de çaylar genelde kavruluyorken, Japonya'da buharda pişiriliyor.
Japon yeşil çayının kökeni Çin'e dayanıyor. Yeşil çay çeşitleri olan matcha, sencha ve gyokura uzun bir süredir Kyoto'nun Yamashiro bölgesinde üretiliyor. Bu bölgede zamanla gelişen inovatif çay endüstrisi, yeşil çayın Japonya'da ünlenmesini ve yayılmasını sağladı.
Tencha Çayı Yaprakları
Tencha ve Matcha Çayı
Üzeri örtülü çay tarlalarında yetiştirilen Tencha çaylarının yeni toplanmış yaprakları kıvrılmadan kurutmaya bırakılır. Tencha'daki "ten" el değirmeni anlamına gelir. Eğer toplanan Tencha yaprakları el değirmeninden öğütülürse sapları ve damarlarıdan ayrışıp aromatik matcha çayı halini alır.
Tencha çayı yaprakları değirmende öğütülürek matcha çayı tozuna dönüştürülür.
Matcha Çayı
Gyokura Çayı
Gyokura çayı hafif tatlı, yumuşak ve umami lezzetli bir çay çeşididir. Gyokura'ya umami lezzetini veren Theanine amino asidi eğer gün ışığına maruz bırakılırsa acı kateşin maddesine dönüşür. Bu yüzden yeni toplanan gyokura çayı yaprakları en az 20 gün karanlıkta bekletilir. Bu süreçten sonra yapraklar buharda pişirilir, kıvrılır ve gyokura çayı olması için kurutulur.
Gyokuro çayı yaprakları
Sencha Çayı
Japonya'da en popüler çay türü kekremsi, ama aynı zamanda ferahlatıcı tadıyla Sencha çayıdır. Gölge isteyen gyokura ve tencha çaylarının aksine, sencha yaprakları direkt gün ışığına maruz bırakılacakları açık havada bekletilir.
Sencha çayı
Çayın Faydaları
Japonya'ya ilk çay Çinli bir keşiş tarafından tıbbi amaçlı getiriliyor. Acı kateşin, yapısı stres veya mor ötesi ışınlara uzun süre maruz kalması sebebiyle kimyasal olarak aktif hale gelen oksijen miktarını azaltır. Aynı zamanda antibakteriyal etkilere sahip olmasıyla vücuttaki yağ oranının düşürülmesine katkı sağlar. Yeşil çayda bulunan theanine amino asidi rahatlatıcı hissettirecek şekilde vücutta sıcaklık hissi yaratır. Yeşil çay aynı zamanda içerdiği zengin mineraller ve fiberlerle zihinsel ve bedensel yorgunluğun azaltılmasını ve daha canlı hissedilmesini sağlar.
Çay nasıl demlenir?
Matcha çayı (1 bardak)
- Çayı yapacağınız kase veya kaba 3 hafif tepeleme çay kaşığı matcha tozu dökülür.
- 70-80℃'deki 70ml su kaba dökülür ve çay karıştırıcısıyla bilekten hızlıca karıştırılır.
- Bir süre karıştırıldıktan sonra çay, çay karıştırıcı yardımıyla kabın duvarlarına çok az sürülür.
- Duvarlara sürülen çay beyaz hale geldiğinde ve karışım fokurdamaya başladığında çayınız hazır demektir.
Gyokura çayı (3 bardak)
- 60 ml kaynayan su daha da küçük kaplara 3 kez transfer etmek üzere küçük bir çay kabına dökülür. Her bir transfer suyun derecesini 10℃ azaltır.
- 2 tepeleme çay kaşığı gyokura yaprağı (10 gr) ayrı bir çay kabına konur. 40℃'ye inmiş su yavaşça çay yapraklarının üzerine dökülür ve emilmesi sağlanır.
- Yaklaşık 2 dakika beklendiğinde hafifçe yeşeren çay servis edilmeye hazırdır.
Sencha Çayı (3 bardak)
- 180 ml kaynar su 3 ayrı bardağa konur. 70-80℃'ye soğumaları beklenir.
- Çay yaprakları 2 çay kaşığı halinde çaydanlığa konur ve üzerine üç ayrı kapta bekletilen su yavaşça dökülür.
- Kapağı kapatılan çaydanlıkta karışım 45 saniye ile 1 dakika arası bekletilir.
- Çay yaprakları sarı-yeşil rengini aldıysa çay hazır demektir.
Afiyet olsun! Unutmayın çay, çay bardaklarında eşit lezzet oluşması için, damla damla her bardağa sıralı olarak dökülür ve bardaklar istenilen dolgunluğa ulaşana kadar bu sıra yavaş yavaş tekrarlanır.
Çeviren: Alper Güngör
Google Arts&Culture
