Vladimir Nabokov, 22 Nisan 1899’da Rusya’da St. Petersburg’da dünyaya geldi. Babası Vladimir Dmitriyeviç yıllarca Çar’a hizmet etmiş bir ailede büyümüş. Operaya ve edebiyata oldukça meraklı babanın muhteşem bir kütüphanesi vardı. Vladiir’in annesi Elena İvanovna ise çok çabuk evhamlanan hassas bir kadın. Nabokov’un ailesi Rus İmparatorluğu’nun politikalarıyla yakından ilgiliydi. Ailesinin siyasi tercihine yanaşmayan Nabokov, ilerleyen dönemlerde kendini hem Rus insanı hem dünya insanı olarak tanıtacaktı.
[caption id="attachment_11440" align="aligncenter" width="700"]
Vladimir'in anne ve babası.[/caption]
Küçükken annesinin anlattığı hikâyelerle yetinen Vladimir, daha sonra kendi başına Charles Dickens ve Alphonse Daudet’yi, Punch dergisini okumuş. Hatta Sherlock Holmes, Conrad ve Kipling’i bir zamanlar severek okumuş.
Vladimir Nabokov’dan bir yıldan daha az bir süre sonra Nabokov ailesine katılan kardeşi Sergey, Vladimir için önemli gelişmeydi. Vladimir ve Sergey ikiz gibi büyümüş, birbirlerine arkadaşlık etmişti. Vladimir, ailenin ilk çocuğu olduğu için, annesiyle babasıyla birlikte büyüse de, başta Sergey olmak üzere, kendinden sonra gelen kardeşleri mürebbiyeleriyle büyümek zorunda kalmış. Sergey, her ailede olduğu gibi ikinci çocuk olmanın sancılarını çekmiş. Vladimir’in gölgesinde kalan Sergey’in, abisi Vladimir’le ortak yönleri yok denecek kadar azdı.
[caption id="attachment_11441" align="aligncenter" width="700"]
Sergey ve Vladimir.[/caption]
Vladimir babasının boks ve kelebek avcılığı merakını almış, Sergey opera sevgisini. Vladimir karizmatik ve dışa dönükken Sergey ağır bir kekemelik yaşamış, fiziksel açıdan zor zamanlar geçirmiş. Aralarındaki uyumsuzluğa rağmen kardeş olarak hayatlarına devam edecekleri için çocukluk dönemlerinde birlikte hareket etmeyi akıl etmişler. Tabii ki önder Vladimir.
Hayatlarının ilk on yılında aynı odayı paylaşan Nabokov kardeşler yataklarını ayırmak için Japon tarzı bir paravan kullanmış. Babalarının muhteşem kütüphanesini karıştırma özgürlüğüne sahip olan iki kardeşin yıldızları hiçbir zaman barışmamış. İlerleyen dönemlerde kekemeliğinden kurtulamayan Sergey, gözlük takmak zorunda kalınca Vladimir’in sataşmalarına boyun eğmiş.
Hem ilk çocuk hem zeki bir çocuk olarak anne ve babasının gözdesi olan Vladimir, çok sık hastalığa yakalanırdı. Annesi Elena İvanovna Vladimir’in hastalık dönemlerinde neredeyse her gün ona oyuncaklar alıp oyunlarına keyifle eşlik edermiş. Çabuk sinirlenen ve kırılgan bir yapısı olan Elena İvanovna çocuklarına karşı oldukça konuşkan ve duygusalmış. Vladimir gibi harflerin ve rakamların aslında renkli olduğunu düşünüp gaipten haber alabileceğine inanmış.
Vladimir Nabokov’un liberal görüşleriyle bilinen politikacı babası Vladimir Dmitriyeviç Nabokov gazetelerde Yahudilere atılan iftiraların Rus toplumunun içine nefret tohumları serpen düşünceler yeşerttiğini düşünmüş. Yahudilere karşı aleni bir saldırıya çağıran gazeteleri dikkate alan gruplar yıkımlara, kıyımlara başlayınca baba V.D. Nabokov, Çar’ın onayını almadan “Kişinev’deki Kan Banyosu” adlı bir yazı yazmış. Yazısında Yahudi aleyhtarlığına eleştirip, hükümetin olup bitenlere sessiz kalmasını, polisin kıyımı, cinayetleri durdurmamasını kınamıştı. Baba Nabokov hem işi gereği hem toplumsal görev olarak algıladığı siyasi ilişkilerle yakından ilgilense de, bunu çocuklarına yansıtmamaya çalışmış.
[caption id="attachment_11445" align="aligncenter" width="700"]
Vladimir, annesi Elena ve dayısı Ruko ile.[/caption]
Nabokov’un çocukluğunda derin izler bırakan bir başka kişi de dayısı Ruka. Vladimir’i oldukça önemseyen, yakından ilgilenen Ruko Dayı, beş dil bilmesiyle, diplomatik kariyeriyle övünürmüş. Farklı bir karakteri olan Ruko Dayı’yı Nabokov da benimsemişti. Hüzünlü, eşcinsel ve sanatsal yanı ağır basan Ruko Dayı, Nabokov için ilham kaynağı olmuş.
Nabokov’un kuzeniyle de arasında uçurum vardı. Kelebeklere olan ilgisi kuzeni Yuri’yi hiç cezbetmemiş. Çünkü Yuri yaşına göre korkusuz, ateşli silahlarla oynamayı seven, kovboy romanları okuyan cesaretli bir çocukmuş. Birlikte oldukları zamanlar Yuri’nin ilgisi ağır bastığı için, Vladimir ve Yuri Western romanları okuyup okuduklarını canlandırırlarmış.
Vladimir Nabokov birlikte vakit geçirdiği insanlardan uzaklaşınca kendi ilgi alanıyla meşgul olmuş. Yakalamayı başaramadığı kelebeklerin arkasından ağlayan Nabokov, romanlar okuyan başaralı bir öğrenciymiş. Çok kültürlü aile hayatında okul hayatına geçince farklı dünyalarla karşılaşan Nabokov bir süre bocalamış. Kendisiyle hiçbir bağı olmayan bir sürü insanla aynı ortamı paylaşmak zorunda olması onu ürkütmüş. Aynı dönemde Vladimir gibi bocalayan Sergey’in başka sorunları çıkmış. Sergey’in günlüğünü karıştıran Vladimir, kardeşinin eşcinsel olduğunu anlamış. Uzun süren şaşkınlığının sonunda Sergey’in günlüğünü öğretmenlerine veren Nabokov olayın aileye taşınmasına neden olmuş.
Okul döneminde hiçbir toplumsal örgüte, demokrasiyi destekleyen hiçbir gruba katılmayan Nabokov, dönemin getirdiği koşullarla insan ilişkilerini, toplumsal çöküntüyü, her şeye dahil olan babasına rağmen inatla uzaktan izlemeyi tercih etmiş.
Vladimir'in anne ve babası.[/caption]
Küçükken annesinin anlattığı hikâyelerle yetinen Vladimir, daha sonra kendi başına Charles Dickens ve Alphonse Daudet’yi, Punch dergisini okumuş. Hatta Sherlock Holmes, Conrad ve Kipling’i bir zamanlar severek okumuş.
Vladimir Nabokov’dan bir yıldan daha az bir süre sonra Nabokov ailesine katılan kardeşi Sergey, Vladimir için önemli gelişmeydi. Vladimir ve Sergey ikiz gibi büyümüş, birbirlerine arkadaşlık etmişti. Vladimir, ailenin ilk çocuğu olduğu için, annesiyle babasıyla birlikte büyüse de, başta Sergey olmak üzere, kendinden sonra gelen kardeşleri mürebbiyeleriyle büyümek zorunda kalmış. Sergey, her ailede olduğu gibi ikinci çocuk olmanın sancılarını çekmiş. Vladimir’in gölgesinde kalan Sergey’in, abisi Vladimir’le ortak yönleri yok denecek kadar azdı.
[caption id="attachment_11441" align="aligncenter" width="700"] Sergey ve Vladimir.[/caption]
Vladimir babasının boks ve kelebek avcılığı merakını almış, Sergey opera sevgisini. Vladimir karizmatik ve dışa dönükken Sergey ağır bir kekemelik yaşamış, fiziksel açıdan zor zamanlar geçirmiş. Aralarındaki uyumsuzluğa rağmen kardeş olarak hayatlarına devam edecekleri için çocukluk dönemlerinde birlikte hareket etmeyi akıl etmişler. Tabii ki önder Vladimir.
Hayatlarının ilk on yılında aynı odayı paylaşan Nabokov kardeşler yataklarını ayırmak için Japon tarzı bir paravan kullanmış. Babalarının muhteşem kütüphanesini karıştırma özgürlüğüne sahip olan iki kardeşin yıldızları hiçbir zaman barışmamış. İlerleyen dönemlerde kekemeliğinden kurtulamayan Sergey, gözlük takmak zorunda kalınca Vladimir’in sataşmalarına boyun eğmiş.
Hem ilk çocuk hem zeki bir çocuk olarak anne ve babasının gözdesi olan Vladimir, çok sık hastalığa yakalanırdı. Annesi Elena İvanovna Vladimir’in hastalık dönemlerinde neredeyse her gün ona oyuncaklar alıp oyunlarına keyifle eşlik edermiş. Çabuk sinirlenen ve kırılgan bir yapısı olan Elena İvanovna çocuklarına karşı oldukça konuşkan ve duygusalmış. Vladimir gibi harflerin ve rakamların aslında renkli olduğunu düşünüp gaipten haber alabileceğine inanmış.
Vladimir Nabokov’un liberal görüşleriyle bilinen politikacı babası Vladimir Dmitriyeviç Nabokov gazetelerde Yahudilere atılan iftiraların Rus toplumunun içine nefret tohumları serpen düşünceler yeşerttiğini düşünmüş. Yahudilere karşı aleni bir saldırıya çağıran gazeteleri dikkate alan gruplar yıkımlara, kıyımlara başlayınca baba V.D. Nabokov, Çar’ın onayını almadan “Kişinev’deki Kan Banyosu” adlı bir yazı yazmış. Yazısında Yahudi aleyhtarlığına eleştirip, hükümetin olup bitenlere sessiz kalmasını, polisin kıyımı, cinayetleri durdurmamasını kınamıştı. Baba Nabokov hem işi gereği hem toplumsal görev olarak algıladığı siyasi ilişkilerle yakından ilgilense de, bunu çocuklarına yansıtmamaya çalışmış.
[caption id="attachment_11445" align="aligncenter" width="700"] Vladimir, annesi Elena ve dayısı Ruko ile.[/caption]
Nabokov’un çocukluğunda derin izler bırakan bir başka kişi de dayısı Ruka. Vladimir’i oldukça önemseyen, yakından ilgilenen Ruko Dayı, beş dil bilmesiyle, diplomatik kariyeriyle övünürmüş. Farklı bir karakteri olan Ruko Dayı’yı Nabokov da benimsemişti. Hüzünlü, eşcinsel ve sanatsal yanı ağır basan Ruko Dayı, Nabokov için ilham kaynağı olmuş.
Nabokov’un kuzeniyle de arasında uçurum vardı. Kelebeklere olan ilgisi kuzeni Yuri’yi hiç cezbetmemiş. Çünkü Yuri yaşına göre korkusuz, ateşli silahlarla oynamayı seven, kovboy romanları okuyan cesaretli bir çocukmuş. Birlikte oldukları zamanlar Yuri’nin ilgisi ağır bastığı için, Vladimir ve Yuri Western romanları okuyup okuduklarını canlandırırlarmış.
Vladimir Nabokov birlikte vakit geçirdiği insanlardan uzaklaşınca kendi ilgi alanıyla meşgul olmuş. Yakalamayı başaramadığı kelebeklerin arkasından ağlayan Nabokov, romanlar okuyan başaralı bir öğrenciymiş. Çok kültürlü aile hayatında okul hayatına geçince farklı dünyalarla karşılaşan Nabokov bir süre bocalamış. Kendisiyle hiçbir bağı olmayan bir sürü insanla aynı ortamı paylaşmak zorunda olması onu ürkütmüş. Aynı dönemde Vladimir gibi bocalayan Sergey’in başka sorunları çıkmış. Sergey’in günlüğünü karıştıran Vladimir, kardeşinin eşcinsel olduğunu anlamış. Uzun süren şaşkınlığının sonunda Sergey’in günlüğünü öğretmenlerine veren Nabokov olayın aileye taşınmasına neden olmuş.
Okul döneminde hiçbir toplumsal örgüte, demokrasiyi destekleyen hiçbir gruba katılmayan Nabokov, dönemin getirdiği koşullarla insan ilişkilerini, toplumsal çöküntüyü, her şeye dahil olan babasına rağmen inatla uzaktan izlemeyi tercih etmiş.
Kaynak: Andrea Pitzer, Vladimir Nabokov - Yazarın Gizli Tarihi, Çeviren Yiğit Yavuz, İletişim Yayınları, 2014.
