Bir yılan bir yılanı yutmadıkça bir ejderhaya dönüşmeyecektir.
[Oggito'daki diğer Pieter Bruegel yazıları için:
Pieter Bruegel: İsyankâr Meleklerin Düşüşü (1562) - Oggito
Hayat Resme Sığar: Pieter Bruegel ve Calvary Alayı (1564) - Oggito
Pieter Bruegel: Karda Avcılar (1565) | video - Oggito
Tuvaldeki Başyapıt: Pieter Bruegel / Bethlehem’de Nüfus Sayımı (1566) | video - Oggito
Pieter Bruegel: Ikarus'un Düşüşü - Oggito]
Pieter Bruegel'in Big Fish Eat Little Fish (Büyük Balık Küçük Balığı Yer) adlı eseri, sahilde yamyamca bir çılgınlığı tasvir ediyor. Resimde, bir baba ve oğlunun balık avlamak için seçtiği talihsiz bir güne tanık oluyoruz. Korkunç derecede büyük bir balık sahilde yatıyor. Açık ağzından ve karnındaki yarıktan aç gibi görünen deniz yaratıkları fırlıyor. Balıklar, karada ve denizde yılan balıklarını kovalarken ve bazıları bir dizi yırtıcı yumuşakça için öğün haline gelirken, büyük balıklar küçüklerin peşinden gidiyor. Pieter van der Heyden'in 1557 gravüründe yer alan bu sahnenin altındaki Flamanca açıklama, popüler bir atasözüne işaret ediyor: "Bak evlat, büyük balık küçük balığı yer." Teknede, çocuk tanık olduğu çılgınlığa işaret ediyor, kolları Latince ecce kelimesini mükemmel bir şekilde vurguluyor. Ecce! Seyredin!
Big Fish Eat Little Fish, 1557, gravür, Pieter van der Heyden
Bruegel (1525 -1569) Big Fish Eat Little Fish modelini 1556 'da üretti ve gri ve siyah mürekkepli kâğıdın üzerinde karmaşık bir şekilde dokulu bir çizim oluşturdu. Aynı yıllarda baskıcılık Avrupa çapında hızla ilerlemeye başladı ve Bruegel'in yaşadığı Antwerp'te özellikle popüler hale geldi. Artan baskı üretimine yönelik bu hareket büyük ölçüde Bruegel'in uzun süredir yayıncısı olan Hieronymus Cock tarafından yönetildi. Hollandalı sanatçının gravürlere ilgisi muhtemelen Cock’un bu insiyatifinin etkisidir.
Bruegel'in çizimi nihayetinde Van der Heyden tarafından bakıra işlendi ve Van der Heyden çizimi teknik bir hünerle takip etti.Van der Heyden'ın monogramı, sol alt köşede, yayıncı işaretinin karşısında bulunabilir, “Cock. EXCV. 1557 Ve babanın uykuda olan küreğinin hemen üstünde, sanki kumu süslemek için bırakılmış gibi “Mucit Hieronymus Bosch” kelimeleri var. Ancak Bosch 1516'da vefat etti, yani Cock büyük olasılıkla Bosch'un ismini pazarlama için veya Bruegel üzerindeki bariz etkisine bir saygı ifadesi olarak kullandı. Ağzında daha küçük bir balıkla aniden fırlayan insan boyutundaki balık, Bosch'un sanatının açık bir yankısıdır.
Big Fish Eat Little Fish, Pieter Bruegel, 1556
Bruegel'in eserleri genellikle çeşitli eski atasözlerini temsil etmeye hazır köylü yaşam sahnelerini içerir. Big Fish Eat Little Fish aracılığıyla kaotik tüketim tasvirinde, minyatürlerini yiyen büyük balıkların dersi, genel bir adaletsizlik duygusuyla, yani avcılığın doğuştan gelen ve içgüdüsel olduğu duygusuyla ilgili olabilir. Zenginler yoksulları sömürür; güçlüler zayıfları ezer. Bu söz, popülerliğini on altıncı yüzyılın başlarında toplanan Yunan ve Latin atasözlerinin bir derlemesi olan Erasmus'un Adagia'sına borçlu olabilir. Bu derleme şu gibi sözler içeriyor: “Serpens ni edat serpentem, draco non fiet” (Bir yılan bir yılanı yutmadıkça bir ejderhaya dönüşmeyecektir). Erasmus, atasözünün popüler bir kanon içinde somutlaştırılmasında rol oynamış olsa da, aynı tür yırtıcılığın gözlemlenmesi, Aristoteles'in Hayvanların Tarihi'ne kadar izlenebilir. Burada Aristoteles, “Genel bir kural olarak, büyük balıklar küçük olanları yer” ve “tüm balıklar, kefal hariç, kendi türlerini yer” diyor.
Kısaltarak çeviren: Alper Güngör
(Public Domain Review)
