Ben her zaman ezilenin, güçlünün değil haklının yanında olmayı sürdüreceğim.
Yasemin Seven Erangin: İlyas Salman bir roman yazsın, romanda Türkiye’yi, Türkiye Sinemasını, okuduğu okulu, yaşadığı kenti, yaşamdaki kaygan yolculuğunu anlatsın… Ne dersiniz? Aklınızda böyle bir proje var mı?
İlyas Salman: Aklımda pek çok proje var. Yaşadıklarımı anlatacağım bir kitap da bunlardan biri ama soruda adı geçen konulara, mesela Türk Sineması'na dair görüşlerime pek çok yazımda değinmişimdir. "Mesela Faşo Ağalara Karşı Birleşelim!" adlı kitabın farklı yazılarında bunlara dair görüşlerime rastlayabilirsiniz. Vadem yeterse bir biyografi projem de var elbette bunlara daha kapsamlı değinebileceğim. Bana yaşadığımı en çok hissettiren şey üretmektir ama hayat her anlamlı projeyi gerçekleştirecek kadar uzun değil maalesef.
YSE: İlyas Salman muhalif bir sanatçı ve bu muhalefetinden dolayı eksilen projeleri, karalanmaları, sahne yaşamı etkileniyor. Bunca yıl emek verdiği dünyadan eksilmesi onda nasıl hisler yaratıyor, aklında neler var?
İS: Sık sık dile getirmişimdir, keşkeleri olmayan bir insanım. Yani ben sonuç ne olursa olsun yine düşüncelerimi gizlemem, kendimi iş bulacağım diye aynada kendi yüzüne bakamaz biri haline getirmem. Sonuçta her hesabımı kendime veririm. Vicdanım temiz olmalı. Önceliğim bu. Yanlış gördüğüm şeyleri söylemezsem, düzelmesinde payım olmazsa o vicdan bana çok ağır gelir. Kaldı ki, beni hiçbir şey sanattan uzaklaştıramadı. Rol vermediler, türkü söyledim. Albüm teklifi gelmezse şiirlerim var. Onlar olmazsa yazılarım. Sahne bulamazsam köşe başında oyun oynarım. Bir youtube kanalımız var ailece türküler söyleyip şiirler okuduğumuz. Adı Salmanlar. Yani ben nefes aldığım ve düşündüğüm sürece hizmet etmeye devam ederim. Öldüğümde de kadavramı filan bağışlarım. Beni üretmekten, paylaşmaktan, yararlı olmaktan vazgeçiremezler!
YSE: İlyas Salman neler okur, son dönemlerde beğendiğiniz yazarlardan birkaçını öğrenmek isteriz?
İS: Eskiden çok daha iyi okurdum. Zaman içinde eski hızımı yitirdim maalesef. Türk edebiyatı mümkün mertebe izlemeye çalışıyorum. Ayfer Tunç, Mehmet Eroğlu gibi görece daha yeni romancıları da okuyorum son zamanlarda. Arada eskilere de dönüyorum. Yaşar Kemal, yabancılardan Saramago sürekli dönüp dönüp okuduklarım. Kızım Coetzee'nin romanlarını okumamı söylüyor habire. Okumak ne müthiş bir zevk. Yaşlanınca eskisi gibi okunmuyor. Gençler ne şanslı. Bu şansı iyi kullansınlar.
YSE: İlyas Salman Türkiye sinemasının bu dönemine nasıl bakıyor. Emin Alper’in başına gelen onca şeyi nasıl yorumlar?
İS: Emin Alper'in son filmini izlemedim daha. Kız Kardeşler ve Tepenin Ardı'nı çok severim. Olanlar çok saçma. Sanatın dilini bağlayamazsınız. Kimsenin böyle bir hakkı olamaz. Kafanızın içine benzesin diye çöle çevirdiğiniz dünya sizin de dünyanız. Aklım almıyor. Türk Sineması'nın içinde olduğu durum ülkenin içinde olduğu durumdan farklı olamaz ki. Yaşamaya, yaşatmaya çalışan pırıl pırıl insanlar var Emin Alper gibi. Gençlere güvenen yaşlılardanım ben. "Değil mi ki korkudan dili bağlı sanatın" diyor ya Shakespeare, o dili birlikte çözmeye çalışacağız. Yasaklandığı her alanda da birlikte aşacağız engelleri. Kurak Günler'i izleyerek başlayabiliriz buna da. Bu röportajı okuyan herkes izler umarım. Engellemelere karşı sanatı yaşatmak için atılmış anlamlı bir adım olur bu da.
YSE: Sinema ve dizi sektöründe sendikalaşma yeterli mi? Yenilen haklar, uzun çalışma saatleri ve dahası için emekçiler neler yapmalı?
İS: Elbette yeterli değil. Her alanda sesimizi yükseltmeliyiz. İki buçuk saat dizi mi olur Allah aşkına? İnsanların aptal kutusu karşısında oturma saatlerini uzatmak için yapıyorlar. Yapılan iş kalitesizleşiyor, insanların sağlığı bozuluyor. Neler yapılabilir bilmiyorum ama ben her zaman ezilenin, güçlünün değil haklının yanında olmayı sürdüreceğim. Bana sosyal medyadan veya başka mecralardan ulaşan her sendikanın sesini duyurmasına yardım etmeyi sürdüreceğim. Herkes bunu yapsın. Kol kırılıp yen içinde kalmasın. Gördüğümüz her haksızlık karşısında sesimizi hep beraber yükseltelim. Yoksa nasıl çıkar karanlıklar aydınlığa?
