Yazarı bilinmeyen, 8. yüzyıla ait bir şiir olan Beowulf, Eski İngilizcenin en büyük kahramanlık destanıdır.

Bilginler ondan İngiliz dilinin gelişimine dair ciltler dolusu şey öğrendiler. Şiir aynı zamanda Erken Dönem Ortaçağ boyunca Kuzey Avrupa’yı karakterize eden Hristiyanlığın ve pagan geleneklerin karışımını yansıtır.

Beowulf, 6. yüzyılda Danimarka Kralı Hrothgar’ın konuk salonunda başlar. Grendel adlı bir canavar ,Hrothgar’ın sarayında geceleri topraklarına girip savaşçılarını yutarak dehşet saçar. İsveç’in güneyinde bir bölge olan Geatland’dan gelen Beowulf adındaki bir genç prens, bir grup adamla çıkagelir ve canavarı çabucak yok eder. Ancak Grendel’in annesi oğlunun intikamını almak üzere geri döner. Beowulf elli yıl boyunca kral olarak ülkeyi yönetir ve sonunda halkını bir ejderhadan korumaya çalışırken ölür.

Konu olarak şiir, o zamanlar Kuzey Avrupa’ya görece olarak yeni yayılan Hristiyanlık unsurları ile eski Germen savaş kurallarının inançlarını birbiriyle harmanlar. Nesiller boyunca sözlü olarak tekrar tekrar anlatılan orijinal Beowulf efsanesi, gücü, mertliği, sadakati ve intikamı göklere çıkarmıştır. Beowulf şiiri bazen alçakgönüllülük ve bağışlayıcılık gibi Hristiyan temaları orijinal Germen hikâyesine eklemeye çalışır ve ikisi arasındaki gerilim ara sıra kulak tırmalar.

Beowulf orta dönem ve modern İngilizcenin Germen atası olan eski İngilizce ile yazılmıştır. Şiirin açılış mısrasında da görüldüğü gibi eski İngilizce bugün çevirisi olmaksızın okunamaz haldedir:

Hwoet we Gar-Dena in geardagum,   (Ey insan, kralların yiğidine şükret)

peod-cyninga prym gefrunon,            (Mızrak silahlı Danların uzun günlerde)

hu ga oepelingaz ellen fremedon       (Duyduk, asil kimselerin onur kazandığını)

...

Çoğu eski İngiliz şiir gibi Beowulf, ozanların ezberden binlerce satır mısra nakletmelerine yardım eden karmaşık ses yineleme kurallarını kullanır. Aynı zamanda benzetmeleri ve şairin betimlemelerine renk katan kısa mecazları da yoğun olarak kullanır. Örneğin Beowulf şiiri deniz yerine “balina yolu” ve kral yerine “yüzük veren” ifadelerini kullanır.

Beowulf’un İngiliz edebiyatının gelişimi üzerindeki etkisinin çoğunlukla abartılmasına rağmen –çünkü şiir büyük çapta 1800’lere kadar unutulmuştu– yine de paha biçilemez edebi ve tarihi bir belgedir. 20. Yüzyılda yeniden şöhret olmasından beri W. H. Auden’den J. R. R. Tolkien’e kadar birçok şair ve yazarın eserine esin vermiştir.

(Kaynak: Entelektüelin Kutsal Kitabı, David S. Kidder & Noah D. Oppenheim, çev. B. Asım Tüccar, Maya Kitap, 2012)

Hazırlayan: M. Gizem Erkol