Türkiye’de kitlesel okur hangi yazarları tanıyor?

1. Çok ama çok iyi yazan yazarları.

2.Yeni kitabı basıldığında milyonlarca kişi tarafından izlenen bir kanalın ana haber bültenine çıkabilen yazarları.

3. Kitabına aşağı yukarı bütün şehirlerin aşağı yukarı büyük küçük bütün kitabevlerinde ulaşabildiği yazarları.

4. Uluslararası ödüllerden birini veya birkaçını alabilmiş yazarları.

5. Sosyal medyada takipçi sayısı en az yarım milyona ulaşmayı başarmış yazarları.

6. Bir demeç verdiklerinde en azından ülkede ses getirebilen yazarları.

7. Orta güçte bir yazar olsa da bazı popüler konulara eğildikleri için (aşk, gençlik, din ve tarih) dikkat çeken yazarları.

8. Orta güçte bir yazar olsa da başka bir alanda ün sahibi olduğu için (müzik, sinema…) dikkatleri çekmesi kolay olan yazarları.

9. Kötü olmalarına rağmen bir şekilde hoşa gitmeyi başarmış yazarları. (Bunlar sıradan okura seslenmekte şaşırtıcı derecede başarılı olabiliyorlar)

 

Türkiye’de kitlesel okur hangi yazarları tanımıyor?

1. Dergilerde eleştiri veya öykü yazan yazarları.

2. Ortaya akademik çalışmalar koyan akademisyenleri.

3. Üzülerek söylemek zorundayım ki iyi kötü neredeyse bütün şairleri.

4. Ortaya roman, şiir ve öykü çalışmaları koyan pek çok editörü.

5. İyi olsalar da ortaya ilk öykü kitabını veya romanını koyan yazarları.

6. Kalburüstü bir yayınevi ile çalışma fırsatı yakalayamayan yazarları.

7. Gerçekten kötü yazan yazarları.  

 

Türkiye’de yukarıdaki tabloyu hazırlayan şey okurun nitelik ve niceliği ile bir parça alakalı olsa da bu tablo kitap okuma oranlarının tavan yaptığı ülkelerde de (Aklımıza hemen Japonya gelir) pek değişmez. Genel okurun ilgisini bir türlü çekemeyen onca yazar, çoğunlukla, ülkemizde okurun azlığından ve nitelikçe belirli seviyeye ulaşamamış olmalarından dert yanar. Bense buna katılamayacağım. Sınıfa ders anlatarak, hasta koltuğunda diş çekerek, zorlu ameliyatlara girip çıkarak, ofislerde evrak doldurarak ve daha pek çok mesleğin etrafında hayata katılan okurlar, mesailerinden arttırdıkları zamanı, doğal olarak, adını ilk defa duyacakları bir yazara harcamak istemezler. Hatta mesleği yazarlık olan pek çok birey bile Dostoyevski, Joyce, Proust, İshiguro, Herta Müller gibi kendini ispatlamış isimlerden öğrenmek dururken aksini tercih etmek istemezler. Bu bence de zekice bir tavırdır. Bu kişisel tercihin, bireyin kazanımları için zekice bir tavır olduğunu deneyleyebiliriz: Son elli yılda Nobel alan isimlerden birer kitap okumakla son yıllarda yayımlanan ve adları öyle böyle duyulan elli kitabı karşılaştırmalı olarak okumayı isterseniz deneyimleyebilirsiniz. (Epey zahmetli bir deney)

 

Kişinin yazarlık kalitesini ispatlamasının uzun bir zamanı gerektirmesinin altında yatan neden de bu olmalı.

Aşağıda, okuduğumda beni adeta cin çarpmışa çeviren bazı eserleri, onlardan derinden etkilenme nedenlerimi de ekleyerek belirtmeye çalıştım:

 

A. Odalarında dolaşırken büyülendiğim beş roman:  

1. Anna Karenina, Lev Tolstoy

2. Savaş ve Barış, Lev Tolstoy

3. Yüzyıllık Yalnızlık, G. G. Marquez

4. Buddenbrooklar, Thomas Mann

5. Ada ya da Arzu, V. Nabokov

 

B. Sokaklarında dolaşırken büyülendiğim beş eser:

1. İstanbul: Hatıralar ve Şehir, Orhan Pamuk

2. Bel-ami, Guy de Maupassant

3. Sahnenin Dışındakiler, Ahmet Hamdi Tanpınar

4. Dublinliler, James Joyce

5. Neva Bulvarı, Nikolay Gogol

 

C. Karakterlerin beyninde dolaşırken büyülendiğim on üç roman:

1. Karamazov Kardeşler, Dostoyevski

2. Ecinniler, Dostoyevski

3. Goriot Baba, Balzac

4. Parma Manastırı, Stendhal

5. Duygusal Eğitim, Flaubert

6. Suç ve Ceza, Dostoyevski

7. Kara Kitap, Orhan Pamuk

8. Büyük Umutlar, C. Dickens

9. Döşeğimde Ölürken, Faulkner

10. Ses ve Öfke, Faulkner

11. Büyülü Dağ, Thomas Mann

12. Huzur, Ahmet Hamdi Tanpınar

13. Tutunamayanlar, Oğuz Atay