Beylik sözlerden ya da bu sıradan hayatımızın sokak efsanelerindendir: İnsan düşünen hayvandır. Doğruluğundan pek çoğumuzun kuşkusu yok. Demek hayvanlar da düşünmeyen hayvan. Gerçekten böyle mi? Metin Solmaz’ın Türkiye’ye Ait 100 Yanılgı (Ağaçkakan Yayınları) kitabındaki ilginç bölümlerden biri de bu konuda. Şaşırtıcı gelebilir: [divider layout="3" color=""][/divider] Hayır. Bütün hayvanlar muhtelif şekillerde düşünebilen hayvanlardır. “İnsan düşünebilen hayvandır” lafı da, insanı sırf insan diye yere göğe koyamamanın en irrasyonel hâlidir. Bir dağ kendi başına mükemmelken ve hiçbir şeye ihtiyaç duymadan milyonlarca yıl boyu mükemmelken insan gibi bir yanı vahşi, bir yanı zavallı bir hayvanın bu kadar yüceltilmesi enteresandır. O dağı yüceltebiliriz hep beraber. Dağın mükemmelliği de, insanoğlu önünde zavallı şerpalarına eşyalarını taşıtarak tırmanana, tünel açana, ava çıkana yahut bir kayak merkezi yapana kadar tabii. Bu argümanı çöpe çevirecek milyonlarca kanıt var. Ben öznellik hakkımı kullanıp kendi kedimi anlatmak istiyorum. Suat. Suat, diğer pek çok kedi gibi kibirli, akıllı, zaman zaman küstah ve kıskançtı. Bütün kediler gibi oyuncaklarını ciddiye alırdı. Ama başka şeyler de yapardı. O vakitler annemle yaşardım. Ve annemin misafirlerinden benim sevmediğim birisi varsa gider onun ayakkabısına çiş yapardı. Her seferinde doğru ayakkabıyı bulurdu. Keza kavga ettiğimizde (evet arada kavga ederdik) çok sinirlenmişse, dağınık odamdaki kitap-kâğıt karmaşasında o sıra ilgilendiğim matbu ne varsa; dergi, kâğıt, kitap onu bulur, tam isabet ona çiş yapardı. Sokaktan dönerken camdan sesini duyuramamışsa apartmana giren birisini bekler, onu tıslayarak alt kata dairemizin önüne indirir, ikna olana kadar zil çaldırırdı. Kaç kere kapıyı açtığımda karşımda dehşete düşmüş insan buldum. Bu kadar da değil, Suat özlerdi de. Ben uzun seyahatlerden dönünce uzun sevgi seremonileri yapardı. Düşünemeyen bir Suat bütün bunları yapabilir mi? Biz yine de biraz bilimsel olalım ve bir deklarasyon alıntısı yapalım: “Şunu ilan etmekteyiz: Bir neokorteksin varlığının bir organizmanın duygusal durumlara sahip olması için bir zorunluluk olmadığını görüyoruz. Farklı bilim dallarından gelen ve aynı noktada birleşen araştırma verileri ışığında, insan dışı hayvanlarda da bilincin varlığını gösteren yeterli sayıda nöroanatomik, nörokimyasal ve nörofizyolojik özelliklere ulaşılmıştır ve bu hayvanların da istemli davranışlar sergileyebildikleri gösterilmiştir. Sonuç olarak, elimizdeki delillerin fazlalığı, insanların bir bilinç oluşumu için gereken nörolojik bileşenlere sahip olma konusunda eşsiz olmadığını göstermektedir. Tüm memelileri ve kuşları kapsamakla birlikte, ahtapotlar gibi başka birçok diğer hayvanı da içine alan bir insan-dışı hayvan grubunda bu nörolojik bileşenler bulunmaktadır.”