Keşke ama keşke dünyadaki bütün kitapların beni beklediği o yerde olabilseydim. Coleridge’la ilk kez tanışmak çok şaşırtıcı olurdu, Shakespeare ya da Jane Austen’ın adını henüz duymamış olmayı dilerdim, Rosalind, Elizabeth Bennett ya da Emily Dickinson’la karşılaştığımda nasıl hissederdim kim bilir!

Babamın Doğu Almanya’da aldığı teleskopla Ay’ı ilk kez izlediğim zamanki hislerimi hatırlıyorum – ne kadar da eski ama aynı zamanda yakındı, ne kadar canlı, sanki altı yaşındaki benim parmaklarımın arasından parlıyordu – her zaman orada keşfedilmeyi bekleyen, kaçınılmaz ama sürprizlerle dolu inanılmaz bir heyecan. Bundan yaklaşık on yıl sonra, Woolf’un Deniz Feneri’ni okuyunca benzer duygularla dolup taştığımı hatırlıyorum. O zamanlar İngilizcem her detayı anlayacak kadar iyi değildi, yine de Woolf’un o şiirsel düzyazısından etkilenecek kadar özünü kavrayabilmiştim.

Bu, bir daha yaşaması zor bir duygu – ilk öpücükten daha güzel, çünkü umut ve beklentilerden arınmış, daha çok görülmeyen sahillerden yükselen büyük bir aşk gibi. Bu duygu, harika bir kitabın sayfaları arasında bulunabilir, beklentilerin içindeki durgunluğu ya da sona doğru beklenmedik olaylarla örülü olması, aklın koridorlarına akın eder, sizi şaşkına uğratır ve değiştirir.

Kitaplarda keşfedilmeyi bekleyen detaylari bize bu hayatta sunulan en büyük armağandır.

Umberto Eco, okunmayı bekleyen kitapların, hayali henüz kurulmamış şeyleri bize ulaştırdığını, çoktan okumuş olduğumuz kitaplardan – iç dünyamız için – daha büyük önem taşıdığını savunur. David Whyte A Velocity of Being: Letters to a Young Reader adlı kitabında bu tarz düşünceleri savunan ve “Niçin okuruz? Kitaplar bizi nasıl değiştirir?” sorularını ele alan, çocuklara hitap eden yüz yirmi bir tane mektubu bir araya getiriyor. Whyte mektuplarından birinde şöyle diyor:

Sevgili Genç Arkadaşım,

Keşke ama keşke şu an senin yerinde olabilsem, durduğun yerde durabilsem, kitap okumakla öğrendiğim onca bilgiyi buna sahip olmak için verirdim, sayfalar arasında karşılaştığım bütün macera ve yolculukları, dünya ve kendimle ilgili edindiğim bütün deneyimleri, bütün kahkahaları, trajedileri, sürpriz ve rahatlamaları, beni büyüleyen ve kendini tekrar tekrar okutan bütün kitapları senin yerinde, yolun başlangıcında olmak adına feda ederdim. Böylece okuduğum her bir kitabı sil baştan okuyabilirdim.

Keşke ama keşke dünyadaki bütün kitapların beni beklediği o yerde olabilseydim. Coleridge’la ilk kez tanışmak çok şaşırtıcı olurdu, Shakespeare ya da Jane Austen’ın adını henüz duymamış olmayı dilerdim, Rosalind, Elizabeth Bennett ya da Emily Dickinson’la karşılaştığımda nasıl hissederdim kim bilir! Daha sonra okuduğum isimler gibi yazmaya çalıştığımda, utanarak ve içten içe öfkelenerek yazdığımda onların büyüleyici dünyasına adım attığımda bu dünyaya yeni gözlerle bakmayı tekrar deneyimlemek isterdim. Keşke, keşke, keşke…

Ben senin durduğun yerde dururken okumayı, yazmayı, güzel olanı tanımayı bekliyordum. Böylece yeni bir dünyanın kapısını aralayacaktım ve bütün kitapların arasında yürüyecektim. Keşke ama keşke şu an senin yerinde olsam.

Saygılarımla,

David Whyte.