“Uzay asla uzak değildir. Arabanız yukarı doğru düz gidebilirse, yalnızca bir saatlik sürüş mesafesindedir.”–Fred Hoyle
Yıldızların nükleer füzyon işlemiyle enerji ürettiği düşüncesi ilk kez Britanyalı astronom Arthur Eddington tarafından 1920’de önerildi. Ona göre yıldızlar, hidrojen çekirdeklerini eritip helyuma dönüştüren fabrikalardı.
Arthur Eddington
Bir helyum çekirdeği, onu yaratmak için gerekli dört hidrojen çekirdeğinden biraz daha az bir kütle içerir. Bu kütle, E=mc2 denklemi uyarınca enerjiye dönüşür. Eddington kütleçekimin içeriye doğru çekmesiyle kaçan ışınımın dışa doğru basıncı arasındaki dengeye dayanarak bir yıldız yapısı modeli geliştirdi; ama gerekli olan nükleer reaksiyonlar fiziğini ortaya çıkarmadı.
Ağır elementlerin oluşumu
1939’da Almanya doğumlu ABD’li fizikçi Hans Bethe, hidrojen füzyonunun girebileceği farklı yolların ayrıntılı bir analizini yayımladı. İki yol saptadı – Güneşimiz gibi yıldızlara egemen olan yavaş, düşük sıcaklıklı bir zincir ve daha büyük kütleli yıldızlara egemen olan hızlı, yüksek sıcaklıklı bir döngü.
Hans Bethe
1946 ile 1957 arasında Britanyalı astronom Fred Hoyle ve diğerleri Bethe’nin düşüncelerini geliştirip helyumu gerektiren ileri füzyon reaksiyonlarının karbon ve demir kütlesi kadar ağır elementleri nasıl üretebildiğini gösterdi. Bu, evrenin bir çok ağır elementinin kökenini açıkladı. Şimdi demirden ağır elementlerin süpernova patlamalarında –büyük kütleli yıldızların ölüm sancıları – oluştuğunu biliyoruz. Yaşam için ihtiyaç duyulan elementler yıldızlarda meydana gelir.
Fred Hoyle
(Kaynak: Bilim Kitabı, 2016, Alfa, Ahmet Fethi Yıldırım, s:270)
