Zamanla tüm dünyada insanların ilgisini çekmiş ve kalplerini kazanmış Japon yemekleri UNESCO’nun kültürel miras listesinde yer alıyor.

Gelin Japon yemeklerine bu derece önem kazandıran tarihi olayları beraber inceleyelim.

Bugün Japon mutfağı için vazgeçilmez olan balık ve et ürünleri, Kofun dömeninde (MS 300-538) Buddhist öğretilerin benimsenmesiyle yasaklanmış. Bu nedenle Japon mutfağı aslında vejeteryanmış.

Sake

Nihonshu (Japon likörü) olarak da bilinen Sake, Nara döneminde (MS 710-794) ortaya çıkmış. Sıcak veya soğuk olarak tüketilebilen Sake’nin içinde yalnızca 4 bileşen var. Bunları tahmin edebilir misiniz?

Pirinç, su, maya ve… küf. Bazı bileşenlerin diğerlerinden daha iştah açıcı olduğu kesin…

Japon yeşil çayının Çin’den geldiği genel kanısının aksine, yeşil çay 9. yüzyılda ilk Japonya’da defa üretildi. Söylentiye göre İmparator’un sıcak su dolu kabına düşen çay yaprağı sayesinde keşfedildi.

Mochi topları

Pirinçsiz Japon mutfağı olur muydu hiç? İlk pirinç taneleri Yayoi döneminde (MÖ 1000- MS 300) hasat edildi. O zamandan bu yana gelenek olarak mochigome’den (glutenli pirinç) yapılan yapışkan kekler Japonya’da her yeni yıl kutlamasının vazgeçilmezidir.

Yemek çubukları yemek pişirmek, karıştırmak, servis etmek veya yemek için kullanılır. Kofun döneminde icat edilen yemek çubukları sadece soyluların yemek masasını süslerdi, çok pahalı olduğu için alamayan diğer insanlar yemeği elleriyle yerdi.

Lezzetini 17. yüzyıl’da Edo’da kazanmaya başladı Japon mutfağı. O zaman Edo olarak bilinen şehir sonradan Tokyo adını alır ve şimdi birçok Michelin yıldızlı restorana ev sahipliği yapıyor.

Nigiri

Suşinizi nasıl alırsınız? Elde tutmalık mı, sıkıştırılmış mı?

Oshizushi (sıkıştırılmış suşi), Edo döneminde (1603-1868) suşilerin en yaygın çeşidiydi. Tabi nigiri (elde tutmalık suşi) üretilmeye başlayana kadar…

Oshizushi

Her zaman hızlı bir öğrenci yemeği olan ramen, 17. yüzyılda Çin’den Japonya’ya öğrenci akınının etkisiyle, restoranların Çin erişteleriyle Japon mutfağının karşımından öğrenciler için çabuk ve kolay bir yemek üretmeleriyle bulundu.

Ramen

Japon yemekleri tarlalardan çıksada sokaklarda büyüdü. 18. yüzyılda Edo’nun nüfusu 1 milyon olurken, bekar erkek akını yatai olarak adlandırılan ve yemek tezgahlarının önünde ayakta yemek yenilen yeni bir yemek yeme çeşidinin başlangıcı oldu.

Fast-food denilince aklınıza ne geliyor? İlk akla gelen yemekler nigiri, tempura, soba olmasa da, tüm bu yemekler Edo döneminde fast-food olarak tüketiliyordu.

Tempura

Japon mutfağının bir diğer vazgeçilmezi: tatlının, ekşinin, tuzlunun ve acının birbirine ahenk içinde karıştığı beşinci tat Umami. 1908’de, kimyager Kikunae Ikeda armuttan domuza, peynirden havuca birçok yiyecekte mevcut olan bu tadı keşfetti.

Geçmişten bugüne incelediğimiz Japon mutfağı yazımız, umarım sizde, ağız sulandıran bu mutfağın gelişimine dair bir tat bırakabilmiştir.

Çeviren: Alper Güngör

Google Arts&Culture