Hem yetişkinler için hem çocuklar için muhteşem bir rehber olmuş Endişe Kavanozundan Çıkanlar.
Duygu çıktısı vermek, verdiysek bu çıktıları anlamlandırmak, anlamlandırdıysak sonrasında yaşayacaklarımızı sindirmek ne kadar zor! Bir yetişkin olarak duygularımızla konuşabilmek belki de daha zordur. Çocukken duyguları örselenmiş, reddedilmiş, ayıplanmış çocuklarsak eğer, yetişkinlikte bunun acısını çekiyoruz maalesef. Acısını çekiyoruz çekmesine ama neyin acısını çektiğimizi bilmeden canımız yanıyor. Duygularımızın yasını tutuyoruz aslında. Hala tanımlayamadığımız, kabul etmekte çok zorlandığımız duygularımızın. Peki ben duygularımla konuşabiliyorum da o yüzden mi bu cümleleri kurabiliyorum? Bu zorlu yolda kendim için çok çabaladım ve çabalamaya devam ediyorum diyelim. Ha bir de bu konuda çok fazla çocuk kitabı okudum! Evet evet! Bir yetişkin olarak duygularımızla barışabilmenin en güzel yolu çocuk kitaplarına sarılmak.
Kısa bir süre önce, beni sık sık ziyaret eden, en umulmadık anlarda beni rahatsız eden bir duygumu anlamlandırabilmek için yine bir kitaba sarıldım: Endişe Kavanozundan Çıkanlar. Çocuk ve Genç Psikiyatristi Doç. Dr. Veysi Çeri'nin ilk çocuk kitabı. Timaş Psikoloji Kitaplığı Serisi'nden çıkan kitabın, İrem İnan Yılmaz'ın çizimleriyle minik okuru heyecanlandıracağı şüphe götürmez. Çizimlerle hayat bulan Dinozor Beno, Lal kasabasında çocukları kocaman gözleri ve tebessümüyle karşılıyor.
Lal kasabasının Simli Kumsal'ında her gün yaptığı gibi oyun oynarken bir kavanozla karşılaşıyor Beno. İçi arılarla dolu olan bu kavanoz Beno'yu çok heyecanlandırıyor. Bir o kadar da merak duyuyor bu gizemli kavanoza. Kavanozun kapağını açtığı gibi fırlıyor arılar. Hepsi birden! Bu arı kalabalığından farklı farklı kelimeler, cümleler duyuluyor. Bu kalabalık, gürültülü ve hep bir ağızdan konuşuyor. Beno'nun kulağına "Karanlık düşünceler" fısıldıyor bu arılar. Türlü türlü endişeler, kaygılar, tedirginlikler...
Gündelik hayat akıp giderken yaşadığımız ana ya da geleceğe dair birçok tahminimiz vardır. Yaşadığımız "şimdi", belirsizliği en az olan anmış gibi görünse de "şimdi" dahi birçok muğlaklık barındırır özünde. Hal böyleyse "gelecek"?.. Gelecek için kaygılanmak çok daha anlaşılır oluyor o zaman. Endişe, kaygı, stres, telaş gibi durumlar zaten olağan ve doğal. Böyle zamanların içinde biz nasıl kalıyoruz; bedenimizle, zihnimizle ilişkimiz nasıl... Önemsememiz gerekenler bunlar. Beno da karanlık düşüncelerin üstüne üşüşmesiyle kendinde birtakım değişiklikler hissetmeye başlıyor. Yavaşladığını, içine kapandığını, mutsuz olduğunu fark eden Beno'nun öğrenme yolculuğu Nüke Dino ile başlıyor. Yazar Çeri, Nüke Dino'nun varlığıyla içimize su serpiyor sanki çünkü görmemizi istediği bir şey var: Hiçbirimiz öğrenme yolculuğumuzda yalnız değiliz.
Beno daha dört yaşında olduğu için endişelendiğinde ne yapması gerektiğini bilmiyor, kulağına fısıldanan şeyler bu yüzden onu bu denli mutsuz edebildi. Nüke Dino ise bu hayat yolunda ondan birazcık daha deneyimli biri ve bu yüzden Beno'ya yardım edebiliyor ve onun yanında oluyor. Mesela Beno, kavanozun içindekileri arı sanmıştı ama onlar "endişe sineği"ymiş. Bunu öğrenince çok şaşırıyor. Endişe sineklerinin nasıl da ısrarcı ve güçlü olduğunu anlatıyor Nüke Dino Beno'ya. Hatta bazen sadece ama sadece onların sesini duyabileceğimizi hatırlatıyor. Bu tabii ki korkunç bir durum Beno'ya göre. Nüke Dino'nun Beno'ya anlattığı her şey aslında çocuklara "Endişeli olduğumuzda ne yaparız, ne yapsak daha iyi hissederiz, hissettiklerimizi nasıl tanımlamalıyız?.." gibi başlıklarda destekleyici bilgiler içeriyor. Yazar, çocukların, genelde, ilgisini çeken dinozorları araçsallaştırarak zor bir konu hakkında onlarla hiç olmazsa bir sohbet ortamı yaratabilmeyi amaçlamış gibi. Zor konuları konuşabilmek için hayvanları yanı başımıza almaktan daha kolay ve tatlı bir yol var mı ki zaten?
Nüke Dino ve Beno Hafiflik Ormanı'nın yolunu tutmuşken o en güzel ve en temel soru geliyor Nüke Dino'dan: Neler hissediyorsun? "Nesi var canım bu sorunun, aman yani her gün bahsediyoruz hislerimizden, iyi ya da kötü hissediyoruz işte, neden bu kadar önemli olsun ki bu soru?.." gibi basitleştirici ifadeler geçiyor olabilir zihninizden, bu konu üstüne ilk kez düşündüğüm zamanlarda ben de böyle şeyler fısıldamıştım kendi kulağıma ama işin aslı, kendi duygularımızı gerçekten ve detaylı olarak tanımlamaya çalışırken ortaya çıkıyor. Yani zorluk, detaylarda saklı. Duygularımızı tanıyabilmemizin hemen ardından neye ihtiyacımız olduğunu anlamaya çalışırken yine bambaşka zorlu yollardan geçiyor olacağız ve o bambaşka yollar da birçok detay içeriyor olacak. Nüke Dino ve Beno'nun Hafiflik Ormanı'na doğru yola çıkmış olmaları bir sürecin temsili bu açıdan. "Hafiflik Ormanı" ifadesi için ayrıca bir görüş bildirmek istiyorum bu arada. Çok çok çok sevdim bu iki kelimenin bir aradalığını. Orman zaten tek başına, içindeki her üyesiyle insan ruhunu regüle edici bir işleve sahipken bir de yanına "hafiflik" sözcüğünün eklemlenmesiyle daha telaffuz esnasında regülasyon sürecini başlatan bir özellik kazanmış. Beno bu ormanda anlattıkça anlatıyor Nüke Dino'ya. Paylaştıkça rahatlıyor, rahatladıkça etrafındaki endişe sinekleri birer birer kavanoza dönüyor. Bu esnada Beno da bedenindeki değişiklikleri gözlemlemeye devam ediyor. Hafiflik Ormanı'na gelmeden önceki Beno ve ormana geldikten sonraki Beno olmak üzere iki Beno vardır artık. En sihirli şeyse bunu kendinin fark etmesidir. Nüke Dino sadece onun yanında olmuş ve anlatmasını istemiştir. Paylaşmak bu kadar rahatlatıcı bir şey mi gerçekten?
Hem yetişkinler için hem çocuklar için muhteşem bir rehber olmuş Endişe Kavanozundan Çıkanlar. Yazar, uzmanlığını kurmaca bir esere yansıtırken didaktiklik kuyusuna da düşebilirdi elbette ama didaktiklikten uzak durmayı başararak rehber olabilmek çok daha kıymetli. Hepimizin çantasında taşıdığı kavanozlar farklı. Kimimizin çok daha büyük diğerlerinden, kimimizinse görünmeyecek kadar küçük belki de. Kavanoz ister küçücük olsun ister kocaman, kapak açıldığında kendimizle açık seçik konuşabilmeye cesaret etmek gerekecek. Beno ve Nüke Dino'nun desteğine ihtiyacınız varsa fazla beklemeyin derim.
