Bir yayıncı devinin Victoria de Stefano’yu keşfetmesi ve son romanının yayımlanıp geniş kitlelerce okunmaya başlamasıyla yazar hak ettiği değeri nihayet görmeye başladı.
Uzun yıllardır sesi gizil bir yankı olarak titreşen Victoria de Stefano İtalya asıllı, Venezuelalı bir yazar, eğitimci ve filozof. Ocak 2023’te yaşamını yitiren yazarın Türkçeleştirilmiş bir eseri bulunmuyor. Ardında pek çok metin bırakmış ve bir kısmı ödüllerle taçlanmış olan yazarın sesi fısıltı halinde sürüyor.
Aslına bakılırsa bu fısıltılar ömrü boyunca onu takip etmiş. Latin Amerika edebiyatının okunup da çoğaltılamayan sessiz yakarımlarına hak ettiği değer gösterilmeli. Stefano da yaşamı süresince ürettiği metinlerle hak ettiği değeri tam olarak göremedi, yaşamının sonlanışının ardından bıraktığı sözcüklerle yavaş yavaş keşfedilmeye başladı.
Stefano akranlarınca bilinmekle birlikte Venezuela ve öteki Latin Amerika ülkelerinde pek az tanınıp okunmaktaydı. Son elli yılın en ilginç Latin Amerikalı yazarlarından biri. Hispanik yayıncılık dünyasında kabulüyse çok yeni. 2000’lerin başında kendisini İspanya’ya attığında Meksika ve Kolombiya gibi ülkelerde yayıncılar tarafından dikkate alınmaya başlayan Stefano özgürce ve önünü tıkamadan ürettiği metinleriyle sisteme karşı verdiği mücadelede pek az okur tarafından tanınmış, beklenen etkiyi yaratamamıştır.
Peki onu kimler okudu? Tüm bunlara rağmen öne çıkmayı nasıl başardı? Stefano geniş bir kitle tarafından değil de yazarlar tarafından okunan yazarlardandı. Sanatçılar, gazeteciler, film yapımcıları ve eleştirmenler tarafından çokça okundu. Metinleri entelektüeller çevresinde kendine bir ses buldu.
Fakat yakın dönemde bir yayıncı devinin, Planeta’nın Stefano’yu keşfetmesi ve Vamos, Venimos adlı son romanının yayımlanıp geniş kitlelerce okunmaya başlamasıyla yazar hak ettiği değeri nihayet görmeye başladı. Bunun yanında her büyük yazarın harika bir editöre ihtiyacı vardır, Victoria de Stefano’yu İspanyol ve Latin Amerika halkasının uluslararası pazarına kazandıran editörlerin de etkisiyle önemli kimi eserlerini bugün elimizde tutuyoruz.
Vamos, Venimos 2019’da yayımlandığı günden itibaren okurları mıknatıs gibi kendine çekmeyi başardı. Yanı sıra yazarın öbür metinlerine de ilgi arttı. 1940’da İtalya-Rimini’de dünyaya gelen Victoria de Stefano İkinci Dünya Savaşı nedeniyle ailesinin kaçarak Venezuela’ya yerleşmesiyle Latin Amerika’da yaşamaya başlamıştı. Geleceğin yazarı olarak kendisini orada yetiştirecek, geliştirecek ve geri kalan günlerini orada geçirecekti.
Ocak 2023’te, seksen iki yaşında vefat ettiği günden beri onun hayatının büyük bölümünde yeterince anlaşılmadığını düşünmemek imkânsız.
