Sanatı herkes sever ama iş sanatçı olmanın zorluklarına geldi mi, çoğu insan kaçacak yer arar. Ne var ki, belki de işin doğası hep böyleydi ve tüm zamanların en ünlü, en tanınmış, en yetenekli yazarları bile yaşamlarını yazarak kazanamadılar. Bu yüzden popüler hayal gücünde “beş parasız yazar imgesi” diyebileceğimiz bir tasavvur bile var: yazarken yemek yemeyi bile unutan, yemek aklına geldiğindeyse bütçesinde sanata yer açmak için yemekten kısan ve böylece kendine zulmeden sanatçı. Elbette bu oldukça abartılı bir betimleme ama yazdıklarından tek kuruş bile kazanmayan yazarlar sayıca epey fazla. Geçmişe baktığımızda ünlü yazarların da benzer yollardan geçtiğini fakat bu durumun onları bir nebze olsun yazmaktan alıkoymadığını görüyoruz.

H.P. Lovecraft

Amerikalı yazar Lovecraft’ın birbiriyle bağlantılı roman ve öykülerden oluşan Cthulu mitosu,  Stephen King’den Alan Moore’a kadar çoğu yazara ilham kaynağı oldu. Zaman içerisinde “lovecraftian” kelimesi, kozmik korku türünü anlatmak için en sık başvurulan kelimelerden bir haline geldi ve Cthulu da popüler kültürdeki yerini aldı.

Lovecraft hayatı boyunca sadece yazarlık yaptı ama en temel gereksinimlerini karşılayacak kadar bile para kazanamadı. Posta pulu alabilmek için atladığı öğünleri Harry Houdini ile birlikte planladıkları ve epey gelir getirecek bir projenin Houdini’nin ölümüyle yarım kalması gibi şanssızlıklar izledi. İş zekâsı yönünden noksan oluşunun bedelini ağır ödedi; zira bir seferinde yayıncılardan biri hazırda romanlarının olup olmadığını sormuş ama o, yayıncıya yanıt dahi vermemişti.

Franz Kafka

Çek yazar Kafka, yirminci yüzyılın başlarında Prag ve Almanya’da yaşadı. Çalışmalarında genellikle insanı kendine yabancı kılan bürokratik işleyişe, insan yaşamıyla iç içe geçirilmeye çalışılan Bizans sistemlerine ve modern yaşamın izole edici yönlerine odaklandı. En önemli eserleri olan Değişim ve Dava, çağdaşı olan ya da daha sonra gelen varoluşçu filozoflara ilham kaynağı olurken üslubunu tasvir etmek için Kafkaesk kelimesi icat edildi.

Kafka da Lovecraft gibi kimi eserlerini yaşarken yayımladı ama genellikle çoğunu kendine sakladı, hatta ölümünden sonra tamamının yakılmasını istedi. Ama yakın arkadaşı Max Brod onun bu son arzusuna uymak yerine eserlerini yayımlamayı seçti. Yazarlık yaparak kendi geçimini sağlayamayan Kafka aynı anda yazmasına da olanak veren birkaç işe girdiyse de hiçbirinde uzun süre kalmadı. En uzun çalıştığı ve dolayısıyla refah düzeyinin en yüksek olduğu dönemse iş güvenliğinden sorumlu bir kuruluşta sigorta memuru olarak çalıştığı zamandı. 

Emily Dickinson

Emily Dickinson yaşamı süresince yaklaşık bin sekiz yüz şiir yazdı ama bunlardan pek azı yaşamında, üstelik yayıncılarının ağır düzeltmelerinden geçerek yayımlandı. 1890 yılındaki ölümünden sonra gerçek anlamda keşfedilen Dickinson o zamandan beri övgüyle karşılanmaya devam ediyor.

En üretken olduğu dönem Amerikan iç savaşıydı ve bu esnada, o zaman için deneysel olduğunu söyleyebileceğimiz tarzına dair geri bildirim almak için başka yazar ve şairlerle yazışmaya devam etti. Tıpkı Kafka gibi ölümünden sonra bütün defterlerinin yakılmasını isteyen Dickinson’ın şiirleri kız kardeşi tarafından bulunarak yayıncıya teslim edildi.

Marcel Proust

Yirminci yüzyılın başlarında yaşayan Fransız yazar Marcel Proust, elbette anıtsal eseri Kayıp Zamanın İzinde ile tanınıyor. Yedi ciltlik külliyatı şu ana kadar yazılmış en büyük romanlar arasında yer alsa da Proust genellikle onu mutsuz eden işlerde çalıştı. Hatta kütüphane görevlisi olarak çalıştığı zaman öyle uzun bir hastalık iznine ayrıldı ki, herkes onun istifa ettiğini sandı. Proust yazar olarak biraz para kazanabilse de, elli bir yaşındaki ölümüne kadar eserlerinin gerçek kıymeti bilinmedi.

Edgar Allan Poe

Gotik korku ustası, dedektif kurgu türünün mucidi Amerikalı yazar. Kendi ülkesi bakımından öyle önemli ki, eserleri Amerikan edebiyatı derslerinin zorunlu metinleri arasında. Poe’nun pek bilinmeyen yönlerinden biriyse sadece yazarlık yaparak geçimini sağlamaya çalışan ilk Amerikalı yazar oluşu. En tanınmış eserlerinden Kuzgun yayımlandığı zaman epey popüler oldu ve Poe’ya tamı tamına dokuz dolar kazandırdı. Fakat elbette sürekliliği olmayan bir gelirdi ve Poe da tıpkı diğer yazarlar gibi geçimini sağlamak için farklı farklı pek çok işte çalıştı.

 

Fredrich Nietzsche

Varoluşçuluğun temeli olarak görülen Alman filozofun felsefe, siyaset, psikoloji ve hatta sosyoloji üzerindeki kalıcı etkileri saymakla tükenmez. En acayip yanlarından biriyse ne hakkında konuştuğu bilmeyen insanların bile sık sık Nietzsche ismini zikrederek eserlerine atıfta bulunması ve hiç felsefe eğitimi almamış insanların bile onun ismini bilmesi.

Nietzsche bağımsız bir yazar ve düşünür olabilmek için üniversitedeki profesörlük kariyerini terk etti. Kitaplarının satışından kayda değer bir gelir elde edemediği için sık sık arkadaşlarından yardım istemek zorunda kalmasına rağmen kendi ideallerinden asla vazgeçmedi ve yazarlığının en parlak dönemlerinde her yıl en az bir kitap yayımlamaya devam etti.