Eğer Bookshop büyüme hızını korumayı başarırsa, kazanılan para ve farkındalık birilerini kurtarmayı sağlayabilir. Hunter’ın bu fikri, tekelleşmiş alanı bağımsız kitabevlerine geri verebilir.
Koronavirüs salgınından etkilenen birçok endüstri çıkış yolları bulmaya çalışıyor. Kapılarını bir daha ne zaman açacağı belirsiz olan yerel kitabevleri de içinde bulunduğumuz emsalsiz zamanda hayata tutunacak bir dal buldu.
ABD’de başlatılan projenin adı Bookshop. Jeff Bezos’un “dünyadaki en büyük kitap dükkânı” diye adlandırdığı ve tüm kitap satışlarının yüzde 50’sini ele geçiren Amazon’u kurmasından bu yana geçen 25 yılda bağımsız kitabevleri ilk defa güçlü bir mücadele başlatmış oldu. Hem de bu sefer sadece ustaca kurulmuş stantlar ya da etkili raflarla değil, Amazon’un kendi silahıyla savaşıyorlar.
Bookshop’un kurucusu ve CEO’su Andy Hunter, “Yaklaşık iki bin kitabevi bulunuyor ama bunlardan sadece 150’sinin internet satışı var. Uyum sağlayamayan birçok kitapçı mevcut, Amazon’da onları alt ediyor” diyor.
Bu yeni bir şey değil. Yerel kitabevleri çok az kâr elde edebiliyor. ABD’nin en büyük bağımsız kitabevlerinden biri olan Powell’s Books, Kovid-19 kriziyle birlikte üç yüz çalışanını işten çıkarttı. Birçok benzer kitabevi de onu takip etti veya ediyor.
Şimdiyse internet satışları karşısında pamuk ipliğine bağlı kaldılar. Bookshop da burada devreye giriyor. Hunter, “Yerel kitabevlerinin Amazon’la rekabet ederken karşılaştığı zorlukları düşünüyordum. İnternet siparişleriyle kendilerinin ilgilenmemesi gerektiğini fark ettim: Siparişleri doğrudan müşterilere gönderebilecek bir dağıtımcı olmalı. Bu şekilde rekabetten kaynaklanan kayıpların üstesinden geliyoruz” diye anlatıyor.
Bu kayıplar arasında sınırlı envanter, internet sitesi geliştirmeye yeterli kaynağın bulunmaması ya da kitapları kargolayacak sayıda personelin çalışmaması sayılabilir. Bunların üstüne kitabevlerinin koronavirüs salgını sebebiyle kapatılması, kitabevlerini iyice dezavantajlı bir konuma getirdi.
Hunter, “Amazon şu anda internetten yapılan tüm kitap satışlarında yönlendiren sitelere komisyon ödüyor. Kitaplar hakkında yazılan neredeyse her yazı sizi Amazon’a yönlendiriyor ve yerel kitapçıları önünü kapıyor. Amazon bu şekilde büyüdü” diyor.
Amazon aracılara yüzde 4,5’lik komisyon ödemesi yaparken Bookshop yüzde 10’luk bir ödeme teklif ediyor. Ayrıca hızlı kargo ve indirimler yakalamak da mümkün. Bookshop sadece iki ay içinde manzarayı bir hayli değiştirdi bile. New York Times’ın da yakında onlara katılacağını söyleyen Hunter, “Sanırım herkes başarımızdan etkilendi ve bizi kabul edilebilir görmeye başladı. Ayrıca kitabevlerini desteklemeleri gerektiğini fark ettiler” dedi.
Bookshop’un internet sitesinde bağımsız kitabevlerinin ne kadar kazandığını gösteren bir sayaç bulunuyor. 1 Şubat’ta bu sayaç sadece 2 bin doları gösterirken rakam, 1 Mart’a 10 bin doları aştı. 1 Nisan itibarıyla da 240 bin dolara ulaştı.
Eğer Bookshop büyüme hızını korumayı başarırsa, kazanılan para ve farkındalık birilerini kurtarmayı sağlayabilir. Hunter’ın bu fikri, tekelleşmiş alanı bağımsız kitabevlerine geri verebilir.
InsideHook’taki yazıdan kısaltarak çeviren: Ata T.
