Encam İbrahim Yıldız’ın anlatıcılığının geri dönülmez bir noktaya erişmiş olduğunun ispatı.
Hikâyede atmosfer dediğimiz şey esasen zamanın mekânın ve karakterlerin uyumsuz uyumu, çatışmaların yerli yerine oturarak dokuyu oluşturması halidir. Çatışmaların yerine oturmasından kasıt sonuçlarının bilinebilir olmaları değil elbette bu açıdan uyumsuzluğu besleyerek çatışmayı zirveye ulaştığı yerde çözüm çözümsüzlük, belirsizlik öngörülebilirlik sarmalına vakitlice kaydırabilme yetisini gösterebilmektir. İbrahim Yıldız’ın kitabının encamı kısaca budur diyebiliriz. Bunu ustalıkla olayın ruhuna uygun yapabilme yetisi Encam’ın konuşulması, örnek gösterilmesi gereken temel özelliği oluyor. Zaman mefhumunu fehm etmek hatta zikretmek için bu edebi kabiliyeti öykülerin her birinde tarihselliğin güncelliği toplumsallığın eskiliğiyle buluşturabilmek özlü deyişle politik olanla güncel olanı incitmeden anlam kaybına uğratmadan kaynaştırabilmek ustalık dediğimiz mertebe oluyor.
Encam henüz bir iki ay önce yayınlandı. Gördüğüm kadarıyla üzerine pek konuşulmadı. 2021 yılında yayınlanan Sakalsız Bir Oğlanın Özensiz Notları gibi sessiz sedasız, “iddiasız”. Ancak okuyunca gördüm ki bu eserlerin esas iddiası bu sessiz sedasızlık. Belki de meraklı, esaslı, kazma kürek çalışan edebiyat işçisi okurların ne de olsa bir gün mutlaka kitaplara ulaşacaklarına olan güvenin verdiği büyük bir iddia. Encam’ın kapağını ilk gördüğümde doğrusu kötü bir seçim olduğunu düşünmüştüm. Böyle kompozisyonlara alışık değiliz en azından uzun bir zamandır rastlamıyoruz. Ancak kitabı okuduktan sonra özellikle de kitaba adını veren “Encam” adlı öyküyü okuduktan sonra önyargım yerle yeksan oldu. Üstelik kapak resmi ressam Necla Rüzgar’ın “Bazen Kelimeler İki Anlamlıdır” adlı eseriymiş. Tablonun adı, tablonun kendisi ve Encam’ın uyumu, seçimi hayranlık uyandıracak cinsten. Kitaptaki yedi öykünün her biri bunu doğrular nitelikte.
Hemen her öyküde yazarın entelektüel birikimini gücünü estetik derinliğini dil hâkimiyetini şiir bilgisini görmek mümkün. Şiir bilgisinden kasıt şiir bilmek değil şiir bilgisinden kasıt şiiri duymak. Duyabilmek bunun için gerekli inceliğe ve hassasiyete sahip olmak anlamında. Bu bakımdan yazarın şiir bilgisini ele veren satırları, hisli gülümseten yerleri okurun hazla fark edeceğine eminim. Vasatlığa ve gürültüye karşı bu nitelikli sessizlik daha fazla duyulmayı hakediyor. Bu yüzden bu satırları gönül rahatlığıyla karalarken Encam hakkında söylev çekmeyi klasik bir yerden yapmamaya özen gösteriyorum. İbrahim Yıldız az yazan ama iyi ki de yazan bir öykücü. Başka yönlerini anlatmak bu yazının konusu değil ancak Encam İbrahim Yıldız’ın anlatıcılığının geri dönülmez bir noktaya erişmiş olduğunun ispatı. Dilbilgisi ve yaratıcılığı bakımından Encam, tadında bir şölen sunmuş denebilir. Gündelikle derinliği bağdaştırabilmesi bakımından halk edebiyatından beslenmenin avantajını yansıtıyor diyebiliriz. Akışkan ve sürekli devinmeyi başaran bir metin yaratmanın püf noktalarından biri bu oluyor galiba. Yazarın entelektüel birikiminden bahsederken okuryazarlığından çok metin sayesinde keşfedilebilen bu yönüne gönderme yapmak istemiştik. Bu bakımdan da örnek alınması gereken bir yazar ve eseriyle tanışmak için Encam çok iyi bir fırsat. İbrahim Yıldız’ın gelecek eserlerini beklemek, merak etmek için yeterince sağlam gerekçemiz var.
