Ali Smith’in dar bir çevrede geçen ve hareketli olay akışı yerine düşünsel yönü daha ön planda olan Kış romanında üretilen dil ve anlatım okura şiirsel derinlik sunabilecek düzeyde. Yakın dönemdeki Trump yönetiminin yapıp ettiklerinin bir bölümünü kurgusuna katan yazarın romanı gerçeklikle sıkı bir ilişki içinde: mülteciler, kimyasal silahlar, savaşlar, ölümler, ırkçı politikalar…

Smith, Kış’ta özellikle muktedirlerin ve politikacıların kirli politikalarını anlatıyor. Yoksul ülkeler açlıkla mücadele ederken güçlü ülkelerin insanlığa katkısı olmayan ve salt kibirden kaynaklı harcamaları yazarın dert edindiği konular, bunlar kurguya yansımış ve açıkça tavır alınmış. Yeryüzüyle ilişkili olarak iklim, kültür, toplum ve insan hakları politikaları üzerinden dayatılan yaşam biçimine karşı okura derinlikli öngörüler sunan Kış’ın tarihsel anlamda güçlü bir arka plana yaslanması, salt Avrupa ya da Amerika değil Ortadoğu gibi benzer sorunları yaşayan coğrafyaları da kurguya dahil etmesi, okur açısından dikkate değer.

Kış’ta roman karakterleri birbirlerine karşı açık sözlü: sert tartışmalar, suçlamalar, savunmalar, umutlar ve hayal kırıklıkları… Diyaloglar kurgunun devingen bir şekilde akmasını sağlıyor; duygularla ortaya çıkan atmosfer, flu bir mekân algısı yaratıyor. Konuşmalar özgürce, romanın okur için etkileyici bir metne dönüşmesini sağlıyor. Roman boyunca bir görünüp bir kaybolan olay,  birkaç kadının protesto eylemleri için kendilerini bir çite zincirlemeleri. Küçük bir mesele olarak başlayan, yetkililerin ilkin protesto olarak görmedikleri bu olay, zaman içinde büyür ve dünyanın çoğu ülkesinde görülen müdahale şekline dönüşür: önce kitlesel katılımlar, iyi niyetli destekleyiciler, silsileler, gözaltılar ve tutuklamalar… Bu akış; flu anlatıma, roman karakterlerinin ev içi konuşmalarına, geçmişe dönük anlatımlarının arasından akan protestoların katkısıyla politik bir duruşa evriliyor. Haksızlığa açık açık bir eleştiri getirilirken insana dair iyi niyetlerin de göz ardı edilmemesi romanın geniş bir gözlem gücüyle yazıldığına işaret olabilir. Kış; kent dokusunu, silinip giden yapıları, bu yapılarla özdeşleşen sanatsal kimlikleri -özellikle müziği- içine alan bir yapıyı, barındırdığı öbür yapıların yanına yerleştirerek romanın derin, katmanlı ve oylumlu bir düzleme yayılmasını sağlıyor.

İngiliz toplumunun kılcal damarlarını derin yapıda arayıp bulabilen okur, bunları okuma sürecine bir tür katkı olarak algılayabilir. Kurmaca metinleri kimi kez birbiriyle ilintili olaylar dizisi olarak okumak, zihninde kalıcı bir yapıya dönüşmeyebilir popüler olana, filme ya da diziye uyarlanma hissi yaratabilir ama Kış’ta bunu görmüyoruz.