“Kendimizi diğerlerinden ayırmak ve çevremizle (dünyayla) bağ kurmak, bütün insanların birincil ihtiyacıdır.”

Egon Schiele, “Dünyadaki her şeyde bir güzellik gören insanlara imrenin,” der. Sanatçılar bu kişilerden çıkar; toplumun “öteki” olarak resmettiği, diğerlerinin göremediği şeylere görerek bize kendimiz olmak için neler yapmamız gerektiğini, kendimiz dışında biri olmanın nasıl hissettirdiğini ve insan olmanın ne anlama geldiğini anlatan kişilerdir.

Iris Murdoch tam da bu nedenden ötürü sanatın, demokrasi için çok önemli olduğunu savunuyordu. James Baldwin da aynı şekilde sanatçının, asıl görevi “kim ve ne olduğunuzu bilmenin lanetini ve ihtişamını fark etmenizi sağlamak” olan “duygusal ve spiritüel bir tarihçi”olduğunu düşünüyordu.

Bütün laneti ve ihtişamıyla olduğumuz her şeyi işin içine katarak sanat yapıyoruz. Kendimizi tanımak, varoluş ağında nerede bulunduğumuzu anlamak ve yaşadığımızı hissetmek için sanatla uğraşıyoruz. Bazen ortaya çıkarttıklarımız diğer insanlara kendilerini bulmalarında yardımcı oluyor.

Tüm sanatçılar bunu bilir ve bir şekilde hissederler ancak çok azı bu bilgiyi, sanatı sayısız hayata dokunan Keith Haring'den (4 Mayıs 1958-6 Şubat 1990) daha derin ve güzel ifade edebilmiştir.

Haring, ölümünden sonra Keith Haring Journals adı altında yayımlanan günlüğünde bu soruyu alışılmadık bir biçimde, şefkatle irdeliyor – okuru, ölüme bile karşı gelebilecek sevgiye ve yaratıcılığa dair düşünceleri karşılıyor.

Keith Haring, İsimsiz, 1978

1978 sonbaharının başlarında, New York'ta bir sanatçı olarak cesur yeni hayatına başlamak için Pittsburgh'dan henüz yeni ayrılmış olan yirmi yaşındaki Haring, kendisini Washington Square Park'ta otururken bulur.

Günlüğünü çıkarır ve sanat ve yaşam üzerine yazmaya koyulur:

“İki insan hiçbir zaman iki duyguyu, deneyimi, duyguyu veya düşünceyi aynı şekilde yaşamaz…. Sanatın mümkün olduğu kadar çok kişi tarafından deneyimlenmesi için tek bir anlamla değil, birçok farklı fikirle ilgileniyorum. İzleyici gerçeği, anlamı ve sanat ürününün konusunu yaratır. Bense sadece birçok fikri bir araya getirmeye çalışan bir aracıyım.”

Haring kısa yaşamının geri kalanını sanatı kullanarak insanları farklılıklarını keşfetmeye ve aynı zamanda birbirleriyle empati kurmaya davet etmeye adadı.

Yıllar sonra kaleme aldığı bir yazısında sanatın insan yaşamındaki nihai işlevinin ne olduğuyla ilgili sorusunu yeniden ele alıyor.

“Sanat insan varoluşunun merkezinde yer alır. Kendimizi diğerlerinden ayırmak ve çevremizle (dünyayla) bağ kurmak, bütün insanların birincil ihtiyacıdır.

Sanat, varoluşumuzu insan olarak tanımladığımız yol haline gelir. Bu kulağa garip geliyor, farkındayım. Diğer varlıklardan (hayvanlardan) ve şeylerden (kayalar, ağaçlar, hava, su) çok farklı olduğumuz fikri, bence büyük bir yanılgıdır, ancak doğru anlaşılırsa ille de kötü değildir. Bu gezegenin geleceğini ‘insanların’ belirlediğini biliyoruz. Yok etme ve yaratma gücüne sahibiz. Ne de olsa söylenen ve yapılan bizler, içinde yaşadığımız Dünya'nın yok edilmesinin failleriyiz. Bu yıkım ne kadar yavaş olursa olsun, bu bozulma ne kadar ‘doğal’ olursa olsun, bizler bu değişimin suçlularıyız.”

Tüm bunlara rağmen Haring, türümüzü ve uygarlığımızı tamamen kötü olarak resmetmenin, insan doğasının işlevinden ziyade insanı, doğanın düşmanı olarak sınıflandırmaya karşı çıkıyor. Çünkü ona göre yıkım kadar yaratma kapasitemiz de bulunmakta. Bizi “kötü” olmaktan kurtaran, bizi kendimizden kurtaran sanatın kendisi. Haring buna dair şöyle diyor:

“Biz insanız ve ‘güzelliği’ anlarız.”

Çeviren: Aslı İdil Kaynar

(Brainpickings)