Margaret Atwood’dan Ursula K. Le Guin’e: "Şimdi ejderha bilgeliği zamanı."
26 Ocak 2018 Ne Haber

Margaret Atwood’dan Ursula K. Le Guin’e: "Şimdi ejderha bilgeliği zamanı."


Twitter'da Paylaş
0

Le Guin’in yazmaya başladığı zamanlarda –bir de bilim kurgu yazarı olunca– ağaç evi koruyan adamların ayrımcı çörek taşlamaları devam etti.
Ursula K Le Guin’in ölümü beni çok üzdü. Yirminci yüzyılın edebi dehalarından olması, kitaplarının birçok insan tarafından sevilmesi ve hak ederek kazandığı onlarca ödül bir yana makul, kendini adamış, kızgın, esprili, bilge ve zeki sesine şu an çok ihtiyacımız var. Le Guin’in ölümünden kısa bir süre önce yeni kitabını –No Time to Spare, kedilerden inancın doğasına, “siktir” kelimesinin aşırı kullanımından yaşlılığın muhallebi çocuklarına göre olmasına kadar her konuda yazılmış keskin, eğlenceli, şiirsel denemeler derlemesi– okumaya başladım ve zihnimde onunla konuşur oldum. “1969’da yayımladığın Karanlığın Sol Eli hakkında bir şeyler yazsam? Zamanın bu kitaba anca yetişebildiğini söylesem?” Düşün: Gethen gezegeni bölünmüş. Topluluklardan birinin kralı deli. Entrika ve düşmanlık diz boyu. Bugün en güçlüler arasındasın, ertesi gün ötekilerdensin. Diğer toplumda baskıcı bir bürokrasi hüküm sürüyor ve gizli bir komite her şeyin en iyisine kadir sayılıyor. Eğer genel mutluluğa tehlikeysen istenmeyen kişi ilan edilip hapse atılıyorsun, dava ya da cevap hakkın yok. “Ne düşünüyorsun Ursula,” diye sordum ona içimden. “Tahmin mi ediyordun?” Tam olarak değil, diyor. Bu bir düşünce deneyi. Bir bakıma toplumumuz da öyle. Le Guin, bütün metinlerinde aynı acil soruyu soruyor: Nasıl bir dünyada yaşamak istiyorsun? Onun seçimi cinsiyetlerin ve ırkların eşit olduğu, ekonomik adaletin ve özerkliğin olduğu bir dünya ama bunu gerçekleştirmek kolay değil. Onun dünyasında karşılıklı zevk alınan cinsellik ve güzel yemekler de var, bunların şansı daha yüksek. Le Guin 1929’da doğdu: büyük buhran zamanı, İkinci Dünya Savaşı yıllarında genç, savaşın hemen ardından üniversitede, yenileşme ruhuyla dolup taşıyor gibi görünen zamanlar. Radcliffe’te okudu, o zamanlar sınırda gezinen bir kurum: Harvard ama daha tam olarak değil, kadınlar eğitime katılabiliyor ama her şeye erişimleri yok. Eskiden erkek öğrencilerin yüzünü göstermeye cüret eden kadınları çörek fırlatarak taşladığını duyduğu yemekhanede dolaşıyor. (Le Guin’in yazmaya başladığı zamanlarda –bir de bilim kurgu yazarı olunca– ağaç evi koruyan adamların ayrımcı çörek taşlamaları devam etti. Le Guin bunları not etti ve olanlardan hiç hoşnut değildi.) [caption id="attachment_58044" align="aligncenter" width="800"] Author Ursula Le Guin is seen in a 1972 photo. Le Guin, the award-winning science fiction and fantasy writer who explored feminist themes and was best known for her Earthsea books, died peacefully Monday, Jan. 22, 2018, in Portland, Oregon, according to a brief family statement posted to her verified Twitter account. She was 88. (The Oregonian via AP)[/caption] Radcliffe’den sonra yüksek lisans yaptı, Fransız ve İtalyan edebiyatı çalıştı. Tabiri caizse, erkek gibi düşünmeyi öğrendi: kapsamlı, meraklı, titiz. Evlendikten ve akademiden uzaklaştıktan sonra kendini tüm kadınlara on üç yaşında sorumsuz bir çocuk muamelesi yapan –kadına yasal yaklaşım da buydu– bir topluluğun içinde buldu. Yetişkin olmayı öğrenmiş herhangi biri için bu zamanlarda yaşamak tenekede volkan saklamaya benzer. Bu kuşağın Amerikan kadınları bir süre sonra tenekeyi patlattı ve 1960-70’lerde gündeme gelecek olan ikinci dalga feminizmi besledi. Bu zamanlar yazar Le Guin için hareketli zamanlardı. Politik fikirler ve eylemler, yeteneğiyle dudak uçuklatan bu kadının çok yönlü hayatının ve metinlerinin sadece bir yüzü. Mesela, Yerdeniz üçlemesi hayat ve ölüm arasındaki ilişkinin unutulmaz bir soruşturması: karanlık olmadan ışık yok ve tüm canlıları canlı kılan şey fanilik. Karanlık tüm gizli ve hoş olmayan yanlarımız – korkularımız, kibrimiz, kıskançlıklarımız. Yerdeniz’in kahramanı Ged, gölgesi onu tüketmeden önce gölgesiyle yüzleşmek zorunda, yalnızca o zaman bir bütün olabilir. Bu süreçte ejderhaların bilgeliğiyle mücadele etmek zorunda: muğlak ve insana yabancı bir bilgelik ama her şeye rağmen bilgelik. Son zamanlarda, Le Guin ölmeden kısa bir süre önce, kendimi kaybettiği arkadaşının yasını tutan genç bir kadınla konuşurken buldum. Ona Yerdeniz üçlemesini okumasını önerdim. “Sana iyi gelecek.” Okudu ve okudukları ona iyi geldi. Şimdi önerimi kendim uygulayacağım, Ursula ile onun düşünce deneyinde buluşacağım, onu selamlayacağım ve uğurlayacağım, ona teşekkür edeceğim. Şimdi ejderha bilgeliği zamanı. Margaret Atwood  

*Margaret Atwood'un Ursula K. Le Guin'in ölümünden sonra yazdığı bu mektup, The Guardian'da, 24 Ocak 2018'de yayımlandı.

Çeviren: Pınarnaz Eren


Twitter'da Paylaş
0

YORUMLAR


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR